Many Lives, Many Memories.

Category: Myanmar Unicode Page 1 of 3

The End Game for Zawgyi and Unicode

It all starts with a font.

Wait! A font?

Who knows a slightly wrong decision in 2006 will make trouble for 55 million people in the future. Myanmar is the last country which is facing a problem with their language in computers. We call this civil war between fonts.

The majority of the people use locally made font encoding system which is useful for writing and reading on the internet and electronic media. But, it’s not ready to embrace advanced language processing and database storing which are only be made with Unicode encoding system.That lit a fire between Unicode and zawgyi and it’s been clashing for more than 10 years. If you want to know more details about it, please read this article.

However, now we are in 2019, things have changed. It looks like a revolution for IT industry in Myanmar. The government recognized Unicode as a standard method for encoding in computer-based works.

Speaking of Unicode, that includes using fonts which follow Unicode standard and keyboards which can be used with those fonts.

The main problem here is 90% of people who are now using zawgyi font system will not able to see the Burmese texts encoded with Unicode system.

Migrating from zawgyi to Unicode is a nightmare for everyone. And some people raised concerns about what will happen to our past data if we all migrate to Unicode.

Facebook

Since most people use facebook as the internet, facebook themselves play a major role in migrating people from zawgyi to Unicode. Fortunately, there is a special feature which is only available in Myanmar. Facebook auto-converts zawgyi to Unicode and vice versa in FB app and messengers, will soon in page manager and FB for work. It’s more like a translation between languages. The only difference is that it translates Burmese (zawgyi) to Burmese( Unicode). In that way, people can still read and comment regardless of the encoding system they use.No more wall between zawgyi and Unicode. Yay!!

However, that feature is not supported to millions of Burmese people living outside Myanmar. Facebook said people living inside Myanmar are their priorities and they might release the feature for people living abroad in the future update. We believe Facebook will continue to support auto conversion for some time during the transition stage. We are not sure how long will it be. After that period, it’s highly likely that the old contents will eventually be converted to Unicode. In my view, it’s pretty tough, because there are also ethnic languages mixing inside Burmese posts. To distinguish between Burmese(zawgyi) and ethnic languages, more rules and algorithms are needed, and the train data for ethnic languages.

How do we convert our Zawgyi Contents?

That contents need to be divided into personal and work.

For the personal, you have messages, contacts, books, music, and documents named in Burmese. For those parts, there are some simple tools you can use to easily convert to Unicode with just one click. For android, there is an app called MCF MUX which is endorsed by Myanmar Computer Federation, don’t find it in the Play store, you will not see. It can be downloaded from this site. That app can replace your default message app in android and can convert every message from zawgyi to Unicode and vice versa. It can also convert the contact list and documents name.For iOS, the only app I found so far is “Pyaung”. Its functions are very limited, can use for text converting and content converting, that’s it.

For work, there are some software will be used to convert documents from Zg to Unicode, they are window-based, some are written in Java. Not very user-friendly though. I’m still hoping to see more tools for easily migrating our docs, excel and so on to Unicode. Apart from those tools, you can use an online converter such as rabbit converter, simply copy the zawgyi text and paste in the zawgyi box, it will produce Unicode text on the right side. If you have a huge database and it’s quite challenging to convert every single post from zawgyi to Unicode, you will definitely need help from technical experts who have experienced in migration.

Keyboards

Zawgyi has only one font and one keyboard. Unicode has many fonts and different keyboard layouts. Which one is the best? That’s the question people asked so far when they start using Unicode. In reality, giving too many options worsen the frustration. Let’s see this as a smartphone brand. Unicode is the OS (android) and the fonts are the brand name ( such as Samsung, xiaomi, Huawei, Oppo, etc) which are developed by different parties. If you found a fault in one brand but not in the others, is it OS fault or brand fault? It’s a brand fault, right? Its similar scenario in Unicode itself is a standard, some fonts don’t follow the standard, they became a fault.

Daw Aung San Suu Kyi publicly announced to use Pyidaungsu font in office and government works. It will replace Myanmar3 we’ve been using for 8 years. But, for the font on our website, computers or mobile devices, we can still use any Unicode font we like.

For the keyboard part, there is Zawgyi layout, Pyidaungsu (formerly known as Myanmar3) Layout and Win Layout. It’s similar to QWERTY, QWERTZ or AZERTY. Most people are familiar with the Zawgyi layout. Many office staffs are familiar with the Pyidaungsu layout. There is some keyboard like Keymagic which supports both Zawgyi layout and Pyidaungsu layout and Win + many ethnic layouts. You can choose any layout you want and the output format will always be in Unicode. But, you need to make sure to use Unicode fonts to be able to see those outputs correctly.

In my experience using key magic in MacBook Pro 2015, not very satisfied with the results. There are some bugs in the keyboard and when I do speed typing, that glitches always slow me down. So I switched to using Myanmar 3 bundle which is Pyidaungsu layout and install directly into /Library/Keyboard Layouts. I’ve been using that for more than 2 years and pretty ok. I only need to practice new layout Pyidaungsu though I was more familiar with Zawgyi layout. But it’s worth to practice, coz Microsoft’s default Myanmar keyboard, Google’s on-screen keyboard and upcoming Myanmar keyboard in new Mac OS will all use Pyidaungsu layout. So, it’s the future standard layout for Myanmar. You better need to practice now.

One thing for window os, there is two Myanmar in win 10, Visual order and phonetic order. The only difference is typing (ေ ) before or after consonants. Phonetic order has some bugs, you should avoid using it.

The impact on smartphone users.

This wave is huge and mobile phone users will feel this movement very soon.

I don’t have exact smartphone demographics and their brands and os. Based on the data I can see from my firebase, most people use Samsung and Xiaomi and the majority of people use android 8. Built-in a font in the android smartphones supports Myanmar Unicode starting from android 4.4. Majority of smartphone users will be able to switch to Unicode easily from their language settings and themes. But for the older devices which were sold before 4.4 and very few percents in the market, it might be harder to see Unicode. Even if the users go to Mobile services, there is nothing much the service centers can do. I think Unicode migration committee has already met with smartphone vendors and mobile shops, hope that there will be some answers from those meetings. In the meanwhile, volunteers will do helping to change zawgyi to Unicode in their community. But, we do need a systematic approach to achieve this. Since everyone is using facebook and messenger, it’s not very hard for them to communicate with the unchanged community. The only pain comes from the famous messaging app like Viber and Joox ( Spotify for Myanmar). They don’t support conversion inside them. I think if people can’t see auto conversion in Viber, they might be switching to the messenger. In the case of Joox, they only support zawgyi in song names and lyrics.

What if we don’t change?

Can the government do something if we don’t change to Unicode?

Humm!

This is not like law enforcement, more like a setting a guideline for everyone. If I don’t change it by Oct 1, I’m pretty sure I will not put into jail or fined. But, the government will still hold the authorities in some places, they can pressure me in that kind of circumstances if I don’t follow their guidelines. So far, I don’t see any announcements which state the fine or incentives

Another thing is from the user side, many people are awakening from the zawgyi’s spell and they are switching to Unicode. If Unicode users are getting increased, they would also demand the companies and service providers to use Unicode.

Good news is that if everyone uses the same system, the headache happening right now in our companies, communication, and development will disappear forever. Plus the data in Burmese will no longer be like garbage. We will have a lot of data which is reusable and store way more systematics. If you want to know more about the timeline, please have a look at the following images which are provided by MCF.

Hotline or Help Desk.

If you need any help switching from zawgyi to Unicode, this is the official hotline from MCF which lead this migration. And you can also get community help, they are not professional, but you will see a lot of likeminded people and response is incredibly quick. I also have my youtube channel where I provided some tutorials about Unicode. See in the last session of this post.

For the campaign and education

Migration committee recently appointed Unicode ambassadors to several famous artists. They could represent Unicode and do promote as public figures. But, what I’m seeing now is social influencers in facebook are starting to write about Unicode related articles and convince a lot of people to adopt this new system .Brodcast media will also host talk about Unicode adoption and I feel like it’s a time when we pushed hard for NLD campaign in 2015 election. Only MCF and people in migration committee will know details plan . Telecom operators are sending message to people that they are going to switch Unicode not only in messages but also the whole content system. Many Facebook pages and websites are migrating as well. As for the education part, I still don’t know how would they handle. I think it’s not necessary to educate everyone. And it’s impossible to educate everyone in Myanmar. We just need to provide tools and support for this great migration to be as smooth as possible.

Official resources :

www.mcf.org.mm

http://www.unicode.today/

Hotline: 09455 736 999

Community Support

https://www.mmunicode.org/

fb.com/groups/mmunicode

Youtube

How to use Unicode and zawgyi like a boss

Learn more about Unicode/zawgyi problem

https://frontiermyanmar.net/en/features/battle-of-the-fonts

Tools/ Tutorials

Toolbox.phandeeyar.org

Knowledge.phandeeyar.org/

bit.ly/UNICODEMADEEASY

http://bit.ly/mmunicodetools

Pyidaungsu font guide.

Myanmar Unicode made easy


ယူနြကုဒá€ș á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șá€žá€€á€Œá€á€±á€Źá€·á€™á€šá€șá€†á€­á€Żá€•á€Œá€źá€ž ကျယá€șကျယá€șá€œá€±á€Źá€„á€șá€œá€±á€Źá€„á€șá€•á€Œá€±á€Źá€œá€Źá€€á€Œá€á€±á€Źá€· á€Ąá€á€»á€­á€Żá€·á€€á€œá€Šá€șှ á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှမယá€șဆိုလညá€șှ á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șá€žá€€á€Œá€á€Źá€•á€±á€·á€«á€€á€œá€Źá€†á€­á€Żá€•á€Œá€źá€ž ချကá€șချငá€șှ á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှလá€Čတတá€șကဌပေမယ့á€ș á€Ąá€á€»á€­á€Żá€·á€€á€»á€á€±á€Źá€·á€œá€Šá€șှ “နေပါညသ” ယူနြကုဒá€șá€Ąá€€á€Œá€±á€Źá€„á€șှ သိချငá€șပါသေသတယá€șá€†á€­á€Żá€•á€Œá€źá€ž စူှစမá€șသကဌသူတလေလညá€șသရဟိပါတယá€ș။

ဒဟစဏကတေဏ့ ယူနြကုဒá€șá€Ąá€€á€Œá€±á€Źá€„á€șှကို အရမá€șသဥသေသစိတá€șအထိ မဆငá€șှပá€Č နညá€șှပညာနá€Č့ á€á€±á€žá€žá€°á€”á€Źá€žá€œá€Šá€șဥေဏငá€ș ရဟငá€șá€žá€•á€Œá€œá€­á€Żá€á€Č့ post တစá€șá€á€Żá€žá€Źá€–á€Œá€…á€șပါတယá€ș။
ပထမဆုံသ သိချငá€șကဌတá€Č့ဥချကá€șကတေဏ့ ယူနြကုဒá€șဆိုတာ ဘာလá€Čဆိုတာပá€Čဖဌစá€șပါတယá€ș။

သူက စံသတá€șမဟတá€șထာှတá€Č့ စနစá€șတစá€șá€á€Żá€–á€Œá€…á€șပါတယá€ș။ ယခငá€șက သတá€șမဟတá€șခá€Č့တá€Č့ စနစá€șá€á€œá€±á€€á€­á€Ż ပဌနá€șကဌည့á€șရမယá€șဆိုရငá€ș တစá€șပတá€șá€™á€Ÿá€Ź ၇ရကá€șရဟိရပါမယá€ș။ တစá€șá€€á€źá€œá€­á€Żá€™á€źá€á€Źá€™á€Ÿá€Ź ၁၀၀၀ á€™á€źá€á€Źá€›á€Ÿá€­á€›á€™á€šá€ș ။ တစá€șပေါငá€șá€™á€Ÿá€Ź ၁၆ ဥေဏငá€șစရဟိတယá€ș။ á€’á€«á€€á€­á€Żá€™á€Ÿ ကိုယ့á€șတစá€șနိုငá€șငံတညá€șှ တစá€șပတá€șá€™á€Ÿá€Ź ၈ရကá€ș လုပá€șမယá€șá€†á€­á€Żá€•á€Œá€źá€ž လုပá€șá€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€•á€«á€˜á€°á€žá‹ ကိုယá€șတလေကဌည့á€șပá€Č တစá€șá€€á€źá€œá€­á€Żá€™á€źá€á€Źá€™á€Ÿá€Ź ၁၁၀၀ မြတာထာှမယá€șá€†á€­á€Żá€•á€Œá€źá€ž သတá€șမဟတá€șá€œá€­á€Żá€·á€™á€–á€Œá€…á€șနိုငá€șပါဘူသ။ တစá€șပေါငá€șá€™á€Ÿá€Ź ၁၇ ဥေဏငá€șစလုပá€șလိုကá€șá€€á€œá€Źá€†á€­á€Żá€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€œá€Šá€șှ လုပá€șလိုကá€șá€œá€­á€Żá€·á€™á€–á€Œá€…á€șပါဘူသ။
ကိုယ့á€șနိငá€șá€„á€¶á€Ąá€á€œá€„á€șá€žá€™á€Ÿá€Ź နာှလညá€șá€™á€Ÿá€Żá€”á€Č့ လုပá€șá€œá€­á€Żá€·á€–á€Œá€…á€șရငá€șတေဏငá€ș á€Ąá€á€Œá€Źá€žá€”á€­á€Żá€„á€șငံနá€Č့ ဆကá€șသလယá€șá€•á€Œá€źá€žá€œá€Żá€•á€șမယ့á€șဥခါမျိုသကျရငá€ș á€›á€Ÿá€Żá€•á€șá€‘á€œá€±á€žá€™á€Ÿá€Żá€á€œá€± ဖဌစá€șကုနá€șပါတေဏ့မယá€ș။
ယခု ယူနြကုဒá€ș ဆိုတဏကျတေဏ့ ကလနá€șပျူတဏနညá€șá€žá€•á€Šá€Źá€á€œá€± ၊အငá€șတာနကá€șတလေ ခေတá€șá€…á€Źá€žá€œá€Źá€•á€Œá€źá€žá€á€Č့ဥချိနá€șá€™á€Ÿá€Ź တစá€șကမá€čá€˜á€Źá€œá€Żá€¶á€žá€€ á€˜á€Źá€žá€Źá€…á€€á€Źá€žá€á€œá€±á€Ąá€á€œá€€á€ș á€Ąá€›á€Ÿá€Żá€•á€șá€Ąá€‘á€œá€±á€žá€™á€–á€Œá€…á€șဥေဏငá€ș á€á€źá€‘á€œá€„á€șလိုကá€șတá€Č့စနစá€șပါ။ á€œá€°á€á€œá€±á€™á€Ÿá€Ź မဟတá€șပုံတငá€șနံပါတá€șတလေ ၊ á€€á€Źá€žá€á€œá€±á€™á€Ÿá€Ź လိုငá€șစငá€șနံပတá€șá€á€œá€±á€›á€Ÿá€­á€žá€œá€­á€Żá€•á€Č အကá€čခရာ á€…á€Źá€œá€Żá€¶á€žá€á€œá€±á€™á€Ÿá€Źá€œá€Šá€șှ ကိုယá€șပိုငá€șနံပါတá€șတလေရဟိပါတယá€ș။

အá€Čဒဟနံပါတá€șá€á€œá€±á€€á€á€±á€Źá€· က á€€á€Œá€źá€žá€á€­á€Żá€· á€á€á€œá€±á€žá€á€­á€Żá€· A တို့ B တို့ကို ကလနá€șပျူတဏက သိတá€Č့ နံပါတá€șတလေပါပá€Č။ ကလနá€șá€•á€»á€°á€á€Źá€á€œá€±á€€ ညံ့ပါတယá€ș။ ကျလနá€șတေဏá€șတို့ á€œá€°á€á€œá€±á€œá€­á€Ż á€…á€Źá€œá€Żá€¶á€žá€€á€­á€Ż မျကá€șစိ နá€Č့ မဌငá€șတာနá€Č့ တနá€șှဖတá€șတတá€șတာမဟုတá€șပါဘူသ။ သူ့နေဏကá€șကလယá€șက ကိုယá€șပိုငá€șနံပါတá€șကိုပá€Čသိတဏပါ။ ယူနြကုဒá€șဆိုတာ အá€Čဒြအကá€čá€á€›á€Źá€…á€Źá€œá€Żá€¶á€žá€á€œá€±á€€á€­á€Ż á€á€±á€Źá€·á€–á€Œá€„á€·á€ș ဘယá€șá€Ÿá€Źá€€á€­á€Żá€á€±á€Źá€· ဘယá€șနံပါတá€ș ပေသမလá€Č၊ ဘယá€șá€Ÿá€Źá€€á€­á€Żá€á€±á€Źá€· ဘယá€șလို သတá€șမဟတá€șမလá€Čဆိုတာကို စနစá€șတကျဖဌစá€șဥေဏငá€ș áŠá€Ąá€á€Œá€Źá€ž á€˜á€Źá€žá€Źá€…á€€á€Źá€žá€á€œá€±á€”á€Č့ á€Ąá€›á€Ÿá€Żá€•á€șá€Ąá€›á€Ÿá€„á€șသမဖဌစá€șဥေဏငá€ș စနစá€șချပေသတá€Č့ á€Ąá€›á€Źá€€á€Œá€źá€žá€á€…á€șá€á€Żá€–á€Œá€…á€șပါတယá€ș။ ဒါပေမယ့á€șလညá€șှ တကယ့á€șတကယá€ș လုပá€șငနá€șှစဉá€șá€™á€Ÿá€Źá€á€±á€Źá€· အကá€čá€á€›á€Źá€á€œá€±á€™á€Ÿá€Ź ကိုယá€șပိုငá€ș á€›á€±á€žá€‘á€Żá€¶á€žá€›á€±á€žá€Ÿá€”á€șတလေ ကလညá€șသရဟိနေပါတယá€ș။ ငပမဏ- ကျနေဏá€șတို့က ဘယá€șကနေ ညဏကိုရေသပါတယá€ș။ ဥချို့က á€Šá€Źá€€á€”á€±á€˜á€šá€șကို ရေသတá€Č့ á€˜á€Źá€žá€Źá€…á€€á€Źá€žá€á€œá€±á€›á€Ÿá€­á€•á€«á€á€šá€ș။ အငá€șá€čဂလိပá€șá€…á€Źá€™á€Ÿá€Ź good morning ဆိုရငá€ș ရဟငá€șသပေမယ့á€ș မဌနá€șá€™á€Źá€…á€Źá€™á€Ÿá€Ź ပတá€șဆင့á€șá€á€œá€±á€€á€±á€ŹáŠ ယပင့á€șá€Ąá€€á€Œá€źá€žá€Ąá€žá€±á€žáŠ ရေသချဏ á€™á€Ÿá€Źá€œá€Šá€șှ ( ဝိုကá€șချ၊ -ာ ၊မေဏကá€șချ ၊ -ါ စသဖဌင့á€șရဟိကဌပါသေသတယá€ș။ á€’á€źá€œá€­á€Żá€™á€»á€­á€Żá€ž ရေသထုံသရေသနညá€șá€žá€á€œá€±á€€á€­á€Żá€•á€« á€Ąá€™á€»á€Źá€žá€€á€Œá€źá€žá€‘á€Šá€·á€șစဉá€șá€žá€…á€Źá€žá€•á€Œá€źá€ž တညá€șဆေဏကá€șကဌပါတယá€ș။ အá€Čá€’á€«á€€á€»á€á€±á€Źá€·á€™á€Ÿ နေဏကá€șဆုံသ ဥမျဏသဥဆငá€șá€•á€Œá€±á€•á€Œá€±á€žá€Żá€¶á€žá€”á€­á€Żá€„á€șတá€Č့ဥဆင့á€șကို ရေဏကá€șပါတယá€ș။ ဒြ စနစá€șကို အုတá€șမဌစá€șá€Ąá€–á€Œá€…á€șá€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€Żá€•á€Œá€źá€ž ကျနá€șတá€Č့ နညá€șá€žá€•á€Šá€Źá€á€œá€± ဆကá€șလကá€șတညá€șဆေဏကá€șကဌပါတယá€ș။ အုတá€șမဌစá€șမခိုငá€șခá€Č့ရငá€ș အစပိုငá€șှ အဆငá€șပဌေပေမယ့á€ș နေဏကá€șပိုငá€șှ နညá€șá€žá€•á€Šá€Źá€á€œá€± ဥဆင့á€șမဌင့á€șá€œá€Źá€œá€± á€Ąá€™á€Œá€„á€·á€șဆကá€șတကá€șá€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€œá€±á€œá€± ဖဌစá€șတတá€șပါတယá€ș။

ယူနြကုဒá€ș ဆိုတာကို မျကá€șစိထá€Čရေသရေသလေသ မဌငá€șá€œá€Źá€•á€Œá€źá€†á€­á€Żá€›á€„á€șတေဏ့ သူ့ရá€Č့ဥဏသသဏချကá€ș အာှနညá€șသချကá€ș ဘာလá€Čá€†á€­á€Żá€á€Źá€œá€±á€žá€€á€­á€Ż ဆကá€șá€•á€Œá€±á€Źá€•á€Œá€á€»á€„á€șသေသတယá€ș။

ဥဏသသဏချကá€ș

ကတေဏ့ အထကá€șá€™á€Ÿá€Źá€•á€Œá€±á€Źá€á€Čá€·á€žá€œá€­á€Żá€•á€Č သူ့ကို ဖေဏငá€șဒေသရဟငá€șှ အုတá€șမဌစá€șá€Ąá€–á€Œá€…á€șá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€źá€ž ကျနေဏá€șတို့ နညá€șှပညာအသစá€șတလေ ဖနá€șတြှနိငá€șပါတယá€ș။ á€Ąá€™á€»á€Źá€žá€žá€°á€„á€Ÿá€Źá€”á€Č့ ရငá€șá€žá€”á€Ÿá€źá€žá€á€Č့နညá€șá€žá€•á€Šá€Źá€á€œá€±á€€á€­á€Żá€•á€Œá€±á€Źá€›á€™á€šá€șဆိုရငá€ș á€Ąá€œá€­á€Żá€Ąá€œá€»á€±á€Źá€€á€șá€˜á€Źá€žá€Źá€•á€Œá€”á€șတá€Č့စနစá€șတို့၊ မဌနá€șမာလို ကေဏငá€șသကေဏငá€șá€žá€›á€Ÿá€Źá€–á€œá€±á€œá€­á€Żá€·á€›á€á€Č့ဥခါတို့၊ á€•á€Żá€¶á€”á€Ÿá€­á€•á€șထာှတá€Č့ စာအုပá€șတလေ၊ သတငá€șá€žá€…á€Źá€á€œá€±á€€á€”á€± ကလနá€șá€•á€»á€°á€á€Źá€…á€Źá€œá€Żá€¶á€žá€Ąá€–á€Œá€…á€șပဌနá€șလညá€șá€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှလá€Čတá€Č့နညá€șသပညဏတို့၊ လကá€șရေသကနေ ကလနá€șá€•á€»á€°á€á€Źá€…á€Źá€œá€Żá€¶á€žá€Ąá€–á€Œá€…á€șá€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှလá€Čတဏတို့၊ ဥသံနá€Č့စဏရိုကá€șတဏတို့၊ နေဏကá€șဆုံသ မဌနá€șမာလို á€•á€Œá€±á€Źá€á€Źá€€á€­á€Ż နာှလညá€șတá€Č့ AI တို့ Chatbot တို့ အထိ ဖဌစá€șနိုငá€șပါတယá€ș။ ဥချို့သေဏ လကá€șá€›á€Ÿá€­á€™á€Ÿá€Źá€á€±á€á€șမစဏသသေသတá€Č့ နညá€șá€žá€•á€Šá€Źá€á€œá€±á€€á€­á€Żá€œá€Šá€șှ ယူနြကုဒá€șကို á€Ąá€á€Œá€±á€á€¶á€•á€Œá€źá€ž ဆကá€șလကá€șတညá€șဆေဏကá€șá€žá€œá€Źá€žá€”á€­á€Żá€„á€șပါတယá€ș။ á€˜á€Źá€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€șကျနေဏá€ș အá€Čá€œá€­á€Żá€•á€Œá€±á€Źá€”á€­á€Żá€„á€șတာလá€Čဆိုတေဏ့ ယူနြကုဒá€șဆိုတာ နိုငá€șငံတကဏ စနစá€șတစá€șခုပါ။ကိုယ့á€șနိုငá€șငံပá€Čပိုငá€șတာမဟုတá€șဘူှ။ á€’á€«á€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€ș á€Ąá€á€Œá€Źá€žá€”á€­á€Żá€„á€șငံက ဘာသာစကာှစနစá€șနá€Č့ သာ အဆငá€șပဌေနေရငá€ș ကျနေဏá€șတို့နá€Č့လညá€șှ အဆငá€șပဌေပါလိမ့á€șမယá€ș။ á€Šá€źá€á€°á€™á€»á€Ÿá€á€° á€Ąá€á€œá€„á€·á€șá€Ąá€›á€±á€žá€›á€›á€Ÿá€­á€™á€Ÿá€Źá€™á€­á€Żá€œá€­á€Żá€·á€•á€«á‹ နေဏကá€șထပá€șဥဏသသဏချကá€șတစá€șခုကတေဏ့ ထလကá€șရဟိတá€Č့ ကလနá€șပျူတဏ၊ ဖုနá€șှ ၊ အြလကá€șထရေဏနစá€șစနစá€șá€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€™á€Ÿá€Ź ယူနြကုဒá€ș စနစá€șက တစá€șပါတညá€șá€žá€•á€«á€œá€Źá€•á€Œá€źá€žá€žá€Źá€žá€–á€Œá€…á€șá€™á€Ÿá€Źá€–á€Œá€…á€șတá€Čá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș ဖေဏင့á€șထပá€șသလငá€șá€žá€›á€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€á€œá€±áŠ ဆိုငá€șá€žá€œá€Źá€žá€•á€Œá€„á€șဆငá€șá€›á€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€á€œá€± အနာဂတá€șá€™á€Ÿá€Ź á€›á€Ÿá€­á€œá€Źá€á€±á€Źá€·á€™á€Ÿá€Źá€™á€Ÿá€Żá€á€șပါဘူသ။ ကမá€čá€˜á€Źá€•á€±á€«á€șá€™á€Ÿá€Ź ဘယá€șစကá€șကိုပá€Č ကေဏကá€șဖလင့á€șဖလင့á€ș မဌနá€șမာစာဖတá€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€±á€žá€œá€­á€Żá€· ရပါလိမ့á€șမယá€ș။

အာှနညá€șသချကá€ș

ကိုလညá€șှ ဥမျဏသစုက သိချငá€șကဌပါတယá€ș။ ကျနေဏá€șမကလယá€șဝဟကá€șတမá€șá€žá€•á€Œá€±á€Źá€›á€™á€šá€șဆိုရငá€ș ကမá€čá€˜á€Źá€™á€Ÿá€Ź သူ့ထကá€ș ကေဏငá€șှတá€Č့ ဘာသာစကာှစနစá€șအခုထိ မရဟိသေသပါဘူသ။ á€’á€«á€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€șလညá€șှ တကမá€čá€˜á€Źá€œá€Żá€¶á€žá€€ နညá€șှပညာလုပá€șငနá€șသတလေ á€Ąá€–á€œá€Č့ဥစညá€șá€žá€á€œá€±á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€€ ဒါကိုပá€Č á€Ąá€á€Œá€±á€á€¶á€•á€Œá€źá€ž အလုပá€șလုပá€șကဌပါတယá€ș။ မဌနá€șမာနိုငá€șငံ á€Ąá€á€Œá€±á€Ąá€”á€±á€™á€Ÿá€Źá€á€±á€Źá€·á€á€…á€șá€™á€»á€­á€Żá€žá€–á€Œá€…á€șနေပါတယá€ș။ ကျလနá€șတေဏá€șတို့ လကá€șá€›á€Ÿá€­á€žá€Żá€¶á€žá€”á€±á€á€Č့ ဇေဏá€șဂျဟစနစá€șက ယူနြကုဒá€șနá€Č့ á€žá€Ÿá€‡á€Źá€á€™á€–á€Œá€…á€șပါဘူသ။ ဇေဏá€șဂျဟစနစá€ș၊ ဖေဏင့á€șထည့á€șထာှတá€Č့သူတလေက ယူနြကုဒá€șနá€Č့ ရေသသဏသထဏသတá€Č့စဏကို ဥမျဏသစုဖတá€șá€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€•á€«á€˜á€°á€ž ၊ á€’á€«á€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€șမို့ ဇေဏá€șဂျဟဖေဏင့á€șထည့á€șသလငá€șသထဏသသူမျဏသက ယူနြကုဒá€ș á€…á€Źá€á€œá€±á€™á€Œá€„á€șတိုငá€șှ á€’á€«á€Ÿá€Źá€–á€á€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€á€Č့ စာတစá€șá€á€Żá€–á€Œá€…á€șပါတယá€șဆိုတာကို လကá€șá€™á€á€¶á€€á€Œá€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€›á€Ÿá€­á€•á€«á€á€šá€ș။ တကယá€șá€œá€­á€Żá€·á€žá€Ź á€žá€°á€á€­á€Żá€·á€Ÿá€Ź ကလနá€șပျူတဏဥသစá€ș ဖုနá€șှအသစá€șလá€Čလိုကá€șá€œá€­á€Żá€· ရဟိရငá€ș ယူနြကုဒá€ș ကို ဖတá€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€Œá€źá€ž á€Ąá€™á€»á€Źá€žá€žá€°á€„á€Ÿá€Źá€›á€±á€žá€á€Č့ ဇေဏá€șဂျဟစနစá€șနá€Č့စဏ ကိုဖတá€șá€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€á€±á€Źá€·á€•á€Œá€”á€șပါဘူသ။ ဆကá€șသလယá€șá€›á€±á€žá€™á€Ÿá€Ź အဆငá€șá€™á€•á€Œá€±á€á€Źá€á€œá€± ဖဌစá€șလာတတá€șပါတယá€ș။

နေဏကá€șတစá€șချကá€șကတေဏ့ မဌနá€șမာယူနြကုဒá€ș ကိုစတငá€șအတညá€șá€•á€Œá€Żá€á€Č့ ဥချိနá€șက သကá€șတမá€șသနုသေသပါတယá€ș။ á€’á€«á€·á€Ąá€•á€Œá€„á€ș á€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€Żá€žá€°á€€á€œá€Šá€șှနညá€șသပါသေသတယá€ș။ á€’á€«á€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€ș ဒြစနစá€șကို အတညá€șá€™á€•á€Œá€Żá€á€„á€șဥချိနá€șက ထလကá€șရဟိတá€Č့ ကလနá€șပျူတဏ၊ ဖုနá€șှ၊ ဆေဏ့ဖá€șဝá€Čá€á€œá€±á€™á€Ÿá€Ź တေဏ့ ဒြစနစá€șကို á€žá€Żá€¶á€žá€œá€­á€Żá€·á€›á€–á€­á€Żá€·á€€ ဥတေဏá€șကို ခကá€șခá€Čပါတယá€ș။ နမူနဏဥနေနá€Čá€·á€•á€Œá€±á€Źá€›á€™á€šá€șဆိုရငá€ș ၊ window xp , window 2000 á€á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€…á€€á€șမျိုသ၊ Android version 4.4 ထကá€șနိမ့á€șတá€Č့စကá€șá€á€œá€±á€™á€»á€­á€Żá€žáŠ ရဟေသရဟေသကထလကá€șခá€Č့တá€Č့ နိုကြယာ ကြှပတá€șဖုနá€șသမျိုသ၊ software ဥနေနá€Čá€·á€•á€Œá€±á€Źá€›á€›á€„á€ș page maker 6.5 á€á€­á€Żá€·á€œá€­á€Ż ဆေဏ့ဖá€șဝá€Čမျိုသ၊ အá€Čဒြလို á€Ąá€›á€Źá€á€œá€±á€™á€Ÿá€Ź မဌနá€șမာစာ ယူနြကုဒá€șကို á€žá€Żá€¶á€žá€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€”á€­á€Żá€„á€șပါဘူသ။ ယူနြကုဒá€ș မပေါá€șပေါကá€șခငá€ș ရဟေသခတá€șက ရဟိခá€Č့တá€Č့ á€Ąá€›á€Źá€™á€»á€Źá€žá€–á€Œá€…á€șá€œá€­á€Żá€·á€–á€Œá€…á€șပါတယá€ș။ ဒါပေမယ့á€ș ယခုဥချိနá€șá€€á€…á€œá€­á€Żá€· နေဏကá€șပေါá€șá€œá€Źá€™á€šá€·á€ș နညá€șá€žá€•á€Šá€Źá€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€™á€Ÿá€Źá€á€±á€Źá€· á€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€Żá€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€™á€šá€ș။ á€•á€Œá€źá€žá€á€±á€Źá€· လကá€șá€›á€Ÿá€­á€Ąá€á€»á€­á€”á€șထိ မဌနá€șမာယူနြကုဒá€șကို တရာှဝငá€ș support မလုပá€șပေသသေသတá€Č့ ဆေဏ့ဖá€șဝá€Čတလေရဟိပါတယá€ș။ သူတို့ရá€Č့ညသစဏသပေသlist ထá€Čá€™á€Ÿá€Ź မဌနá€șမာက á€™á€•á€«á€œá€­á€Żá€·á€œá€Šá€șသဖဌစá€șရငá€șဖဌစá€șနိုငá€șမယá€ș။ မဌနá€șá€™á€Źá€•á€Œá€Šá€șá€™á€Ÿá€Ź ဈေသကလကá€șá€™á€›á€Ÿá€­á€œá€­á€Żá€·á€œá€Šá€șသဖဌစá€șနိုငá€șပါလိမ့á€șမယá€ș။

ယူနြကုဒá€ș ကို စသုံသရငá€ș ဘယá€șá€œá€­á€Żá€Ąá€€á€»á€­á€Żá€žá€€á€»á€±á€žá€‡á€°á€žá€á€œá€±á€›á€”á€­á€Żá€„á€șသလá€Č။

ပထမတစá€șချကá€șကတေဏ့ ကျနေဏá€șတို့ရေသချငá€șá€žá€œá€­á€Żá€›á€±á€žá€á€Čá€·á€…á€Źá€á€œá€±á€€á€­á€Ż ကလနá€șပျူတဏကနေ စနစá€șကျဥေဏငá€ș ထိနá€șသကျေဏငá€șá€žá€•á€±á€žá€žá€œá€Źá€žá€•á€«á€œá€­á€™á€·á€șမယá€ș။ ငပမဏ- á€…á€œá€Żá€¶á€žá€”á€Č့ ယပင့á€șပေါငá€șá€žá€•á€Œá€źá€ž ဈ á€†á€­á€Żá€•á€Œá€źá€žá€œá€Żá€•á€șá€”á€±á€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€á€œá€± ၊ ( စျ ၊ ဈ )၊ သုညကို á€á€œá€Żá€¶á€žá€Ąá€–á€Œá€…á€șရိုကá€șá€”á€±á€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€á€œá€± ၊ င နá€Č့ á€Šá€€á€œá€±á€žá€€á€­á€Ż မကလá€Čá€™á€•á€Œá€Źá€žá€›á€­á€Żá€€á€șá€”á€±á€á€Źá€á€œá€±á€€á€­á€Ż သူကထိနá€șá€žá€Šá€Ÿá€­á€•á€±á€žá€žá€œá€Źá€žá€”á€­á€Żá€„á€șပါတယá€ș။
á€…á€Źá€œá€Żá€¶á€žá€•á€±á€«á€„á€șá€žá€Ąá€™á€Ÿá€Źá€žá€Ąá€šá€œá€„á€șá€žá€á€œá€±á€™á€»á€Źá€žá€œá€œá€”á€șှတာ၊ á€…á€Źá€œá€Żá€¶á€žá€á€…á€șခုနá€Č့ တစá€șခုရိုကá€șချငá€șသလို ရိုကá€șá€”á€±á€á€Źá€á€œá€±á€€á€­á€Żá€œá€Šá€șှ á€Ąá€™á€Ÿá€”á€șပဌငá€șပေသနိုငá€șတá€Č့ နညá€șှစနစá€șတလေစတငá€șပေါá€șပေါကá€șá€œá€Źá€•á€«á€œá€­á€™á€·á€șမယá€ș။ လူတိုငá€șှသာ á€žá€Żá€¶á€žá€”á€±á€€á€Œá€›á€„á€ș ဥချငá€șသချငá€șှ á€…á€€á€Źá€žá€•á€Œá€±á€Źá€†á€€á€șသလယá€șတာက အခကá€șအခá€Čမဟုတá€șá€á€±á€Źá€·á€•á€«á€˜á€°á€ž ။ နဟစá€șဖကá€șá€…á€œá€Żá€¶á€ž á€Ąá€™á€Ÿá€”á€șမဌငá€șá€™á€Ÿá€Źá€•á€«á‹
လကá€șá€›á€Ÿá€­á€žá€Żá€¶á€žá€”á€±á€€á€Œá€á€Č့ á€™á€Œá€±á€•á€Żá€¶á€á€œá€±áŠ လမá€șှနာမညá€șတလေ ၊ á€™á€Œá€­á€Żá€·á€”á€Źá€™á€Šá€șတလေ၊ á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€€á€­á€ŻGoogle map, open street map á€™á€Ÿá€Ź မဌနá€șá€™á€Źá€œá€­á€Żá€›á€Ÿá€Źá€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€á€±á€Źá€·á€™á€šá€ș။ သုံသတá€Čá€·á€žá€°á€™á€»á€Źá€žá€œá€Źá€›á€„á€ș ဝိုငá€șá€žá€•á€Œá€źá€žá€–á€Œá€Šá€·á€șပေသတá€Č့သူတလေလညá€șá€žá€™á€»á€Źá€žá€œá€Źá€œá€­á€Żá€· ပိုမို quality ကေဏငá€șá€žá€œá€Źá€•á€«á€á€±á€Źá€·á€™á€šá€ș။ Google á€™á€Ÿá€Ź မဌနá€șမာလို á€›á€Ÿá€Źá€›á€„á€ș ဥချကá€șအလကá€șá€á€œá€±á€Ąá€™á€»á€Źá€žá€€á€Œá€źá€žá€•á€±á€«á€șá€œá€Źá€•á€«á€á€±á€Źá€·á€™á€šá€ș။
မဌနá€șá€™á€Źá€á€źá€€á€źá€™á€Ÿá€Ź ဝငá€șဖဌည့á€șစလကá€șပေသတá€Čá€·á€žá€°á€á€œá€±á€•á€«á€œá€Źá€œá€­á€Żá€· ကျနေဏá€șတို့ မဌနá€șမာနá€Č့သကá€șဆိုငá€șတá€Čá€·á€Ąá€–á€Œá€…á€șဥပျကá€șá€á€œá€€á€­á€Żá€á€źá€€á€źá€™á€Ÿá€Źá€•á€­á€Żá€–á€á€șရမယá€ș။ TED TALK á€œá€­á€Żá€”á€±á€›á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€™á€Ÿá€Ź အရမá€șှမိုကá€șတá€Č့ စိတá€șá€€á€°á€žá€á€œá€±á€€á€­á€Ż မဌနá€șမာလို စာတနá€șှထိုှနá€Č့ဖတá€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€™á€šá€ș။ á€œá€Źá€™á€šá€·á€șá€›á€œá€±á€žá€€á€±á€Źá€€á€șပလá€Čá€™á€Ÿá€Ź မá€Čစာရငá€șှ ကဌည့á€șမယá€șဆိုရငá€șလညá€șှ ကိုယ့á€șနာမညá€șက စာရငá€șှထá€Čရဟိလျကá€șသာှနá€Č့ ဖေဏင့á€șမကိုကá€șá€œá€­á€Żá€· á€›á€Ÿá€Źá€™á€›á€˜á€°á€ž ၊ ဖတá€șá€™á€›á€˜á€°á€žá€†á€­á€Żá€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€™á€–á€Œá€…á€șá€á€±á€Źá€·á€•á€«á€˜á€°á€ž ။ မဌနá€șမာလိုနာမညá€șတငá€șမကဘူှ။ တိုငá€șှရငá€șသသဏသဒေသက á€œá€°á€™á€»á€­á€Żá€žá€á€œá€±á€œá€Šá€șှ သူတို့တိုငá€șှရငá€șှသာှနာမညá€șကို ယူနြကုဒá€șနá€Č့ á€›á€Ÿá€Źá€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€á€±á€Źá€·á€™á€šá€ș။

နေဏကá€șဆိုရငá€ș English လိုတတá€șတá€Č့သူမဟ အငá€șတာနကá€șကျလမá€șသကျလမá€șသကျငá€șကျငá€șသုံသနိုငá€șမယá€ș á€†á€­á€Żá€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€™á€–á€Œá€…á€șá€á€±á€Źá€·á€˜á€°á€žá‹ website á€á€œá€±á€™á€Ÿá€Ź ဖေဏင့á€șတစá€șမျိုသတညá€șှကိုပá€Č နေရဏတိုငá€șá€žá€žá€Żá€¶á€žá€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€™á€Ÿá€Żá€á€șတေဏ့ပá€Č၊ ခေါငá€șှစြှ၊ စာကိုယá€ș သူ့နေရဏနá€Č့သူ လိုကá€șဖကá€șတá€Č့ဖေဏင့á€șá€á€œá€±á€žá€Żá€¶á€žá€€á€Œá€œá€­á€Żá€·á€•á€­á€Ż ကဌည့á€șá€œá€­á€Żá€·á€€á€±á€Źá€„á€șှလာမယá€ș။ အစညá€șá€žá€Ąá€á€±á€žá€á€œá€±áŠ email á€á€œá€±á€™á€Ÿá€Ź ဖေဏင့á€șစနစá€șပေါငá€șသစုံမသုံသတေဏ့ပá€Č ယူနြကုဒá€ș စနစá€șကို á€Ąá€á€Œá€±á€á€¶á€á€Č့ ဖေဏင့á€șတလေ ( ငပမဏ- Myanmar3, Pyidaungsu, Padauk, Notosans Myanmar) စသဖဌင့á€ș á€žá€Żá€¶á€žá€€á€Œá€œá€­á€Żá€· နညá€șှပညာအခကá€șအခá€Č ဖဌစá€șပါတယá€șá€†á€­á€Żá€á€Źá€€á€Œá€źá€ž မဖဌစá€șတေဏ့ပá€Č၊ လိုရငá€șှကို ထိထိရေဏကá€șရေဏကá€șရဟငá€șသရဟငá€șှလငá€șှလငá€șှ á€•á€Œá€±á€Źá€†á€­á€Żá€”á€­á€Żá€„á€șမယá€ș။ Google ကပေသတá€Č့ အခမá€Č့ စနစá€șá€á€œá€±á€€á€­á€Ż ချကá€șချငá€șှလကá€șတငá€șá€žá€Żá€¶á€žá€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€™á€šá€ș။

á€’á€źá€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Ź á€Ąá€á€»á€­á€Żá€·á€€á€•á€Œá€±á€Źá€á€Ź ဇေဏá€șဂျဟနá€Č့လညá€șá€žá€žá€Żá€¶á€žá€œá€­á€Żá€·á€›á€á€Źá€•á€Čတá€Č့ ၊ အá€Čဒါမဟနá€șပါတယá€ș၊ အá€Čá€’á€źá€œá€­á€Żá€žá€Żá€¶á€žá€œá€­á€Żá€·á€›á€–á€­á€Żá€· facebook တို့ Google တို့က တမငá€ș လုပá€șပေသထဏသတဏပါ ။အá€Čဒြလို ရဖို့ နေဏကá€șကလယá€șကနေ မလိုအပá€șတá€Č့ á€„á€œá€±á€€á€Œá€±á€žá€€á€Żá€”á€șá€€á€»á€™á€Ÿá€Żá€á€œá€±áŠ ဥချိနá€șá€€á€Œá€Źá€™á€Œá€„á€·á€șá€™á€Ÿá€Żá€á€œá€±á€›á€Ÿá€­á€•á€«á€á€šá€ș။ á€’á€«á€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€ș တစá€șသကá€șá€œá€Żá€¶á€ž ကျနေဏá€șတို့ အá€Čလို ရနေမယá€șá€œá€­á€Żá€· á€Ąá€Źá€™á€™á€á€¶á€‘á€Źá€žá€•á€«á€˜á€°á€žá‹ ကျနေဏá€șတို့ á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€ž ယူနြကုဒá€ș á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șá€žá€•á€Œá€źá€žá€á€Č့ဥချိနá€ș သူတို့ရá€Č့ ဇေဏá€șဂျဟကို support á€•á€±á€žá€™á€Ÿá€Żá€€ ရပá€șဆိုငá€șá€žá€žá€œá€Źá€žá€™á€Ÿá€Źá€–á€Œá€…á€șပါတယá€ș။ ဒါက ယာယြ ဖဌေရဟငá€șá€žá€™á€Ÿá€Żá€á€…á€șá€á€Żá€žá€Źá€–á€Œá€…á€șပါတယá€ș၊

ဇေဏá€șá€‚á€»á€źá€™á€Ÿá€Źá€€á€±á€Ź အာှနညá€șသချကá€șá€˜á€Źá€›á€Ÿá€­á€œá€­á€Żá€·á€œá€Č။

ဇေဏá€șá€‚á€»á€źá€€á€œá€Šá€șှ ယူနြကုဒá€șá€œá€­á€Żá€™á€»á€­á€Żá€žá€•á€Č စနစá€șတစá€șá€á€Żá€–á€Œá€…á€șပါတယá€ș။ သူ့စနစá€șက မဌနá€șမာနိုငá€șငံက ပဌညá€șá€žá€°á€á€œá€±á€€á€­á€Ż နဟစá€șပေါငá€șá€žá€™á€»á€Źá€žá€…á€œá€Ź á€Ąá€€á€»á€­á€Żá€žá€•á€Œá€Żá€á€Č့ပါတယá€ș။ သူ့ရá€Č့ဥဏသနညá€șသချကá€șကတေဏ့ ကျလနá€șတေဏá€șတို့ နေဏကá€șထပá€ș နညá€șှပညာအသစá€șá€á€œá€±á€œá€­á€Żá€á€»á€„á€șရငá€ș ထေဏကá€șပံ့ပေသဖို့ လိုအပá€șတá€Č့ á€Ąá€á€Œá€±á€á€¶á€Ąá€Żá€á€șမဌစá€ș ခိုငá€șခိုငá€șမာမာ မပါရဟိခá€Č့ပါဘူသ။ သူ့ခေတá€șသူ့ဥခါနá€Č့ အဆငá€șပဌေခá€Č့ပေမယ့á€șá€œá€Źá€™á€šá€·á€ș ၅နဟစá€ș ၁၀ နဟစá€ș á€Ąá€”á€Ÿá€…á€ș ၂၀ á€™á€Ÿá€Ź ဘယá€șá€œá€­á€Żá€™á€Ÿá€Ąá€†á€„á€șá€™á€•á€Œá€±á€”á€­á€Żá€„á€șá€á€±á€Źá€·á€•á€«á€˜á€°á€žá‹ ဇေဏá€șဂျဟနá€Č့ စာရိုကá€șတá€Č့ဥခါ ရိုကá€șတá€Č့သူပေါá€șမူတညá€șá€•á€Œá€źá€ž á€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€Żá€á€Č့ á€€á€źá€žá€á€œá€± ကလá€Čá€•á€Œá€Źá€žá€œá€±á€·á€›á€Ÿá€­á€•á€«á€á€šá€ș။ á€’á€«á€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€șလညá€șှ စာတစá€șပုဒá€ș သိမá€șá€žá€žá€œá€Źá€žá€›á€„á€ș á€žá€°á€·á€†á€źá€™á€Ÿá€Ź á€Ąá€™á€Œá€„á€șá€™á€Ÿá€Źá€á€°á€•á€±á€™á€šá€·á€ș ကုတá€șနံပတá€șမတူတá€Č့ အကá€čá€á€›á€Źá€á€œá€± á€Ąá€™á€»á€Źá€žá€€á€Œá€źá€žá€•á€«á€žá€œá€Źá€žá€•á€«á€á€šá€ș။ á€’á€«á€á€œá€±á€Ÿá€Ź လူလို မျကá€șá€œá€Żá€¶á€žá€”á€Č့မဖတá€șတတá€șတá€Č့ကလနá€șá€•á€»á€°á€á€Źá€Ąá€á€œá€€á€șတေဏ့ အိမá€șမကá€șá€†á€­á€Żá€žá€œá€­á€Żá€•á€«á€•á€Č၊ သူဘယá€șá€œá€­á€Żá€™á€Ÿ နာှမလညá€șနိုငá€șပါဘူသ။ သူနာှမလညá€șတá€Čá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș ကျလနá€șတေဏá€șတို့က ကလနá€șပျူတဏကို ဥမိန့á€șပေသခိုငá€șá€žá€…á€±á€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€á€±á€Źá€·á€•á€«á€˜á€°á€žá‹ á€Ąá€œá€Źá€žá€á€°á€•á€Œá€żá€”á€Źá€€ á€›á€Ÿá€Źá€–á€œá€±á€á€Čá€·á€Ąá€á€«á€™á€Ÿá€Źá€œá€Šá€șှ ဒုကá€čခပေသပါတယá€ș။
စာရိုကá€șတá€Č့ဥခါ á€…á€Źá€œá€Żá€¶á€žá€•á€±á€«á€„á€șှစစá€șá€œá€­á€Żá€·á€™á€–á€Œá€…á€șနိုငá€șတာ၊ á€…á€Źá€€á€Œá€±á€Źá€„á€șသတလေ ခလá€Čရအဆငá€șá€™á€•á€Œá€±á€á€ŹáŠ ဒဟဖေဏင့á€șတစá€șမျိုသတညá€șှကိုပá€Č á€”á€±á€›á€Źá€á€€á€Źá€™á€Ÿá€Ź á€žá€Żá€¶á€žá€›á€œá€­á€Żá€· ဒြဇိုငá€șှပိုငá€șှအရ ဆနá€șှသစá€șá€á€źá€‘á€œá€„á€șá€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€•á€Č မျကá€șá€œá€Żá€¶á€žá€•á€žá€Źá€’á€™á€–á€Œá€…á€șတာ။ ဖုနá€șှထá€Čá€™á€Ÿá€Ź သူရဟိနေရငá€ș ယူနြကုဒá€ș service á€á€œá€±á€žá€Żá€¶á€žá€™á€›á€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€á€œá€±á€–á€Œá€…á€șတတá€șပါတယá€ș။ Translate ကို ကေဏငá€șသကေဏငá€șá€žá€žá€Żá€¶á€žá€™á€›á€˜á€°á€žáŠ á€™á€Œá€±á€•á€Żá€¶á€á€œá€±á€žá€Żá€¶á€žá€™á€›á€˜á€°á€žáŠ TED talk, khan academy á€žá€Żá€¶á€žá€™á€›á€˜á€°á€žá‹ မဌနá€șမာဘာသာနá€Č့ á€™á€źá€”á€°á€žá€á€œá€± ဆကá€șတငá€șá€á€œá€±á€žá€Żá€¶á€žá€™á€›á€˜á€°á€žá‹ ဥချို့သေဏ မဌနá€șမာ ဆေဏ့ဖá€șဝá€Čá€á€œá€±á€žá€Żá€¶á€žá€›á€„á€ș ဖေဏင့á€șမမဟနá€șဘူှ
နေဏကá€șဆုံသတစá€șခုကတေဏ့ တိုငá€șှရငá€șá€žá€žá€Źá€žá€…á€Źá€œá€Żá€¶á€žá€á€œá€±á€›á€­á€Żá€€á€șá€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€•á€«á€˜á€°á€žá‹

ဇေဏá€șဂျဟကနေ ယူနြကုဒá€ș á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှရငá€șဘာလုပá€șá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€žá€œá€Č ။

ဇေဏá€șဂျဟဖေဏင့á€șမထည့á€șခá€Č့ဖူသဘူသ ဆိုရငá€șတေဏ့ á€˜á€Źá€™á€Ÿá€œá€Żá€•á€șá€…á€›á€Źá€™á€œá€­á€Żá€•á€«á€˜á€°á€ž ၊ တနá€șá€žá€•á€Œá€źá€ž လကá€șတငá€șá€žá€Żá€¶á€žá€›á€Żá€¶á€žá€Źá€›á€Ÿá€­á€•á€«á€á€šá€ș။ ကြှဘုတá€șကတေဏ့ အဓိက နဟစá€șá€™á€»á€­á€Żá€žá€žá€Źá€›á€Ÿá€­á€•á€«á€á€šá€ș။ မဌနá€șá€…á€¶á€€á€źá€žá€˜á€Żá€á€ș နá€Č့ ဇေဏá€șá€‚á€»á€źá€œá€€á€șကလကá€șá€žá€Żá€¶á€žá€€á€źá€žá€˜á€Żá€á€șပါ။ á€Ąá€€á€Œá€¶á€•á€±á€žá€œá€­á€Żá€á€Źá€€á€á€±á€Źá€· မဌနá€șá€…á€¶á€€á€źá€žá€˜á€Żá€á€șကိုသာ စတငá€ș လေ့ကျင့á€șသင့á€șပါတယá€ș။ လေ့ကျင့á€șချိနá€ș ၂နဏရဟခန့á€șá€žá€Źá€•á€±á€žá€œá€­á€Żá€€á€șရငá€ș ကေဏငá€șသကေဏငá€șှနá€Č့မဌနá€șမဌနá€șဆနá€șဆနá€șရိုကá€șတတá€șá€žá€œá€Źá€žá€”á€­á€Żá€„á€șပါတယá€ș။ တကယá€șá€œá€­á€Żá€·á€™á€Ÿ အá€Čဒြလိုမဟုတá€șဘူှ ယခငá€ș က ဇေဏá€șá€‚á€»á€źá€œá€€á€șကလကá€șနá€Č့ဥသဏသကျနေခá€Čá€·á€œá€­á€Żá€· ဇေဏá€șá€‚á€»á€źá€œá€€á€șကလကá€șအတိုငá€șှပá€Č ယူနြကုဒá€ș ရိုကá€șချငá€șတယá€șဆိုရငá€șလညá€șှ အá€Čဒြလို ရိုကá€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€Ąá€±á€Źá€„á€șဖနá€șတဟသပေသထဏသတá€Č့ ကြှဘုတá€șတလေရဟိပါတယá€ș.။ Keymagic á€á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€™á€»á€­á€Żá€ž ၊ အá€Čá€’á€«á€á€œá€±á€žá€Żá€¶á€žá€”á€­á€Żá€„á€șပါတယá€ș။ ဒါကတေဏ့ window, mac ကလနá€șá€•á€»á€°á€á€Źá€á€œá€±á€Ąá€á€œá€€á€șပါ။
ဖုနá€șá€žá€á€œá€±á€™á€Ÿá€Źá€†á€­á€Żá€›á€„á€șတေဏ့ အဓိက Android နá€Č့ iOS ရဟိပါတယá€ș။ Android ထá€Čá€™á€Ÿá€Źá€€á€­á€Żá€•á€Č Brand ခလá€Čတလေက á€Ąá€™á€»á€Źá€žá€€á€Œá€źá€žá€›á€Ÿá€­á€á€±á€Źá€· á€•á€Œá€±á€Źá€›á€á€Źá€á€±á€Źá€·á€”á€Šá€șှနညá€șှခကá€șပါတယá€ș။ ဥချို့စကá€șတလေက ဖုနá€șှထá€Čá€™á€Ÿá€Źá€•á€Č theme ကနေ á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șသတဏမျိုသ၊ Language setting ကနေ ယူနြကုဒá€șá€•á€Œá€±á€Źá€„á€șá€žá€œá€­á€Żá€·á€›á€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€á€œá€±á€›á€Ÿá€­á€•á€«á€á€šá€ș။ ဥချို့ဖုနá€șá€žá€á€œá€±á€™á€Ÿá€Źá€á€±á€Źá€· အá€Čဒြsetting á€™á€•á€«á€œá€­á€Żá€· Font changer တလေ á€’á€«á€™á€Ÿá€™á€Ÿá€Żá€á€șရငá€ș မူလ firmware ပဌနá€șတငá€șá€›á€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€á€œá€± á€›á€Ÿá€­á€”á€­á€Żá€„á€șပါတယá€ș။ ios á€™á€Ÿá€Źá€á€±á€Źá€· á€•á€­á€Żá€›á€Ÿá€„á€șသပါတယá€ș။ လကá€șရဟိ ios á€™á€Ÿá€Ź တေဏ့ My font နá€Č့ ttkeyboard ထá€Čá€™á€Ÿá€Źá€•á€«á€á€Č့ Pyidaungsu နá€Č့ uni zg ကြှဘုတá€ș ဆိုတာကို ထည့á€șလိုကá€șရငá€ș ချကá€șချငá€șှ ယူနြကုဒá€ș သုံသနိုငá€șပါတယá€ș။ á€œá€Źá€™á€šá€·á€ș ios á€—á€Źá€žá€›á€Ÿá€„á€șှအသစá€șá€™á€Ÿá€Źá€á€±á€Źá€· ယူနြကုဒá€șဖေဏင့á€șနá€Č့ ကြှဘုတá€șá€á€­á€Żá€·á€Ÿá€Ź စကá€șထá€Čá€™á€Ÿá€Ź တစá€șပါတညá€șှ á€•á€«á€œá€Źá€á€±á€Źá€·á€™á€šá€șá€œá€­á€Żá€· á€•á€Œá€±á€Źá€•á€«á€á€šá€ș။

ဥချို့ကတေဏ့ ယူနြကုဒá€șမသုံသချငá€șတာ လကá€șကလကá€ș á€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€șá€œá€­á€Żá€·á€•á€Œá€±á€Źá€•á€«á€á€šá€ș။ တကယá€șကတေဏ လကá€șရဟိ á€Ąá€™á€»á€Źá€žá€…á€Żá€žá€Żá€¶á€žá€€á€Œá€á€Č့ tt keyboard, bagan, frozen , samssung စတá€Č့ ကြှဘုတá€șá€á€œá€±á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€™á€Ÿá€Ź ယူနြကုဒá€șကေဏ ဇေဏá€șဂျဟကေဏ လကá€șကလကá€șတူတူပါပá€Č။

ဒါပေမယ့á€ș စကá€șရá€Č့ဖေဏင့á€șက ဇေဏá€șá€‚á€»á€źá€–á€Œá€…á€șá€”á€±á€•á€Œá€źá€ž ယူနြကုဒá€ș လကá€șကလကá€ș ကို ဖလင့á€șသုံသရငá€șတေဏ့ စနစá€șမတူတá€Čá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș ဘယá€șá€œá€­á€Żá€™á€Ÿ မဟနá€șနိုငá€șá€™á€Ÿá€Ź မဟုတá€șပါဘူသ။ အá€Čဒြယူနြကုဒá€ș လကá€șကလကá€șတလေ အလုပá€șလုပá€șစေချငá€șရငá€ș ၊မဟနá€șစေချငá€șရငá€ș စကá€șရá€Č့ ဖေဏင့á€șကပါ ယူနြကုဒá€ș ဖဌစá€șá€”á€±á€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€•á€«á€á€šá€ș။

ကိုယ့á€șဘာသာ á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှတတá€șရငá€șá€•á€Œá€±á€Źá€„á€șသပါ။ á€™á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှတတá€șရငá€ș နြှစပá€șရာ ကျလမá€șသကျငá€șá€žá€°á€á€œá€±á€€á€­á€Ż ဥကူဥညဟတေဏငá€șသပါ။ အá€Čဒါမဟမ ရရငá€ș ဖုနá€șှဆိုငá€ș ကလနá€șပျူတဏဆိုငá€șá€á€œá€±á€†á€źá€€á€­á€Ż á€žá€œá€Źá€žá€•á€Œá€źá€ž ယူနြကုဒá€ș ပဌနá€șထည့á€șခိုငá€șှလိုကá€șပါ။ á€žá€°á€á€­á€Żá€·á€á€œá€± ဇေဏá€șဂျဟထည့á€șပေသခá€Čá€·á€žá€œá€­á€Ż အခု ယူနြကုဒá€șလညá€șှ ပဌနá€șထည့á€șပေသနိုငá€șကဌပါတယá€ș။

နေဏကá€șá€†á€Żá€¶á€žá€•á€Œá€±á€Źá€›á€›á€„á€ș á€˜á€Źá€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€ș ယူနြကုဒá€ș á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șသသင့á€șတာလá€Č

ကျလနá€șတေဏá€șတို့နိုငá€șá€„á€¶á€™á€Ÿá€Ź á€•á€Œá€żá€”á€Źá€•á€±á€«á€„á€șသသေဏငá€șá€žá€á€Œá€±á€Źá€€á€șထေဏငá€ș ရဟိပါတယá€ș။ တကယá€șက အá€Čဒြထကá€șတေဏငá€șပိုချငá€șá€•á€­á€Żá€Šá€žá€™á€Ÿá€Źá€•á€« ။ á€žá€±á€žá€žá€±á€žá€™á€œá€Ÿá€Źá€žá€™á€œá€Ÿá€Źá€ž á€Ąá€›á€±á€žá€™á€•á€«á€˜á€°á€žá€œá€­á€Żá€·á€‘á€„á€șရပေမယ့á€ș အငá€șတာနကá€șသုံသတá€Č့သူ သနá€șှ ၂၀ ကျေဏá€șá€œá€±á€Źá€€á€șá€™á€Ÿá€Ź ဖေဏင့á€șá€•á€Œá€żá€”á€Ź မတကá€șဖူှတá€Č့သူမရဟိပါဘူသ။ အá€Čဒြ သနá€șှနá€Č့ချဟတá€Č့ ပဌညá€șသူတလေ ဖတá€șဖို့ စာ၊​ သုံသဖို့ app တလေ ဖနá€șá€á€źá€žá€žá€°á€á€œá€±á€™á€Ÿá€Źá€œá€Šá€șှ ဒြစနစá€șနဟစá€șá€á€Żá€Ąá€€á€Œá€Źá€žá€™á€Ÿá€Ź ဗျဏမျဏသ နေရပါတယá€ș။ သူတို့ သာ ဒြ á€Ąá€á€œá€€á€ș á€•á€°á€…á€›á€Źá€™á€œá€­á€Żá€á€±á€Źá€·á€˜á€°á€žá€†á€­á€Żá€›á€„á€ș ဒြထကá€șပိုကေဏငá€șှတá€Č့ app တလေ၊ service တလေ ထုတá€șလုပá€ș ဖနá€șတြှနိုငá€șကဌပါတယá€ș။​

ကျလနá€șတေဏá€șတို့ ဇေဏá€șဂျဟကိုပá€Č စံစနစá€șá€Ąá€–á€Œá€…á€șသတá€șမဟတá€șလိုကá€șá€œá€­á€Żá€· မဖဌစá€șနိုငá€șပါဘူသ။ မဖဌစá€șနိုငá€șတá€Č့ဥချကá€șပေါငá€șá€žá€™á€»á€Źá€žá€…á€œá€Ź ရဟငá€șá€žá€•á€Œá€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€á€šá€ș။ ဖဌစá€șနိုငá€șတယá€șá€œá€­á€Żá€·á€šá€°á€†á€›á€„á€șတေဏငá€șမဟ သူ့ကို á€…á€¶á€Ąá€–á€Œá€…á€șသတá€șမဟတá€șဖို့ ကုနá€șကျမယ့á€șငလေကဌေသ၊ á€€á€Œá€Źá€™á€Œá€„á€·á€șမယ့á€șဥချိနá€ș၊လူအရငá€șá€žá€Ąá€™á€Œá€…á€ș စသဖဌင့á€șပေါ့။ á€’á€«á€á€œá€±á€€á€­á€Ż ကျလနá€șတေဏá€șတို့ မတတá€șနိငá€șပါဘူသ၊ á€’á€«á€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€șမို့ ဇေဏá€șဂျဟနá€Č့ ယူနြကုဒá€șနဟစá€șá€á€Żá€™á€Ÿá€Ź တစá€șခုပá€Č á€›á€Ÿá€­á€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€€á€­á€Żá€œá€­á€Żá€•á€«á€á€šá€ș။ နဟစá€șá€á€Żá€œá€Żá€¶á€ž ရဟိခဌငá€șှဟာ ဘယá€șမေဏငá€șှနá€Č့ ညဏမေဏငá€șှစနစá€șနဟစá€șá€á€Żá€…á€œá€Żá€¶á€žá€€á€­á€Ż တစá€șá€•á€Œá€­á€Żá€„á€șတညá€șသကျင့á€șá€žá€Żá€¶á€žá€žá€œá€­á€Ż ဒုကá€čခမျဏသပါတယá€ș။ အလုပá€șမတလငá€șပါဘူသ။ လကá€șá€›á€Ÿá€­á€™á€Ÿá€Ź နဟစá€șá€™á€»á€­á€Żá€žá€œá€Żá€¶á€žá€™á€Œá€„á€șနေရတá€Č့ နညá€șá€žá€•á€Šá€Źá€á€œá€±á€€á€­á€Ż á€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€Żá€‘á€Źá€žá€•á€±á€žá€€á€Œá€á€šá€șá€œá€­á€Żá€·á€†á€­á€Żá€•á€±á€™á€šá€·á€ș အá€Čဒြနညá€șá€žá€•á€Šá€Źá€™á€»á€Źá€žá€Ÿá€Ź ရေရဟညá€șá€Ąá€á€œá€€á€șမဟုတá€șပါဘူသ။ á€žá€°á€·á€†á€źá€™á€Ÿá€Źá€œá€Šá€șှ အာှနညá€șသချကá€șတလေရဟိပါတယá€ș။ အá€Čဒြအာှနညá€șသချကá€șá€á€œá€±á€€á€­á€Ż ပဌငá€șမယ့á€șအစာှ ၊အကုနá€șá€œá€Żá€¶á€žá€šá€°á€”á€źá€€á€Żá€’á€ș ဖဌစá€șá€žá€œá€Źá€žá€á€Źá€€ á€•á€­á€Żá€•á€Œá€źá€ž ဥကျိုသမျဏသပါတယá€ș။ á€šá€Źá€šá€źá€Ąá€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှအလá€Čá€€á€Źá€œá€Ąá€á€œá€€á€șကို သာရညá€șရလယá€șá€á€Źá€–á€Œá€…á€șá€œá€­á€Żá€· ဥချိနá€șတစá€șခုရေဏကá€șရငá€șတေဏ့ ဒြ á€Ąá€œá€­á€Żá€Ąá€œá€»á€±á€Źá€€á€ș á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှလá€Čပေသတá€Č့ service တလေက ရပá€șတန့á€șá€žá€œá€Źá€žá€”á€­á€Żá€„á€șပါတယá€ș။ ယူနြကုဒá€șက စာရိုကá€șá€›á€•á€­á€Żá€œá€œá€šá€șတယá€ș။ á€Ąá€™á€Ÿá€Źá€žá€•á€­á€Żá€”á€Šá€șှတယá€ș။ ယူနြကုဒá€ș á€Ąá€”á€œá€šá€șဝငá€ș ဖေဏင့á€șá€á€œá€±á€€á€­á€Żá€žá€Źá€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€Żá€›á€„á€ș မညá€șသည့á€șá€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Źá€™á€†á€­á€Żá€™á€Œá€„á€șရတယá€ș။ á€•á€Œá€źá€žá€á€±á€Źá€· လကá€șရဟိ ကလနá€șပျူတဏ ၊ဖုနá€șှ á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€Ÿá€Ź ယူနြကုဒá€ș á€Ąá€”á€œá€šá€șဝငá€ș ဖေဏင့á€șá€€á€­á€Żá€žá€Źá€žá€Żá€¶á€žá€€á€Œá€á€šá€ș။
မိုဘိုငá€șှ ဥေဏá€șá€•á€±á€›á€á€Źá€á€œá€±áŠ á€™á€źá€’á€źá€šá€Źá€á€œá€±áŠ social influencer တလေ၊ mobile app á€á€œá€±á€Ÿá€Ź ယူနြကုဒá€șတစá€șမျိုသတညá€șှကို သာ á€žá€Żá€¶á€žá€á€±á€Źá€·á€™á€Ÿá€Źá€–á€Œá€…á€șá€œá€­á€Żá€· ဇေဏá€șဂျဟဆကá€șသုံသနေရငá€ș သူတို့စဏကို ဖတá€șá€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€”á€­á€Żá€„á€șá€á€±á€Źá€·á€•á€«á€˜á€°á€žá‹

á€•á€Œá€źá€žá€á€±á€Źá€· လကá€șá€›á€Ÿá€­á€Ąá€á€»á€­á€”á€șဟာ အစိုှရကိုယá€șတိုငá€șတလနá€șသဥဏသပေသတဏကေဏ á€Ąá€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှအလá€Čá€Ąá€á€œá€€á€ș ကူညဟမယ့á€șသူမျဏသ á€›á€Ÿá€­á€”á€±á€á€Źá€€á€±á€Źá€–á€Œá€…á€șá€œá€­á€Żá€· á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șသဖို့ဥကေဏငá€șသဆုံသဥချိနá€șပá€Čဖဌစá€șပါတယá€ș။

ရေသသဏသသူ ငဌိမá€șသချမá€șှကိုကို

မဌနá€șá€™á€Źá€•á€Œá€Šá€șá€™á€Ÿá€Ź မိုဘိုငá€șှ ဖုနá€șှနá€Č့ ဒေတဏကေဏကá€șမယá€șဆိုရငá€ș…

မဌနá€șမာနိုငá€șá€„á€¶á€™á€Ÿá€Ź အခုဆိုရငá€ș မိုဘိုငá€șှနá€Č့ ဒေတဏကေဏကá€șယူခဌငá€șှက ဥတေဏá€șကိုခေတá€șá€…á€Źá€žá€œá€Źá€•á€«á€•á€Œá€źá‹ မိုဘိုငá€șှနá€Č့ ဒေတဏကေဏကá€șá€–á€­á€Żá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș á€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€Żá€œá€­á€Żá€·á€›á€á€Č့ tool á€á€œá€±á€€á€á€±á€Źá€· á€Ąá€™á€»á€Źá€žá€€á€Œá€źá€žá€›á€Ÿá€­á€•á€«á€á€šá€ș။ အá€Čဒြထá€Čကမဟ á€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€™á€»á€Źá€žá€€á€Œá€á€Źá€€á€á€±á€Źá€· open source တလေဖဌစá€șတá€Č့ Open data kit á€Ąá€”á€œá€šá€șဝငá€ș tool တလေပါ။ á€žá€°á€á€­á€Żá€·á€á€œá€±á€€ á€™á€»á€Źá€žá€žá€±á€Źá€Ąá€Źá€žá€–á€Œá€„á€·á€ș အခမá€Čá€·á€›á€žá€œá€­á€Ż ဒေတဏကေဏကá€șá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€Ąá€•á€șတá€Č့ function တလေ၊ feature á€á€œá€±á€€á€­á€Ż သေချဏစနစá€șတကျသတá€șမဟတá€șထာှတá€Č့ xlsform format á€á€œá€±á€€á€­á€Żá€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€Żá€á€Čá€·á€Ąá€á€œá€€á€șá€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€ș တစá€șá€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Ź ဖနá€șတြှထာှရငá€ș á€Ąá€á€Œá€Źá€žá€á€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Źá€•á€« ပဌနá€șလညá€șá€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€Żá€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€á€šá€ș။

ဒါပေမယ့á€ș ဒြ Form ဖနá€șတြှရတာဟာ သာမာနá€șá€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€Żá€žá€°á€Ąá€á€œá€€á€șအနညá€șှငယá€șá€á€±á€Źá€·á€›á€Ÿá€Żá€•á€șထလေသပါတယá€ș။ ကေဏကá€șယူချငá€șတá€Č့ form ထá€Čá€™á€Ÿá€Źá€•á€«á€á€Č့ rule á€á€œá€±á€™á€»á€Źá€žá€›á€„á€șá€™á€»á€Źá€žá€žá€œá€­á€Ż ၊ á€•á€­á€Żá€™á€­á€Żá€›á€Ÿá€Żá€•á€șထလေသလကá€șဝငá€șပါတယá€ș။ တကယá€șတမá€șသကျတေဏ့ မိုဘိုငá€șှဖုနá€șှနá€Č့ ဒေတဏကေဏကá€șတá€Čá€·á€Ąá€á€«á€™á€Ÿá€Ź နညá€șှပညာပိုငá€șှဆိုငá€șရာ တစá€șခုတညá€șှတငá€ș စိနá€șခေါá€șချကá€șမဟုတá€șပါဘူသ။ အá€Čá€’á€«á€€á€­á€Żá€–á€Œá€±á€›á€Ÿá€„á€șှနိုငá€șရငá€șတေဏငá€ș ​ ယခငá€ș á€…á€Źá€›á€œá€€á€șနá€Č့ကေဏကá€șá€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€™á€Ÿá€Żá€á€șတေဏ့တá€Čá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș မတူညြတá€Č့ လုပá€șငနá€șှစဉá€șá€á€œá€±á€€á€­á€Ż အဆငá€șá€•á€Œá€±á€á€»á€±á€Źá€™á€œá€±á€·á€Ąá€±á€Źá€„á€ș ဘယá€șလိုလုပá€șရမလá€Čစဉá€șသစဏသရပါသေသတယá€ș။

ကျနေဏá€ș á€”á€™á€°á€”á€Źá€›á€±á€žá€•á€Œá€•á€«á€™á€šá€·á€ș ၊ဒြအလုပá€șတစá€șá€á€Żá€œá€Żá€¶á€žá€™á€Ÿá€Ź ဘယá€șá€œá€­á€Żá€Ąá€†á€„á€·á€șတလေပါသလá€Č ။​အá€Čဒြထá€Čá€™á€Ÿá€Ź ဘယá€șလို ဥဆင့á€șသေသသေသလေသတလေပါသေသလá€Č။ ဘယá€șá€œá€­á€Żá€–á€Œá€±á€›á€Ÿá€„á€șှနိုငá€șသလá€Čဆိုတဏကိုပေ့ါ။ တစá€șá€á€Żá€›á€Ÿá€­á€á€Źá€€ á€Ąá€á€»á€­á€Żá€·á€žá€±á€Źá€•á€Œá€żá€”á€Źá€á€œá€±á€€ theory ထá€Čá€™á€Ÿá€Źá€™á€•á€«á€•á€«á€˜á€°á€žá‹ မဌနá€șမာနိုငá€șá€„á€¶á€™á€Ÿá€Źá€™á€­á€Żá€·á€•á€Č ဖဌစá€șနေရတá€Č့ á€•á€Œá€żá€”á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€á€œá€±á€›á€Ÿá€­á€á€šá€ș ။

၁. မိမိကေဏကá€șá€šá€°á€œá€­á€Żá€žá€±á€Ź á€†á€Źá€—á€±á€žá€Ąá€á€œá€€á€ș paper for ကို ရေသဆလá€Čခဌငá€șှ

၂.မိမိဆဏဗေသရá€Č့ á€Ąá€›á€œá€šá€șအစာှ ၊ á€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€Żá€”á€­á€Żá€„á€șတá€Č့ ဘကá€șဂျကá€ș၊​ ပါဝငá€șဆေဏငá€șရလကá€șနိုငá€șတá€Čá€·á€œá€°á€Ąá€„á€șဥဏသမျဏသဥရ၊ မညá€șသည့á€șစနစá€șကို á€žá€Żá€¶á€žá ကေဏငá€șှမလá€Čဆိုတာကို á€†á€Żá€¶á€žá€–á€Œá€á€șခဌငá€șှ။

မိုဘိုငá€șှ ဖေဏငá€șá€Ąá€–á€Œá€…á€șá€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှလá€Čခဌငá€șှ

á€…á€Źá€›á€œá€€á€șနá€Čá€·á€•á€Œá€Żá€œá€Żá€•á€șထာှတá€Č့ ဆဏဗေသကို mobile phone နá€Č့ကေဏကá€șတá€Č့ format á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှလá€Čတာကို တေဏ့ ဒြ ODk, Kobo ကျလမá€șသကျငá€șသူမျဏသက á€•á€Œá€Żá€œá€Żá€•á€șနိုငá€șပါတယá€ș။ á€’á€źá€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Źá€œá€Šá€șှ ရေဏ့ဥင့á€șá€†á€­á€Żá€•á€Œá€źá€ž á€•á€±á€žá€œá€­á€Żá€€á€șရုံနá€Čá€·á€™á€•á€Œá€źá€žá€•á€Č . ဖေဏငá€șá€Ąá€€á€Œá€™á€șသကနေ နေဏကá€șဆုံသ ဖိုငá€șနယá€șထလကá€șသည့á€șအထိ á€Ąá€€á€Œá€­á€™á€șပေါငá€șá€žá€™á€»á€Źá€žá€…á€œá€Ź á€Ąá€•á€Œá€”á€șပဌနá€șá€Ąá€œá€Ÿá€”á€șလဟနá€ș စစá€șဆေသရပါတယá€ș။ á€’á€źá€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Ź ဖေဏငá€șá€•á€Œá€Żá€œá€Żá€•á€șပေသသူတစá€șဩှတညá€șှတငá€ș á€™á€•á€Œá€źá€žá€•á€«á€˜á€°á€žá‹ ဥချို့သေဏ ဖေဏငá€ș logic တလေ ၊ data validation rule တလေ ( ငပမဏ- á€˜á€Źá€–á€Œá€…á€șမဟ ဘာလုပá€șမယá€șဆိုတá€Č့ ဥချကá€șá€™á€»á€­á€Żá€žá€á€œá€±á€€ တစá€șခါတစá€șလေ á€…á€Źá€›á€œá€€á€șပေါá€șá€™á€Ÿá€Ź á€›á€±á€žá€‘á€Źá€žá€œá€±á€·á€™á€›á€Ÿá€­á€•á€«á€˜á€°á€žáŠ á€’á€«á€á€œá€±á€€á€­á€Ż သေချဏသိရဥေဏငá€ș project manager က ကျလမá€șသကျငá€șသူနá€Č့ အတူတူအလုပá€șလုပá€șá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€•á€«á€á€šá€ș၊ á€€á€Œá€Źá€žá€™á€Ÿá€Ź မဌနá€șဆနá€șသလကá€șလကá€șá€•á€Œá€źá€ž ပလင့á€șလငá€șသမဌငá€șသာတá€Č့ ဆကá€șá€†á€¶á€™á€Ÿá€Żá€™á€»á€­á€Żá€žá€›á€Ÿá€­á€á€Źá€€ á€Ąá€™á€Ÿá€Źá€žá€Ąá€šá€œá€„á€șှနညá€șသစေနိုငá€șတá€Č့နညá€șှလမá€șှတစá€șá€á€Żá€–á€Œá€…á€șပါတယá€ș) ။ မေသခလနá€șသပေါငá€șှ ၆၀၀ ကျေဏá€șရဟိတá€Č့ဆဏဗေသဖေဏငá€șတစá€șá€á€Żá€™á€Ÿá€Ź မေသခလနá€șှတစá€șခုရá€Č့ validation rule လေသတစá€șခု á€™á€Ÿá€Źá€žá€šá€œá€„á€șှခá€Čá€·á€œá€­á€Żá€· ၊ တစá€șရကá€șá€…á€Źá€•á€Œá€”á€șလညá€șဒေတဏကေဏကá€șယူခá€Č့ရတá€Čá€·á€Ąá€–á€Œá€…á€șá€™á€»á€­á€Żá€žá€›á€Ÿá€­á€á€Č့ဖူသပါတယá€ș။

တကယá€șတမá€șသကတေဏ့ form á€€á€­á€Żá€•á€Œá€„á€șဆငá€șá€–á€­á€Żá€·á€œá€Żá€¶á€œá€±á€Źá€€á€șတá€Č့ဥချိနá€șနá€Č့ ဥသေသစိတá€șစစá€șဆေသနိုငá€șမယ့á€ș team လေသဖလá€Č့ထဏသသင့á€șပါတယá€ș။  á€šá€á€„á€șကအလာှတူ ဆဏဗေသကို ကေဏကá€șယူခá€Č့ဖူသသူ၊ ပါဝငá€șတá€Č့မေသခလနá€șá€žá€á€œá€±á€€á€­á€Ż ကိုယá€șတိုငá€șမေသမဌနá€șá€žá€–á€Œá€±á€†á€­á€Żá€á€Č့ဖူသသူတလေပါရငá€șပိုကေဏငá€șသပါတယá€ș။ ဒါကျမဟ သူတို့ မေသခလနá€șသမေသမဌနá€șှတá€Č့ဥခါ ဘယá€șနေရဏကတေဏ့ အဆငá€șမပဌေဘူသ ၊ ဘယá€șá€œá€­á€Żá€•á€Œá€„á€șသင့á€șတယá€ș ၊ဘယá€șဥချကá€șပါရငá€șပိုကေဏငá€șှမယá€șá€…á€á€Źá€á€œá€± ပေါá€șá€œá€Źá€•á€«á€œá€­á€™á€·á€șမယá€ș။ á€€á€Œá€Żá€¶á€–á€°á€žá€á€Čá€·á€Ąá€á€œá€±á€·á€Ąá€€á€Œá€Żá€¶á€Ąá€›á€†á€­á€Żá€›á€„á€șတေဏ့  á€†á€Źá€—ေသမေသခလနá€șá€žá€™á€»á€Źá€žá€Ÿá€Ź တကယá€șမကေဏကá€șယူခငá€șဥချိနá€șအထိ ဘယá€șá€á€±á€Źá€·á€™á€Ÿ ပဌငá€șဆငá€șá€œá€­á€Żá€·á€•á€Œá€źá€žá€…á€źá€žá€œá€±á€·á€™á€›á€Ÿá€­á€•á€«á€˜á€°á€žá‹ á€’á€«á€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€ș á€…á€Źá€›á€œá€€á€șပေါá€șကနေ digital form ပေါá€șá€€á€­á€Żá€›á€œá€Ÿá€±á€·á€€á€°á€žá€‘á€Šá€·á€șတá€Č့ဥခါ á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှလá€Čလိုကá€șရတá€Č့ဥချကá€șá€™á€»á€­á€Żá€žá€á€œá€±á€›á€Ÿá€­á€á€á€șပါတယá€ș။ အá€Čဒဟဥခါ á€…á€Źá€›á€œá€€á€șထá€Čá€™á€Ÿá€Źá€•á€«á€á€Č့မေသခလနá€șá€žá€á€œá€±á€€á€­á€Ż ဖျကá€șပစá€șá€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€™á€Ÿá€Żá€á€șပá€Č​ ၊​လိုအပá€șသလို ပဌငá€șဆငá€șခလင့á€șကို project manager က ရထာှတယá€șဆိုရငá€șတေဏ့ အလုပá€șလုပá€șá€›á€á€Źá€•á€­á€Żá€™á€­á€Żá€™á€Œá€”á€șဆနá€șနိုငá€șပါတယá€ș။

á€Ąá€á€»á€­á€Żá€·á€™á€±á€žá€á€œá€”á€șသတလေက ဥတေဏá€ș á€Ąá€–á€Œá€±á€›á€€á€»á€•á€șတဏမျိုသ၊ အဓိပá€čပါယá€șနဟစá€șခလထလကá€șá€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€á€œá€±á€œá€Šá€șသရဟိတတá€șပါတယá€ș။ ငပမဏ- အသကá€ș ၁၀နဟစá€șကနေ ၁၅နဟစá€șá€€á€Œá€Źá€žá€€á€œá€±á€žá€á€œá€±á€€á€­á€Żá€™á€±á€žá€á€»á€„á€șပါတယá€șဆိုတဏမျိုသဆိုရငá€ș၊ ကေဏကá€șယူတá€Č့သူက ၁၀နဟစá€șထá€Čဝငá€șနေတá€Č့သူကိုကေဏကá€șá€™á€Ÿá€Źá€œá€Źá€žáŠ ၁၀နဟစá€șကျေဏá€șတá€Č့သူကိုကေဏကá€șá€™á€Ÿá€Źá€œá€Źá€ž.။ ကိုယ့á€șá€Ąá€á€œá€±á€žá€”á€Č့ကိုယá€șကေဏကá€șကဌတá€Č့ဥခါ ဥချကá€șအလကá€șကလá€Čá€•á€Œá€Źá€žá€á€Źá€á€œá€±á€–á€Œá€…á€șá€œá€Źá€•á€«á€á€±á€Źá€·á€á€šá€ș။ သူ့ကဌည့á€șဆိုရငá€șမသိသဏပေမယ့á€șá€œá€­á€Żá€·  á€™á€œá€±á€žá€žá€€á€čကရာဇá€șá€Ąá€á€­á€Ąá€€á€»á€™á€±á€žá€•á€Œá€źá€ž mobile phone ကနေ á€Ąá€œá€­á€Żá€Ąá€œá€»á€±á€Źá€€á€ș အသကá€șတလကá€șချကá€șဖေဏá€șပဌတá€Č့ဥခါ ၊ စကá€șကထလကá€șတá€Č့ဥသကá€șနá€Č့ တကယá€ș ဖဌေတá€Čá€·á€žá€°á€á€œá€±á€€á€•á€Œá€±á€Źá€á€Č့ဥသကá€șကလá€Čá€•á€Œá€Źá€žá€€á€Œá€œá€±á€·á€›á€Ÿá€­á€•á€«á€á€šá€ș။ အá€Čá€’á€źá€™á€Ÿá€Źá€•á€Č ပဌနá€șလညá€șစစá€șဆေသတá€Č့ဥခါ á€’á€±á€á€Źá€á€œá€±á€€á€±á€Źá€€á€șယူဖို့ ကျနá€șနေတယá€șဆိုတá€Čá€·á€Ąá€–á€Œá€…á€șမျိုသပေါá€șá€œá€Źá€•á€«á€œá€­á€™á€·á€șမယá€ș။ á€’á€źá€œá€­á€Żá€™á€–á€Œá€…á€șရဥေဏငá€șá€œá€­á€Żá€·á€†á€­á€Żá€›á€„á€ș တေဏ့ ကေဏကá€șယူတá€Čá€·á€žá€°á€á€œá€±á€€á€­á€Ż ဥသေဥချဏ training á€•á€±á€žá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€•á€«á€á€šá€șá‹â€‹á€…á€Źá€€á€Œá€±á€Źá€„á€șှတစá€șá€€á€Œá€±á€Źá€„á€șသချငá€șသ၊မေသခလနá€șှတစá€șခုချငá€șှရá€Č့ ဆိုလိုရငá€șှအဓိပá€čပါယá€șကို á€•á€Œá€±á€Źá€•á€Œá€–á€­á€Żá€·áŠâ€‹ မေသခလနá€șသဖေဏငá€șထá€Čá€™á€Ÿá€Źá€•á€« ( note ) ဥနေနá€Č့ ရဟငá€șှလငá€șသချကá€șထည့á€șá€•á€±á€žá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€•á€«á€á€šá€ș။ တစá€șခါတစá€șá€œá€±á€™á€Ÿá€Ź ကေဏကá€șယူတá€Č့သူတလေက အရမá€șá€žá€™á€»á€Źá€žá€•á€Œá€źá€ž .ဆင့á€șá€•á€œá€Źá€žá€žá€„á€șတနá€șသတလေနá€Č့ လကá€șဆင့á€șကမá€șသညလဟနá€șá€€á€Œá€Źá€žá€€á€Œá€á€Č့ဥခါ á€€á€Œá€Źá€žá€‘á€Čá€™á€Ÿá€Ź နာှလညá€șá€™á€Ÿá€Żá€œá€œá€Čá€á€Źá€á€œá€± အရမá€șá€žá€™á€»á€Źá€žá€œá€Źá€á€á€șပါတယá€ș။ á€’á€«á€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€ș  á€…တငá€șကတညá€șှက မေသခလနá€șသတလေက ရဟငá€șှလငá€șá€žá€•á€Œá€źá€žá€”á€Źá€žá€œá€Šá€șလလယá€șဖို့၊ ဥသေသစိတá€șညလဟနá€șá€€á€Œá€Źá€žá€á€»á€€á€șá€á€œá€±á€€á€­á€Ż ပါထည့á€șရေသထဏသဖို့ လိုအပá€șပါတယá€ș။

ဘာသာစကာှ

ကေဏကá€șယူတá€Čá€·á€˜á€Źá€žá€Źá€…á€€á€Źá€žá€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Ź ဥချို့ကတေဏ့ english á€…á€Źá€€á€­á€Żá€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€Żá€€á€Œá€•á€«á€á€šá€ș။ ဒါပေမယ့á€șá€œá€­á€Żá€· á€…á€±á€á€”á€Źá€·á€á€”á€șထမá€șသမျဏသနá€Čá€·á€Ąá€œá€Żá€•á€șလုပá€șမယá€ș။ á€œá€°á€á€œá€±á€Ąá€™á€»á€Źá€žá€€á€Œá€źá€žá€•á€­á€Żá€™á€­á€Żá€•á€«á€á€„á€șá€•á€Œá€źá€ž မတူကလá€Čá€•á€Œá€Źá€žá€á€Č့ နေဏကá€șခံ က လူတလေပါပါမယá€șဆိုရငá€șတေဏ့ မဌနá€șမဏစဏကိုပါ မဖဌစá€șá€™á€”á€±á€žá€Żá€¶á€žá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€•á€«á€á€šá€ș။ မဌနá€șá€™á€Źá€…á€Źá€™á€Ÿá€Źá€œá€Šá€șသသိကဌတá€Č့ဥတိုငá€șှ ယူနြကုဒá€șနá€Č့ ဇေဏá€șá€‚á€»á€źá€†á€­á€Żá€•á€Œá€źá€žá€›á€Ÿá€­á€”á€±á€á€Čá€·á€Ąá€á€œá€€á€șá€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€ș  á€˜á€šá€șá€Ąá€›á€Źá€€á€­á€Żá€žá€Żá€¶á€žá€™á€œá€Čဆိုတာ မဖဌစá€șမနေ á€†á€Żá€¶á€žá€–á€Œá€á€șကဌပါတယá€ș။ á€’á€źá€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Ź á€Ąá€€á€Œá€¶á€•á€±á€žá€œá€­á€Żá€á€Źá€€á€á€±á€Źá€· ဒေတဏကေဏကá€șတá€Čá€·á€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Ź သုံသမယ့á€ș ဖုနá€șသတလေ၊ tablet တလေရá€Č့ ဖေဏင့á€șကဘာလá€Čဆိုတာ အရငá€șဆုံသဆနá€șှစစá€șလိုကá€șပါ။ ဥမျဏသစု á€žá€Żá€¶á€žá€€á€Œá€á€Č့ ဖေဏင့á€șကို default ထာှလိုကá€șပါ။ တကယá€șတမá€șသကတေဏ့ ဖေဏငá€șကို ဇေဏá€șဂျဟနá€Č့ကေဏ ယူနြကုဒá€șနá€Č့ပါ á€•á€Œá€Żá€œá€Żá€•á€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€á€šá€ș။ ဖေဏငá€șတစá€șခုတညá€șှကိုပá€Č á€˜á€Źá€žá€Źá€…á€€á€Źá€žá€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှလá€Čသုံသရုံနá€Č့ နဟစá€șá€™á€»á€­á€Żá€žá€œá€Żá€¶á€ž ဖဌည့á€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€á€šá€ș။ ဒါပေမယ့á€ș á€’á€źá€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Ź á€•á€Œá€żá€”á€Źá€á€…á€șá€á€Żá€–á€Œá€…á€șနိုငá€șတဏကတေဏ့ ၊​ စာရိုကá€șထည့á€șရတá€Č့ á€Ąá€á€Œá€±á€Ąá€”á€±á€™á€»á€­á€Żá€žá€á€œá€±á€™á€Ÿá€Ź ဒေတေဏ table တစá€șခုတညá€șá€žá€™á€Ÿá€Źá€€á€­á€Żá€•á€Č​ဇေဏá€șဂျဟကေဏ ယူနြကုဒá€șကေဏ á€›á€±á€Źá€‘á€œá€±á€žá€•á€Œá€źá€žá€á€„á€șá€žá€œá€Źá€žá€•á€«á€œá€­á€™á€·á€șမယá€ș။ ဒါကို ခလá€Čထုတá€șနိုငá€șဖို့နညá€șှလမá€șသကတေဏ့ ၊ စကေဏကá€șယူတညá€șှက ယူနြကုဒá€șဆိုရငá€ș á€Ąá€™á€Ÿá€”á€șခဌစá€ș၊ á€’á€«á€™á€Ÿá€™á€Ÿá€Żá€á€șဇေဏá€șဂျဟဆိုရငá€ș á€Ąá€™á€Ÿá€”á€șခဌစá€șá€†á€­á€Żá€•á€Œá€źá€ž မေသခလနá€șှတစá€șခုဥပိုထည့á€șခá€Čá€·á€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€•á€«á€œá€­á€™á€·á€șမယá€ș။ ဒါဆိုရငá€ș ဒေတဏ clean လုပá€șတá€Čá€·á€žá€°á€á€œá€±á€Ąá€á€œá€€á€șá€•á€­á€Żá€™á€­á€Żá€œá€œá€šá€șကူ ဥချိနá€șကုနá€șသကá€șá€žá€Źá€•á€«á€œá€­á€™á€·á€șမယá€ș။

á€’á€źá€œá€­á€Żá€”á€Ÿá€…á€șမျိုသရတယá€șဆိုတာကို တစá€șခါတစá€șလေ ကေဏကá€șယူတá€Č့သူတလေက မသိနိုငá€șကဌပါဘူသ​။ á€’á€«á€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€ș á€’á€źá€œá€­á€Żá€•á€Œá€±á€Źá€„á€șá€žá€œá€­á€Żá€·á€›á€á€Č့ ဘယá€șလိုစာရိုကá€șရတယá€șဆိုတဏကိုပါ ဆင့á€șá€•á€œá€Źá€žá€žá€„á€șတနá€șá€žá€á€œá€±á€™á€Ÿá€Ź သေချဏသငá€șá€•á€±á€žá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€•á€«á€á€šá€ș။ လိုအပá€șရငá€ș handout လေသတလေ ပါထုတá€șသင့á€șပါတယá€ș။

စတငá€șမကေဏကá€șခငá€ș သငá€șတနá€șသပေသခဌငá€șှ

သငá€șတနá€șှကို ကေဏကá€șမယ့á€șá€žá€°á€á€œá€±á€€á€­á€Ż တိုကá€șရိုကá€șá€•á€±á€žá€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€›á€Ÿá€­á€žá€œá€­á€ŻáŠ ပဌနá€șသငá€șပေသမယ့á€șသူတလေ team leader á€á€œá€±á€€á€­á€Żá€•á€±á€žá€›á€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€œá€Šá€șသရဟိပါတယá€ș ။​ အá€Čá€’á€źá€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Ź သငá€șတနá€șá€žá€Ąá€á€œá€€á€ș powerpoint, handout, video tutorial ,á€•á€Œá€źá€žá€á€±á€Źá€· လကá€șတလေ့ ဖုနá€șသကနေ á€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€Żá€•á€Œá€á€Č့ á€Ąá€›á€Źá€á€œá€±á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€”á€Č့ á€Ąá€™á€Œá€„á€șရဟငá€șလငá€șသဥေဏငá€ș ပဌသသင့á€șပါတယá€ș။ အá€Čá€’á€źá€”á€±á€·á€™á€Ÿá€Źá€á€„á€ș ပá€Č ဖေဏငá€șကိုဖိုငá€șနယá€ș á€—á€Źá€žá€›á€Ÿá€„á€șá€žá€Ąá€–á€Œá€…á€șအတညá€șá€•á€Œá€Żá€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€žá€±á€žá€•á€«á€˜á€°á€žá‹  á€˜á€Źá€€á€Œá€±á€Źá€„့á€șလá€Čဆိုတေဏ့ training á€•á€Œá€źá€ž စမá€șှသပá€șကဌတá€Č့ဥခါ ပဌနá€șလာနိုငá€șတá€Č့ feedback တလေရဟိသေသတယá€ș ။ á€’á€«á€á€œá€±á€€á€­á€Ż မဟတá€șတမá€șှတငá€șá€‘á€Źá€žá€•á€Œá€źá€ž ပဌနá€șလညá€șပဌငá€șဆငá€șသင့á€șပါတယá€ș။​ ကျနေဏá€șက တေဏ့ ဖေဏငá€șကို final ဆိုတá€Č့နဏမညá€șတပá€șမယ့á€șအစာှ á€—á€Źá€žá€›á€Ÿá€„á€șသနံပါတá€șပá€Čတပá€șလေ့ရဟိပါတယá€ș။ training ပေသတá€Čá€·á€”á€±á€·á€™á€Ÿá€Źá€á€±á€Źá€· á€—á€Źá€žá€›á€Ÿá€„á€șှ 1 ကိုထုတá€șပါတယá€ș။ နေဏကá€șတေဏ့ လိုအပá€șသလို version 1.1 , á€Ąá€€á€Œá€źá€žá€…á€Źá€žá€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှလá€Čá€™á€Ÿá€Żá€œá€Żá€•á€șရမယá€șဆိုရငá€ș version 2 စသဖဌင့á€ș လုပá€șပါတယá€ș။

ကျနေဏá€șသငá€șတနá€șá€žá€á€œá€±á€•á€±á€žá€á€Żá€”á€șှက မထငá€șမဟတá€șပá€Č á€€á€Œá€Żá€¶á€›á€á€Źá€á€…á€șá€á€Żá€›á€Ÿá€­á€•á€«á€á€šá€ș။ ဒါကတေဏ့ အငá€șတာနကá€șá€•á€Œá€żá€”á€Źá€•á€«á‹ တစá€șခါတစá€șá€œá€±á€™á€Ÿá€Ź á€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€Żá€™á€Šá€·á€șဖုနá€șသတလေက á€™á€žá€Żá€¶á€žá€á€Źá€€á€Œá€Źá€á€Źá€•á€Čဖဌစá€șဖဌစá€ș၊ အသစá€șစကá€șစကá€șတလေပá€Č ဖဌစá€șဖဌစá€ș ဖဌစá€șနေလေ့ရဟိပါတယá€ș။ အá€Čဒြဖုနá€șá€žá€á€œá€±á€€á€™á€»á€Źá€žá€žá€±á€Źá€Ąá€Źá€žá€–á€Œá€„á€·á€ș update မဖဌစá€șပါဘူသ။ á€’á€«á€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€ș wifi တစá€șခုကိုချိတá€șလိုကá€șတာနá€Č့ ရဟိသမျဟ application, firmware á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€ž update ဆလá€Čပါတေဏ့တယá€ș။​

တစá€șယေဏကá€șနဟစá€șယေဏကá€șတညá€șှဆိုရငá€șတေဏ့ လိုငá€șသဥတေဏá€șá€”á€Ÿá€±á€žá€žá€œá€Źá€žá€á€á€șá€á€ŹáŠâ€‹á€œá€°á€•á€±á€«á€„á€șသရဏချဟရငá€șတေဏ့ á€•á€Œá€±á€Źá€–á€œá€šá€șá€›á€Źá€€á€­á€Żá€™á€œá€­á€Żá€Ąá€±á€Źá€„á€ș လိုငá€șá€žá€œá€Żá€¶á€žá€á€žá€Żá€¶á€žá€™á€›á€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€–á€Œá€…á€șတတá€șပါတယá€ș။ á€’á€«á€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€șမို့ wifi နá€Č့မချိတá€șဆကá€șမြ auto update တလေ၊ ပိတá€șထဏသဖို့ တေဏငá€șá€žá€†á€­á€Żá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€•á€«á€á€šá€ș။ တစá€șခါတစá€șလေ wifi hotspot မျဏသရá€Č့ ကန့á€șသတá€șထာှတá€Čá€·á€Ąá€œá€Żá€¶á€žá€›á€± ရဟိတá€Čá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș wifi နá€Č့ချိတá€șá€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€á€Č့ဥခကá€șအခá€Čလညá€șá€žá€€á€Œá€Żá€¶á€á€á€șပါတယá€ș ။​ဒါမျိုသကိုတေဏ့ ကိုယá€șတိုငá€ș အငá€șတာနကá€ș hotspot ဖလင့á€șသုံသရငá€șသုံသ á€’á€«á€™á€Ÿá€™á€Ÿá€Żá€á€ș  á€”ေဏကá€șကလယá€șကနေ ဖဌေရဟငá€șသပေသမယ့á€ș သူတစá€șဩှကို အဆငá€șသင့á€șá€‘á€Źá€žá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€•á€«á€á€šá€ș။ မဟုတá€șရငá€șတေဏ့ သငá€șတနá€șသမပေသရပá€Č အá€Čဒြအခကá€șအခá€Čကို လိုကá€șရဟငá€șသနေရတဏနá€Č့ ဥချိနá€șကုနá€șá€žá€œá€Źá€žá€•á€«á€œá€­á€™á€·á€șမယá€ș။ သငá€șတနá€șá€žá€™á€Ÿá€Ź သငá€șတနá€șှဆရာ သုံသမယ့á€șဖုနá€șှ၊​ laptop á€Ąá€á€œá€€á€șသဟသသန့á€șအငá€șတာနကá€șလိုငá€șသရဟိခဌငá€șှကလညá€șသကေဏငá€șသပါတယá€ș။ မဟုတá€șရငá€ș network traffic á€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€ș video á€•á€Œá€™á€›á€á€ŹáŠ demonstration လုပá€șá€™á€›á€á€Źá€á€œá€±á€€á€Œá€Żá€¶á€•á€Œá€źá€ž ထငá€șá€žá€œá€±á€Źá€€á€ș ခရဟသမပေါကá€șဖဌစá€șရပါလိမ့á€șမယá€ș။

ကေဏကá€șယူစဉá€șá€™á€Ÿá€Ź feedback  á€”á€Č့ ဥကူဥညဟပေသရေသ channel တစá€șá€á€Żá€›á€Ÿá€­á€‘á€Źá€žá€á€Œá€„á€șှ

စတငá€șကေဏကá€șယူစဉá€șá€™á€Ÿá€Ź á€Ąá€™á€Ÿá€Źá€žá€Ąá€šá€œá€„á€șá€žá€Ąá€™á€»á€Źá€žá€†á€Żá€¶á€žá€€á€Œá€Żá€¶á€á€œá€±á€·á€œá€±á€·á€›á€Ÿá€­á€•á€«á€á€šá€ș။  á€–ေဏငá€șá€šá€°á€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€á€­á€Żá€·áŠ á€•á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€á€­á€Żá€·áŠ á€™á€Ÿá€Źá€žá€–á€Œá€Šá€·á€șá€•á€Œá€źá€ž ပဌနá€șဖျကá€șချငá€șတဏမျိုသတို့၊ ကေဏကá€șရငá€șှနá€Č့မဟ ကျေဏá€șá€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€á€ŹáŠ save á€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€ž ဒါတလေဖဌစá€șလေ့ရဟိပါတယá€ș။ မေသကို မေသမဌနá€șသရမယ့á€șမေသခလနá€șá€žá€Ąá€á€œá€€á€ș ကတေဏ့ ကျေဏá€șá€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€˜á€°á€žá€†á€­á€Żá€á€Źá€žá€˜á€Źá€á€€á€»á€•á€«á€á€šá€ș။ á€’á€«á€™á€»á€­á€Żá€žá€€á€Œá€Żá€¶á€›á€„á€ș မဌနá€șမဌနá€șဆနá€șဆနá€ș ဖဌေရဟငá€șá€žá€•á€±á€žá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€Ąá€•á€șပါတယá€ș။ ကေဏကá€șနေစဉá€șá€™á€Ÿá€Ź viber group or messenger group á€‘á€Źá€žá€•á€Œá€źá€ž မေသခလနá€șá€žá€á€œá€±á€€á€­á€Ż နေဏကá€șကလယá€șကနေ နညá€șှပညာပိုငá€șသဖဌေရဟငá€șသပေသမယ့á€șá€žá€°á€›á€Ÿá€­á€á€Źá€€ လညá€șှ ဥဏသသဏချကá€șတစá€șá€á€Żá€–á€Œá€…á€șပါတယá€ș။  

á€…á€Źá€›á€œá€€á€șနá€Č့ကေဏကá€șတá€Č့ဥခါနá€Č့ ဖုနá€șှနá€Č့ကေဏကá€șတá€Č့ဥခါ á€Ąá€“á€­á€€á€€á€œá€Źá€á€Œá€Źá€žá€žá€œá€Źá€žá€á€Źá€€á€á€±á€Źá€· á€€á€Œá€Źá€žá€™á€Ÿá€Ź ဥဆင့á€șဆင့á€șစစá€șဆေသတá€Č့ဥဆင့á€șá€á€œá€±á€™á€›á€Ÿá€­á€á€±á€Źá€·á€•á€Č ဥခုကေဏကá€șတá€Čá€·á€’á€±á€á€Źá€á€œá€±á€€ ချကá€șချငá€șှဆိုသလို ပငá€șမဆာဗာကို ရေဏကá€șá€žá€œá€Źá€žá€á€Źá€•á€«á‹ á€’á€«á€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€șá€™á€Ÿá€Źá€žá€á€šá€șမဟနá€șတယá€șဆိုတာကို á€€á€Œá€Źá€žá€á€¶á€…á€…á€șပေသမယ့á€șá€žá€°á€á€œá€±á€™á€›á€Ÿá€­á€œá€­á€Żá€· á€…á€Żá€•á€Œá€Żá€¶á€›á€±á€Źá€€á€șလာတá€Čá€·á€’á€±á€á€Źá€á€œá€±á€€á€­á€Ż စစá€șဆေသရတá€Čá€·á€žá€°á€Ąá€á€œá€€á€ș အခကá€șတလေ့စေပါတယá€ș။ á€Ąá€€á€Œá€¶á€•á€±á€žá€œá€­á€Żá€á€Źá€€á€á€±á€Źá€· ကေဏကá€șá€šá€°á€•á€Œá€źá€žá€á€Čá€·á€’á€±á€á€Źá€á€œá€±á€€á€­á€Żá€á€»á€€á€șချငá€șသမပို့ပá€Č စုရပá€șá€”á€±á€›á€Źá€á€œá€±á€™á€Ÿá€Ź team leader တလေက ဖုနá€șá€žá€€á€­á€Żá€–á€œá€„á€·á€șá€•á€Œá€źá€ž စစá€șá€†á€±á€žá€…á€±á€œá€­á€Żá€•á€«á€á€šá€ș။ á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€…á€…á€șá€•á€Œá€źá€žá€›á€„á€șတေဏ့ တစá€șá€•á€Œá€­á€Żá€„á€șနကá€șတညá€șှ á€•á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€á€šá€ș။ á€Ąá€™á€Ÿá€Źá€žá€Ąá€šá€œá€„á€șသပါကေဏငá€șသပါနိုငá€șသေသပေမယ့á€ș á€Ąá€™á€»á€Źá€žá€€á€Œá€źá€žá€á€±á€Źá€· မပါနိုငá€șá€á€±á€Źá€·á€•á€«á€˜á€°á€ž ။ á€’á€źá€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Źá€•á€­á€Żá€·á€™á€›á€›á€„á€șလညá€șှ á€˜á€Źá€™á€Ÿá€Źá€žá€”á€±á€œá€Šá€șှဆိုတာကို team leader á€€á€žá€­á€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€•á€«á€á€šá€ș။ á€Ąá€–á€Œá€…á€șမျဏသတá€Čá€·á€•á€Œá€żá€”á€Źá€œá€±á€žá€á€œá€±á€€á€­á€Ż á€€á€Œá€­á€Żá€á€„á€șရဟငá€șá€žá€•á€Œá€•á€±á€žá€‘á€Źá€žá€•á€«á‹ ဘယá€șá€œá€­á€Żá€–á€Œá€±á€›á€Ÿá€„á€șှရမလá€Čá€•á€Œá€±á€Źá€•á€Œá€‘á€Źá€žá€•á€«á‹ အá€Čဒြထá€Čမပါတဏဆိုရငá€șတေဏ့ လဟမá€șá€žá€™á€±á€žá€œá€­á€Żá€·á€›á€–á€­á€Żá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș နညá€șသပညဏဥကူဥညဟပေသတá€Č့သူကို အဆငá€șသင့á€ș hotline á€™á€Ÿá€Źá€á€„á€șထဏသပါ။

စစá€șဆေသတá€Čá€·á€Ąá€á€«á€™á€Ÿá€Ź ဘယá€șá€”á€±á€›á€Źá€á€œá€±á€€á€­á€Żá€Ąá€“á€­á€€ á€‘á€Źá€žá€€á€Œá€Šá€·á€șရမလá€Čဆိုတာကို á€€á€Œá€­á€Żá€á€„á€șသငá€șá€€á€Œá€Źá€žá€•á€±á€žá€‘á€Źá€žá€–á€­á€Żá€·á€œá€Šá€șá€žá€œá€­á€Żá€•á€«á€á€šá€ș။ ဥချို့ဥချကá€șတလေက ကတေဏ့ ဖုနá€șှထá€Čက ဖေဏငá€șကနေ á€Ąá€œá€­á€Żá€Ąá€œá€»á€±á€Źá€€á€ș စစá€șá€†á€±á€žá€•á€Œá€źá€ž á€™á€™á€Ÿá€Źá€žá€Ąá€±á€Źá€„á€șသတိပေသနိုငá€șပေသမယ့á€ș ၁၀၀% တေဏငá€șá€™á€™á€Ÿá€Źá€žá€Ąá€±á€Źá€„á€șမလုပá€șပေသနိုငá€șဘူှဆိုတာကို á€žá€˜á€±á€Źá€•á€±á€«á€€á€șထဏသရပါမယá€ș။ ငပမဏ နာမညá€șက ယေဏငá€șá€čကျဏသ ၊ sex က á€Ąá€™á€»á€­á€Żá€žá€žá€™á€źá€žá€–á€Œá€…á€șနေတဏမျိုသ၊ ပညာအရညá€șဥချငá€șှက အသကá€ș၁၀နဟစá€șနá€Č့ တကá€čကသိုလá€șတကá€șá€”á€±á€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€…á€á€Źá€á€œá€±á€•á€±á€«á€·á‹ ဖုနá€șသကတေဏ့ ဒြနာမညá€șကို ကဌည့á€șá€•á€Œá€źá€ž ယေဏကျဏá€șှလာှမိနá€șှမလာှ ခလá€Čနိုငá€șတá€Č့ အရညá€șဥချငá€șသမရဟိပါဘူသ။  AI တလေခေတá€șစာှလာရငá€șတေဏ့ တစá€șမျိုသပေါ့ 😀

ဝငá€șလာတá€Čá€·á€’á€±á€á€Źá€á€œá€±á€€á€­á€Żá€…á€…á€șဆေသခဌငá€șှ

မဌေပဌငá€șá€™á€Ÿá€Źá€€á€±á€Źá€€á€șယူနေတá€Č့ á€’á€±á€á€Źá€á€œá€±á€€á€­á€Ż team leader တလေကစစá€șသလို á€’á€±á€á€Źá€˜á€±á€·á€…á€șထá€Čရေဏကá€șလာတá€Č့ á€’á€±á€á€Źá€á€œá€±á€€á€­á€Żá€œá€Šá€șှ ရုံသချုပá€șကနေ ကဌည့á€șá€”á€±á€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€á€šá€ș။ á€’á€±á€á€Źá€á€œá€±á€™á€»á€Źá€žá€œá€œá€”á€șှတá€Čá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș သူတို့က တေဏ့ တစá€șခုချငá€șသဥသေသစိတá€șကဌည့á€șá€œá€­á€Żá€·á€™á€”á€­á€Żá€„á€șဘá€Č  á€˜á€šá€șá€™á€Œá€­á€Żá€·á€€á€á€±á€Źá€· ဘယá€șနဟစá€șခုကေဏကá€șá€•á€Œá€źá€žá€•á€Œá€źâ€‹áŠá€•á€­á€Żá€·á€•á€Œá€źá€žá€•á€Œá€źá‹ ဘယá€șá€™á€Œá€­á€Żá€·á€€á€á€±á€Źá€· ကျနá€șနေတယá€ș စသဖဌင့á€ș သိနိုငá€șပါတယá€ș။ kobotoolbox ကိုသုံသရငá€șတေဏ့ á€žá€°á€·á€™á€Ÿá€Ź data visualization function ပါတá€Čá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș ကေဏကá€șယူထာှတá€Č့ ပမာဏနá€Č့ မေသခလနá€șှတစá€șခုချငá€șှရá€Č့ ပျမá€șသမျဟ á€Ąá€–á€Œá€±á€á€œá€±á€€á€­á€Ż ကဌည့á€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€á€šá€ș။

ကေဏကá€șယူတá€Č့ဖုနá€șá€žá€á€œá€±á€™á€Ÿá€Ź GPS ဖလင့á€șá€‘á€Źá€žá€á€Œá€„á€șှနá€Č့ မဖလင့á€șá€‘á€Źá€žá€á€Œá€„á€șှ

ဖုနá€șှနá€Č့ကေဏကá€șတá€Č့ဥခါ ဥဏသသဏချကá€șနေဏကá€șတစá€șခုကတေဏ့ ကေဏကá€șခá€Č့တá€Č့ဒေသတလေရá€Č့ဂျဟပဟဥကá€ș ဥချကá€șအလကá€șá€á€œá€±á€€á€­á€Ż တစá€șခါတညá€șှ á€šá€°á€‘á€Źá€žá€œá€­á€Żá€·á€›á€á€Źá€•á€«á€•á€Č။ အá€Čဒါကို á€Ąá€•á€­á€Żá€™á€±á€žá€á€œá€”á€șှတစá€șခုဥနေနá€Č့ ဖေဏငá€șထá€Čá€™á€Ÿá€Ź ထည့á€șá€‘á€Źá€žá€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€á€šá€ș။  GPS ဖလင့á€șထာှတá€Č့ဥခါ သူ့ဥချကá€șအလကá€șá€á€œá€±á€€á€­á€Ż တစá€șပါတညá€șသကေဏကá€șá€šá€°á€žá€œá€Źá€žá€•á€Œá€źá€ž နေဏကá€șကလယá€șက data dashboard ပေါá€șá€™á€Ÿá€Ź á€Ąá€™á€Ÿá€á€șá€Ąá€žá€Źá€žá€á€œá€± ပဌနá€șပေါá€șပါတယá€ș။ တကယá€șá€žá€œá€Źá€žá€‘á€Źá€žá€™á€žá€œá€Źá€žá€‘á€Źá€ž ပဌနá€șစစá€șဆေသတá€Čá€·á€Ąá€á€«á€™á€Ÿá€Ź အရမá€șá€žá€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€á€„á€șပါတယá€ș။

မကေဏငá€șှတá€Č့ဥချကá€șကတေဏ့ ဘကá€șထရြ အရမá€șှကုနá€șပါတယá€ș။ မေသခလနá€șá€žá€á€œá€±á€™á€»á€Źá€žá€á€šá€ș။ မေသရမယ့á€șအိမá€șá€á€œá€±á€™á€»á€Źá€žá€á€šá€șဆိုရငá€ș ၃အိမá€șá€œá€±á€Źá€€á€șá€™á€±á€žá€•á€Œá€źá€žá€á€Źá€”á€Č့ ဘကá€șထရိကုနá€șá€žá€œá€Źá€žá€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€–á€Œá€…á€șနိုငá€șပါတယá€ș။ á€’á€«á€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€ș ပါဝါဘဏá€ș ဆေဏငá€șá€žá€œá€Źá€žá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€›á€„á€șá€œá€­á€Żá€•á€«á€™á€šá€ș။​ á€’á€«á€™á€Ÿá€™á€Ÿá€Żá€á€ș ၊​ အိမá€șတစá€șအိမá€șကို ဝငá€ș စမေသတဏနá€Č့ GPS ဖလင့á€ș ၊ á€•á€Œá€źá€žá€›á€„á€ș ပဌနá€șပိတá€șရငá€șတေဏ့ ဘကá€șထရြ အစာှသကá€șá€žá€Źá€•á€«á€œá€­á€™á€·á€șမယá€ș။

စစá€șတမá€șသကေဏကá€șယူချိနá€șá€•á€Œá€źá€žá€…á€źá€žá€á€Œá€„á€șှ

စစá€șတမá€șသကေဏကá€șယူတá€Čá€·á€€á€Źá€œá€•á€Œá€źá€žá€žá€œá€Źá€žá€•á€Œá€źá€žá€†á€­á€Żá€›á€„á€ș နေဏကá€șထပá€șဘယá€șသူမဟ á€•á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€á€±á€Źá€·á€Ąá€±á€Źá€„á€ș ဖေဏငá€șကို á€Ąá€œá€”á€șလိုငá€șá€žá€™á€Ÿá€Ź publish လုပá€șထာှတာကို ပိတá€șလိုကá€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€á€šá€ș။ အá€Čဒဟနေဏကá€șá€™á€Ÿá€Źá€á€±á€Źá€· á€›á€›á€Ÿá€­á€œá€Źá€á€Čá€·á€’á€±á€á€Źá€á€œá€±á€€á€­á€Ż Download ဆလá€Čá€•á€Œá€źá€ž ပဌနá€șလညá€șစစá€șဆေသတá€Č့ဥဆင့á€șရေဏကá€șပါတယá€ș။  á€…စá€șဆေသတá€Čá€·á€Ąá€á€«á€™á€Ÿá€Źá€œá€Šá€șှ á€’á€±á€á€Źá€™á€»á€Źá€žá€œá€Źá€›á€„á€șá€™á€»á€Źá€žá€œá€Źá€žá€œá€­á€Ż ပိုမိုကိုငá€șတလယá€șရခကá€șလေ့ရဟိပါတယá€ș။ ဥမျဏသဆုံသဥနေနá€Č့ဆိုရငá€ș သေဏငá€șှနá€Č့ချဟတá€Č့ á€’á€±á€á€Źá€á€œá€±á€€á€­á€Ż စစá€șဆေသခá€Č့ဖူသပါတယá€ș။ အá€Čá€œá€±á€Źá€€á€șá€™á€»á€Źá€žá€œá€Źá€›á€„á€șတေဏ့ တစá€șခုချငá€șှလိုကá€șကဌည့á€șá€–á€­á€Żá€·á€™á€–á€Œá€…á€șနိုငá€șတေဏ့ပá€Č .. Excel or Google Sheet မျဏသထá€Čá€™á€Ÿá€Ź ဖေဏá€șá€™á€»á€Żá€œá€Źá€™á€»á€Źá€žá€Ąá€†á€„á€·á€șဆင့á€șနá€Č့ error ပါနိုငá€șတá€Čá€·á€”á€±á€›á€Źá€á€œá€±á€€á€­á€Ż ပိုကá€șစိပá€ș တိုကá€ș စစá€ș ဆေသရပါတယá€ș။ ဒြထကá€șá€•á€­á€Żá€™á€»á€Źá€žá€œá€Źá€á€Čá€·á€•á€™á€Źá€á€á€œá€±á€†á€­á€Żá€›á€„á€șတေဏ့ Data scientists တလေက  programming language á€á€œá€±á€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€źá€ž စစá€șá€†á€±á€žá€€á€Œá€á€Źá€•á€­á€Żá€€á€±á€Źá€„á€șသပါလိမ့á€șမယá€ș။ á€’á€źá€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Ź ပဌနá€șကေဏကá€șá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€Ąá€•á€șလာတá€Č့ á€Ąá€›á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€á€œá€±á€œá€Šá€șသရဟိပါလိမ့á€șမယá€ș။ အá€Čဒဟဥခါ မျိုသကျရငá€ș á€€á€Œá€­á€Żá€á€„á€șကေဏကá€șတညá€șှက၊ ဒေသဥချကá€șအလကá€ș၊နá€Č့ ကေဏကá€șယူသူဥချကá€șအလကá€șá€á€œá€±á€€á€­á€Żá€•á€« စုဆေဏငá€șှထာှခá€Č့ရငá€ș ပဌနá€șလညá€ș နေဏကá€șá€€á€Œá€±á€Źá€„á€șသပဌနá€șလိုကá€șရလလယá€șပါလိမ့á€șမယá€ș။

Supplementary data ကေဏကá€șယူတá€Čá€·á€Ąá€á€«á€™á€Ÿá€Ź တစá€șခါတစá€șလေကျရငá€ș အကုနá€șကေဏကá€șစရာမလိုပá€Č တစá€șစိတá€șတစá€șပိုငá€șှတညá€șှ ကေဏကá€șá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€œá€Šá€șသဖဌစá€șလေ့ရဟိပါတယá€ș။ အá€Čá€’á€źá€Ąá€á€œá€€á€șဆိုရငá€șတေဏ့ လိုအပá€șချကá€șပေါá€șမူတညá€șá€•á€Œá€źá€ž supplementary form အသစá€șတစá€șခုကို ထုတá€șá€•á€±á€žá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€€á€±á€Źá€„á€șှလိုနိုငá€șပါတယá€ș á‹á€’á€«á€™á€Ÿá€™á€Ÿá€Żá€á€ș á€…á€Źá€›á€œá€€á€șနá€Č့ပá€Čကေဏကá€șá€•á€Œá€źá€ž á€’á€±á€á€Źá€•á€Œá€”á€șထည့á€șမယá€șဆိုလညá€șသဖဌစá€șပါတယá€ș။ ဘယá€șလိုပá€Čလုပá€șလုပá€ș မူရငá€șá€žá€›á€Ÿá€­á€•á€Œá€źá€žá€žá€Źá€žá€’á€±á€á€Źá€á€œá€±á€€á€­á€Ż အသစá€șကေဏကá€șတာနá€Č့ merge ၊ ပေါငá€șှစညá€șá€žá€•á€±á€žá€›á€á€Źá€œá€Šá€șသရဟိပါတယá€ș။  á€–ေဏငá€șá€•á€Œá€Żá€œá€Żá€•á€șတဏကေဏ၊ ကေဏကá€șá€šá€°á€á€Źá€á€œá€±á€€á€±á€Źá€Ąá€•á€Œá€„á€ș၊​post data collection period á€™á€Ÿá€Ź ဒေတဏ စစá€șá€†á€±á€žá€›á€á€Źá€€á€œá€Šá€șှ အရမá€șှကို ဝနá€șá€€á€Œá€źá€žá€á€Čá€·á€Ąá€œá€Żá€•á€șတစá€șá€á€Żá€–á€Œá€…á€șပါတယá€ș။ ဒေတဏပေါငá€șှ á€™á€Œá€±á€Źá€€á€șá€™á€»á€Źá€žá€…á€œá€Źá€€á€­á€Ż á€Ąá€™á€Ÿá€Źá€žá€á€…á€șချကá€șá€™á€›á€Ÿá€­á€›á€Ąá€±á€Źá€„á€ș ကဌည့á€șá€›á€Ÿá€Żá€·á€›á€á€Źá€€ ဥချိနá€șလညá€șá€žá€€á€Œá€Źá€žá€œá€­á€Ż လူလညá€șှပငá€șပနá€șသပါတယá€ș။ အá€Čá€’á€źá€Ąá€á€œá€€á€ș á€œá€Żá€¶á€œá€±á€Źá€€á€șသေဏ လူနá€Č့ procedure á€á€œá€±á€›á€Ÿá€­á€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€•á€«á€á€šá€ș။

တစá€șခါတစá€șလေကျရငá€ș ဘယá€șလိုလုပá€șလုပá€șမပဌည့á€șစုံတá€Čá€·á€’á€±á€á€Źá€á€œá€±á€›á€Ÿá€­á€á€á€șပါတယá€ș။ á€’á€«á€á€œá€±á€€á€­á€Ż ပယá€șပစá€șမလာှဆိုတာကို á€†á€Żá€¶á€žá€–á€Œá€á€șရတá€Čá€·á€Ąá€á€«á€œá€Šá€șá€žá€€á€Œá€Żá€¶á€”á€­á€Żá€„á€șပါတယá€ș။ á€’á€«á€á€œá€±á€€á€­á€Ż လုပá€șဆေဏငá€șနေစဉá€șá€™á€Ÿá€Ź á€€á€Œá€­á€Żá€á€„á€șá€á€œá€±á€žá€á€±á€Źá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€•á€«á€á€šá€ș။

ဒေတဏ analysis

á€•á€Œá€±á€Źá€žá€œá€Źá€žá€á€Č့ဥချကá€șတလေက တေဏ့ á€Ąá€“á€­á€€á€Ąá€Źá€žá€–á€Œá€„á€·á€ș ဒေတဏကေဏကá€șယူခဌငá€șှနá€Č့သကá€șဆိုငá€șá€á€Źá€á€œá€±á€•á€Čဖဌစá€șပါတယá€ș။ ဒေတဏ analysis á€•á€Œá€Żá€œá€Żá€•á€șá€•á€Œá€źá€ž report ထလကá€șဥေဏငá€șလုပá€șဖို့က တေဏ့ သဟသသန့á€șအပိုငá€șှတစá€șá€á€Żá€–á€Œá€…á€șá€žá€œá€Źá€žá€•á€«á€•á€Œá€źá‹â€‹ ထလကá€șလာတá€Č့ ဖိုငá€șနယá€șဒေတဏ set ကို analysis á€•á€Œá€Żá€œá€Żá€•á€șမယ့á€șသူ နာှလညá€șá€–á€­á€Żá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș လုပá€șá€•á€±á€žá€–á€­á€Żá€·á€œá€Šá€șá€žá€œá€­á€Żá€•á€«á€á€šá€ș။ လိုအပá€șချကá€șအရ မေသခလနá€șá€žá€á€œá€±á€€á€­á€Ż ဥတိုကေဏကá€șနာမညá€șá€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှခá€Č့တဏမျိုသ၊ မေသခလနá€șသနံပတá€șပá€Čပေသခá€Čá€·á€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€á€œá€±á€œá€Šá€șှ ရဟိပါလိမ့á€șမယá€ș။  á€’ါတလေက ဖေဏငá€șကို ကိုယá€șတိုငá€ș ဆေဏကá€șတá€Č့သူဆိုရငá€șတေဏ့ သိကေဏငá€șှသိနိုငá€șပေမယ့á€ș á€Ąá€á€Œá€Źá€žá€žá€°á€á€…á€șယေဏကá€șကတေဏ့ ဘာကိုဆိုလိုတယá€șဆိုတာ á€žá€­á€™á€Ÿá€Źá€™á€Ÿá€Żá€á€șပါဘူသ။၊ á€’á€«á€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€ș data dictionary sheet တစá€șခုကိုပါ တလá€Čလျကá€ș á€•á€±á€žá€œá€­á€Żá€€á€șဖို့ á€Ąá€›á€±á€žá€€á€Œá€źá€žá€•á€«á€á€šá€ș။​

ပဌနá€șá€•á€Œá€źá€ž ဥကျဉá€șသချုံ့ရရငá€șတေဏ့ မိုဘိုငá€șှနá€Č့ ဒေတဏကေဏကá€șယူခဌငá€șှဟာ အရမá€șသကိုကေဏငá€șသပါတယá€ș။ ဥဏသသဏချကá€șá€á€œá€±á€Ąá€™á€»á€Źá€žá€€á€Œá€źá€žá€›á€Ÿá€­á€•á€«á€á€šá€ș။ ဒါပေမယ့á€ș “this is so cool” ဆိုတာတစá€șခုတညá€șှနá€Č့ á€†á€Żá€¶á€žá€–á€Œá€á€șချကá€șတလေချရငá€șတေဏ့ မကေဏငá€șသပါဘူသ။ á€žá€°á€·á€Ąá€€á€Œá€±á€Źá€„á€șှကို သေချဏသိဖို့၊ တကယá€ș လုပá€șဖို့ ကဌံရလယá€șတá€Č့ဥခါ ဘယá€șá€œá€­á€Żá€™á€»á€­á€Żá€žá€Ąá€á€€á€șအခá€Čတလေ á€á€œá€±á€·á€œá€Źá€™á€œá€Č၊ ကိုယá€șက ရငá€șဆိုငá€șဖို့ဥဆငá€șသင့á€șလာှဆိုတာကို သိစေချငá€șတá€Čá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș ဒြ á€…á€Źá€€á€­á€Żá€›á€±á€žá€œá€­á€Żá€€á€șပါတယá€ș။  á€”ေဏကá€șလညá€șှ စဉá€șá€žá€…á€Źá€žá€™á€­á€á€Źá€á€œá€±á€€á€­á€Ż ထပá€șဖဌည့á€șá€•á€Œá€źá€ž update လုပá€șပါညသမယá€ș။

မဌနá€șမာနိုငá€șá€„á€¶á€™á€Ÿá€Ź နညá€șှပညာကို á€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€Żá€•á€Œá€źá€ž ..á€•á€­á€Żá€•á€Œá€źá€ž efficent ဖဌစá€șဥေဏငá€ș ဆေဏငá€șရလကá€șနိုငá€șကဌပါစေ..

“Technology is a tool, not a solution “

Nyein Chan Ko Ko (Arthur)

Tech for Change Team

Phandeeyar

26.April .2019 (Friday)

12:27PM

How to solve zawgyi and unicode mess in a spreadsheet column?

Google sheet á€€á€­á€Żá€…á€œá€Čစလá€Č မဌá€Čမဌá€Č သုံသတá€Č့ ကျနေဏ့á€șလို လူတလေရဟိမယá€șဆိုရငá€ș ဘယá€șá€œá€­á€Żá€’á€±á€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€€á€­á€Ż မဆို Google sheet ထá€Čá€™á€Ÿá€Ź ပá€Č ကိုငá€șတလယá€șရဟငá€șှလငá€șသချငá€șá€€á€Œá€™á€Ÿá€Źá€•á€«á‹ Google sheet ဆိုတာ excel နá€Čá€·á€Ąá€œá€Źá€žá€žá€á€čဍာနá€șတူတá€Č့  Software တစá€șမျိုသပါပá€Č။ ဒါပေမယ့á€șသူ့ကိုတေဏ့ အငá€șတာနကá€șမရဟိပá€Č á€žá€Żá€¶á€žá€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€•á€«á€˜á€°á€žá‹ Google ရá€Č့ Cloud base office ဖဌစá€șတá€Čá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș အငá€șတာနကá€șနá€Č့ပá€Č အလုပá€șလုပá€șပါတယá€ș။

á€žá€°á€·á€†á€źá€™á€Ÿá€Ź Formula á€á€œá€±á€Ąá€™á€»á€Źá€žá€€á€Œá€źá€žá€›á€Ÿá€­á€žá€œá€­á€Ż Google script á€†á€­á€Żá€á€Źá€á€œá€±á€œá€Šá€șသရဟိပါတယá€ș။ á€Ąá€á€»á€­á€Żá€·á€Ąá€›á€Źá€á€œá€±á€†á€­á€Żá€›á€„á€ș Google က á€Ąá€œá€€á€Źá€žá€•á€±á€žá€‘á€Źá€žá€á€Č့ á€Ąá€á€Œá€Źá€žá€žá€±á€Ź service တလေနá€Č့ပါ ချိတá€șဆကá€șá€•á€Œá€źá€žá€žá€Żá€¶á€žá€…á€œá€Čá€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€á€šá€ș။


ထဏသပါစို့၊ ကျနေဏá€ș လေရဟညá€șá€á€Źá€™á€»á€Źá€žá€žá€œá€Źá€žá€•á€Œá€źá‹. ယခု á€’á€źá€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Ź လုပá€șပဌချငá€șတဏကတေဏ့ table တစá€șခုထá€Čá€™á€Ÿá€Ź ဇေဏá€șá€‚á€»á€źá€á€œá€±á€€á€±á€Ź ယူနြကုဒá€șá€á€œá€±á€€á€±á€Ź ရေဏနေရငá€ș ဘယá€șá€œá€­á€Żá€›á€Ÿá€„á€șှမလá€Čဆိုတဏပါ။ 
á€’á€«á€á€œá€±á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€€ နညá€șှနညá€șသပါသပါသ ရာဂဏနá€șှ ဆိုကိစá€čစမရဟိပါဘူသ။ ဒါပေမယ့á€ș အရမá€șá€žá€™á€»á€Źá€žá€œá€Źá€›á€„á€ș ထေဏငá€ș သေဏငá€șá€žá€á€»á€źá€œá€Źá€›á€„á€șတေဏ့ á€•á€Œá€żá€”á€Źá€›á€Ÿá€­á€œá€Źá€•á€« á€•á€Œá€źá‹á€œá€€á€șá€›á€Ÿá€­á€™á€Ÿá€Ź spreadsheet ထá€Čကို ဝငá€șá€•á€Œá€źá€ž ဥေဏá€șတို ဇေဏá€șá€‚á€»á€źá€á€œá€±á€€á€­á€Ż ယူနြကုဒá€ș á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șသပေသတá€Č့ script မရဟိသေသပါဘူသ။တစá€șယေဏကá€șယေဏကá€șက ဒါမျိုသကို ထလငá€șခá€Č့မယá€șဆိုရငá€șတေဏ့ အရမá€șသကေဏငá€șá€žá€™á€Ÿá€Źá€•á€«á‹ á€Ąá€Čá€’á€źá€œá€­á€Żá€™á€›á€Ÿá€­á€žá€±á€žá€á€Č့ဥချိနá€șá€™á€Ÿá€Źá€á€±á€Źá€· Google á€™á€Ÿá€Źá€•á€«á€á€Č့ function တစá€șခုကို သုံသရတဏပေါ့။ သူ့ကိုတေဏ့ Regxmatch á€œá€­á€Żá€·á€á€±á€«á€șပါတယá€ș။ á€Ąá€“ိပá€čပါယá€șကတေဏ့ ကိုယá€șá€›á€Ÿá€Źá€á€»á€„á€șတá€Čá€·á€…á€Źá€œá€Żá€¶á€žá€á€œá€± ဒြ column ထá€Čá€™á€Ÿá€Źá€•á€«á€œá€Źá€›á€„á€ș TRUE á€œá€­á€Żá€·á€•á€±á€Œá€Źá€•á€«á€œá€­á€Żá€· ဆိုချငá€șတဏပါ၊ အá€Čá€’á€«á€œá€±á€žá€€á€­á€Żá€”á€Šá€șှနညá€șှ လေသပဌငá€șလိုကá€șရငá€ș ဇေဏá€șဂျဟနá€Čá€·á€›á€±á€žá€á€Źá€á€œá€±á€€á€­á€Żá€•á€« Filter လုပá€șá€•á€Œá€–á€­á€Żá€· á€žá€Żá€¶á€žá€…á€œá€Čá€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€á€šá€ș.ဥေဏကá€șက Gif á€œá€±á€žá€™á€Ÿá€Źá€á€…á€șချကá€șကဌည့á€șကဌည့á€șပါ။

REGEXMATCH Function အလုပá€șလုပá€șပုံကတေဏ့ á€’á€źá€œá€­á€Żá€•á€«á‹
ပထမဆုံသ Formula တစá€șá€á€Żá€–á€Œá€…á€șတá€Čá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș =REGEXMATCH á€†á€­á€Żá€•á€Œá€źá€žá€…á€›á€±á€žá€œá€­á€Żá€€á€șပါတယá€ș။ အá€Čဒဟနေဏကá€șá€™á€Ÿá€Ź ကိုယá€șဘယá€șá€™á€Ÿá€Ź á€›á€Ÿá€Źá€á€»á€„á€șလá€Čဆိုတာကို ရလေသရမယá€ș။ ကိုယ့á€șá€†á€źá€™á€Ÿá€Ź ဇေဏá€șဂျဟကေဏ ယူနြကုဒá€șကေဏ á€›á€±á€Źá€‘á€œá€±á€žá€”á€±á€á€Č့ Column တစá€șခုပေါ့။ Cell တစá€șခုဆိုရငá€șလညá€șသရပါတယá€ș။ á€”ေဏကá€șတေဏ့ Comma ခံတယá€ș။ 
အá€Čဒဟနေဏကá€șá€™á€Ÿá€Źá€á€±á€Źá€· ကိုယá€șá€›á€Ÿá€Źá€á€»á€„á€șတá€Čá€·á€…á€Źá€œá€Żá€¶á€žá€á€œá€±á€€á€­á€Ż Array list á€œá€­á€Żá€™á€»á€­á€Żá€žá€‘á€Šá€·á€șလိုကá€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€á€šá€ș။  â€œ â€œ ထá€Čá€™á€Ÿá€Ź *()* ကိုထည့á€șတယá€ș။အá€Čဒြထá€Čá€™á€Ÿá€Źá€™á€Ÿ ကိုယá€șထည့á€șချငá€șတá€Čá€·á€…á€Źá€œá€Żá€¶á€žá€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€€á€­á€Ż | á€á€¶á€•á€Œá€źá€žá€›á€±á€žá€›á€á€šá€ș။
ကျနေဏá€șá€›á€Ÿá€Źá€á€Č့ ပုံစံကတေဏ့ ဇေဏá€șဂျဟနá€Č့ ယူနြ á€›á€±á€žá€žá€Źá€žá€•á€Żá€¶á€€á€œá€Źá€á€Č့ á€…á€Źá€œá€Żá€¶á€žá€á€œá€±á€€á€­á€Ż လိုကá€șá€›á€Ÿá€Źá€á€šá€ș။ ဥေဏကá€șá€™á€Ÿá€Źá€•á€«á€á€Č့ á€…á€Źá€œá€Żá€¶á€žá€á€œá€±á€€á€á€±á€Źá€· ယူနြနá€Č့ ဇေဏá€șဂျဟ ခလá€Čတá€Čá€·á€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Źá€žá€Żá€¶á€žá€œá€­á€Żá€·á€›á€á€šá€șထငá€șပါတယá€ș ။ 

=REGEXMATCH($A2, " *(ေစဏ|ခá€șမá€čှ|ျငိမá€čှ|ေနဏá€č|မဌနá€č|ျမတá€č|ေကá€șာá€č|ခငá€č|ညá€č|ငá€č|ေမဏá€č|ခá€șစá€č|ေဖဏ|ဟိနá€čှ|ယဌနá€čှ|နá€čှ|ယá€č|ကá€č|ေဇဏá€č|မá€șá€­á€łá€žáŠá€‡á€Œá€”á€č|ျဖဎ|ျခဎသ၊ခန့á€č|သႏáČာ|နá€čှ|ေျဖ|ခန့á€č).*")ï»ż


ဒါပေမယ့á€ș ဒါကို perfect ဖဌစá€șတá€Čá€·á€œá€­á€Żá€·á€á€±á€Źá€· မထငá€șပါဘူသ။ á€˜á€Źá€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€șလá€Čဆိုတေဏ့ ချလငá€șသချကá€șဥနေနá€Č့ ဖဌစá€șလာနိုငá€șတá€Čá€·á€Ąá€›á€Źá€á€œá€±á€›á€Ÿá€­á€”á€±á€žá€±á€žá€á€šá€ș။
á€’á€źá€žá€˜á€±á€Źá€á€›á€Źá€žá€€á€­á€Żá€”á€Źá€žá€œá€Šá€șတယá€șဆိုရငá€șတေဏ့ ပေသထဏသတá€Č့ á€…á€Źá€œá€Żá€¶á€ž List ကို မိမိစိတá€șá€€á€Œá€­á€Żá€€á€ș ပဌငá€șá€•á€Œá€źá€ž ပိုကေဏငá€șသဥေဏငá€ș လုပá€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€á€šá€ș။တကယá€șá€œá€­á€Żá€· ဘာကို á€•á€Œá€±á€Źá€á€Źá€œá€Šá€șှ á€žá€±á€á€»á€Źá€”á€Źá€žá€™á€œá€Šá€șဘူှ။ ချကá€șချငá€șသသုံသဖို့ပá€Č စိတá€șဝငá€șစာှတယá€șဆိုရငá€șတေဏ့ ဥေဏကá€șá€™á€Ÿá€Ź á€•á€Œá€‘á€Źá€žá€á€Č့ Gif á€€á€­á€Żá€€á€Œá€Šá€·á€șá€•á€Œá€źá€ž တဆင့á€șချငá€șှ လုပá€șကဌည့á€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€á€šá€ș.
ဥဆင့á€șá€á€œá€±á€€á€­á€Ż á€•á€Œá€±á€Źá€›á€›á€„á€șတေဏ့ 

  1. ပထမဆုံသ ဇေဏá€șဂျဟကေဏ ယူနြကုဒá€șကေဏ ရေဏနေတá€Č့ column တစá€șá€á€Żá€€á€­á€Żá€›á€Ÿá€Źá€á€šá€ș။
  2. á€•á€Œá€źá€žá€á€±á€Źá€· Formula ကိုကူှတယá€ș
  3. နေဏကá€șတေဏ့ စေဏစေဏက Column ရá€Č့ Filter လုပá€șတá€Čá€·á€”á€±á€›á€Źá€€á€­á€Żá€žá€œá€Źá€žá€á€šá€ș။
  4. á€•á€Œá€źá€žá€á€±á€Źá€· Filter By Condition ထá€Čက Custom formula á€€á€­á€Żá€›á€œá€±á€žá€á€šá€ș။
  5. အá€Čá€’á€źá€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Ź စေဏစေဏကကူသထဏသတá€Č့ Formula ကိုထည့á€șတယá€ș။ 
  6. Ok နဟိပá€șတယá€ș။
  7. ဒါဆိုရငá€ș ဇေဏá€șဂျဟနá€Č့ရေသထဏသတá€Čá€·á€…á€Źá€á€œá€±á€€á€Œá€Šá€·á€ș ထလကá€șလာ á€•á€Œá€źá€•á€±á€«á€·á‹
  8. အá€Čဒါကို Zawgyi to Unicode Converter တစá€șခုခုနá€Č့ á€žá€œá€Źá€žá€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှတယá€ș။
  9. á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှထာှတá€Čá€·á€…á€Źá€á€œá€±á€€á€­á€Ż ကေဏá€șပြကူှ မူရငá€șှ Column á€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Ź Paste လုပá€șတယá€ș။
  10. á€•á€Œá€źá€žá€á€±á€Źá€·á€™á€Ÿ Filter လုပá€șထာှတá€Č့ á€Ÿá€Źá€€á€­á€Żá€•á€Œá€”á€șá€–á€Œá€Żá€á€șကဌည့á€șလိုကá€șတယá€ș။

ဥဆင့á€șကတေဏ့ ဒါပါပá€Č။ တစá€șá€á€Żá€žá€á€­á€‘á€Źá€žá€›á€™á€Ÿá€Źá€€á€á€±á€Źá€· á€…á€Źá€œá€Żá€¶á€ž list ထá€Čá€™á€Ÿá€Ź ယူနြကုဒá€șနá€Č့ ဇေဏá€șဂျဟ သိသိသာသာ ခလá€Čá€œá€­á€Żá€·á€›á€™á€šá€·á€ș မညá€șသည့á€ș á€…á€Źá€œá€Żá€¶á€žá€€á€­á€Żá€™á€†á€­á€Ż ထည့á€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€á€šá€ș။ ကျနေဏá€șက တေဏ့ နာမညá€șနá€Č့ လုပá€șá€•á€Œá€á€Źá€•á€«á‹ တကယá€șá€œá€­á€Żá€· နာမညá€șမဟုတá€șတá€Čá€·á€Ąá€á€Œá€±á€Ąá€”á€±á€á€œá€±á€™á€Ÿá€Źá€†á€­á€Żá€›á€„á€șလညá€șှ ကိုယ့á€șရá€Č့ဒေတဏ ပေါá€șမူတညá€șá€•á€Œá€źá€ž á€•á€Œá€Żá€•á€Œá€„á€ș á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှလá€Čá€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€á€šá€ș။ကျေသဇူသတငá€șပါတယá€ș။

á€›á€±á€žá€žá€Źá€žá€žá€°á€„á€Œá€­á€™á€șသချမá€șှကိုကို

မတá€șလ ၂၆ ၊ ၂၀၁၉

Pyidaungsu Font

Myanmar 3 Vs Pyidaungsu

ဖေဖေဏá€șá€á€«á€›á€ź ၂၇ ရကá€șနေ့က နေပဌညá€șတေဏá€șá€™á€Ÿá€Ź á€•á€Œá€Żá€œá€Żá€•á€șတá€Č့ á€á€á€­á€šá€Ąá€€á€Œá€­á€™á€ș E-Government လုပá€șငနá€șá€žá€Šá€Ÿá€­á€”á€Ÿá€­á€Żá€„á€șှ အစညá€șá€žá€Ąá€á€±á€žá€™á€Ÿá€Ź နိုငá€șငံတေဏá€ș အတိုငá€șပငá€șခံပုဂá€čဂိုလá€ș ဒေါá€șဥေဏငá€șဆနá€șá€žá€…á€Żá€€á€Œá€Šá€șက á€•á€Œá€±á€Źá€žá€œá€Źá€žá€á€Č့ မိန့á€șခလနá€șှထá€Čá€™á€Ÿá€Ź “á€šá€á€Żá€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€Żá€”á€±á€žá€Šá€·á€ș Myanmar-3 Font á€€á€­á€Żá€™á€žá€Żá€¶á€žá€˜á€Č International Standard Organization 10646 နဟင့á€șပိုမိုကိုကá€șညဟသည့á€ș PyiDaungSu Font စနစá€șနဟင့á€ș Keyboard á€€á€­á€Żá€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€Żá€›á€”á€ș ဩှတညá€șရမညá€șဖဌစá€șပါ á€€á€Œá€±á€Źá€„á€șှ၊ အစိုှရ၏ Electronic ဝနá€șဆေဏငá€șá€™á€Ÿá€Żá€™á€»á€Źá€žá€€á€­á€Ż ပဌညá€șá€žá€°á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€žá€­á€›á€Ÿá€­á€”á€Źá€žá€œá€Šá€șá€›á€±á€žá€Ąá€á€œá€€á€ș မဌနá€șá€™á€Źá€˜á€Źá€žá€Źá€…á€€á€Źá€žá€–á€Œá€„á€·á€ș ဝနá€șဆေဏငá€șá€™á€Ÿá€Żá€•á€±á€žá€”á€­á€Żá€„á€șရနá€ș ကလနá€șပျူတဏသုံသ မဌနá€șမာဘာသာစကာှစနစá€șကို á€•á€Œá€Żá€•á€Œá€„á€șရနá€ș လိုအပá€șá€•á€«á€€á€Œá€±á€Źá€„á€șှ “ á€œá€­á€Żá€· á€•á€Œá€±á€Źá€žá€œá€Źá€žá€á€Č့ပါတယá€ș။

á€œá€°á€Ąá€á€±á€Źá€șမျဏသမျဏသက ယူနြကုတá€ș၊ဇေဏá€șဂျဟ ၊ မဌနá€șမာ၃ တလေနá€Č့ ရငá€șá€žá€”á€Ÿá€źá€žá€”á€±á€€á€Œá€•á€±á€™á€šá€·á€ș ပဌညá€șထေဏငá€șစု ဆိုတá€Č့နဏမညá€șကိုတေဏ့ á€Ąá€á€Żá€™á€Ÿá€…á€•á€Œá€źá€ž ရငá€șá€žá€”á€Ÿá€źá€žá€€á€Œá€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€ž ဖဌစá€șပါလိမ့á€șမယá€ș။ ဒြ Post á€€á€”á€±á€•á€Œá€źá€žá€á€±á€Źá€· ပဌညá€șထေဏငá€șစုဖေဏင့á€șစနစá€șနá€Č့ Myanmar3 , ဇေဏá€șá€‚á€»á€źá€á€œá€± á€˜á€Źá€€á€œá€Źá€œá€Čဆိုတာကို á€”á€Ÿá€­á€Żá€„á€șသယဟဉá€ș ဖေဏá€șá€•á€Œá€•á€±á€žá€žá€œá€Źá€žá€•á€«á€™á€šá€ș။

၁. Pyidaungsu Font ဆိုတာ ဇေဏá€șá€‚á€»á€źá€™á€Ÿá€Żá€á€ș၊ ယူနြကုဒá€șမဟုတá€șတá€Č့စနစá€ș အသစá€șလာှ?မဟုတá€șပါဘူသ။ Pyidaugsu Font က ယူနြကုဒá€ș စနစá€șကို á€Ąá€á€Œá€±á€á€¶á€‘á€Źá€žá€á€Č့ ဖေဏင့á€șဖဌစá€șပါတယá€ș။ Myanmar3 ကို ဥဆင့á€șမဌဟင့á€șထာှတá€Č့ ဖေဏင့á€șဆိုရငá€ș á€•á€­á€Żá€™á€Ÿá€”á€șကနá€șပါလိမ့á€șမယá€ș။ ဒါပေမယ့á€ș Pyidaungsu font ရá€Č့မူရငá€șသဖေဏင့á€șကတေဏ့ Myanmar Census ဆိုတá€Č့ဖေဏင့á€șဖဌစá€șပါတယá€ș။ နေဏကá€șပိုငá€șှ 2014 á€á€Żá€”á€Ÿá€…á€șá€™á€Ÿá€Ź Pyidaungsu á€†á€­á€Żá€•á€Œá€źá€ž အမညá€șá€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှလá€Čá€žá€œá€Źá€žá€á€Č့တဏပါ။

၂. Myanmar3 နá€Čá€·á€˜á€Źá€á€œá€±á€€á€œá€Źá€á€Œá€Źá€žá€žá€œá€Źá€žá€•á€«á€žá€œá€Č?Myanmar 3 ဖေဏင့á€șကို á€á€źá€‘á€œá€„á€șခá€Č့တဏ ဥတေဏá€ș á€€á€­á€Żá€€á€Œá€Źá€™á€Œá€„á€·á€șခá€Čá€·á€•á€«á€•á€Œá€źá‹á€†á€€á€șလကá€ș ထိနá€șှသိမá€șသဖို့ရဏ á€Ąá€€á€Œá€±á€Źá€„á€șá€žá€Ąá€™á€»á€­á€Żá€žá€™á€»á€­á€Żá€žá€›á€Ÿá€­á€œá€­á€Żá€·. Pyidaungsu Font ကို ဖနá€șá€á€źá€žá€•á€Œá€źá€ž ဥဆင့á€șမဌဟင့á€șတငá€șထဏသတဏပါ။ Myanmar3 နá€Č့ မကိုကá€șညြတá€Č့ စကá€șတလေ၊ ကလနá€șပျူတဏစနစá€șá€á€œá€±á€Ąá€á€œá€€á€ș Pyidaungsuနá€Č့ ပိုမို အဆငá€șá€•á€Œá€±á€Ąá€±á€Źá€„á€ș á€•á€Œá€Żá€œá€Żá€•á€șထဏသပါတယá€șá‹á€Ąá€›á€±á€žá€Ąá€€á€Œá€źá€žá€†á€Żá€¶á€žá€á€…á€șခုကတေဏ့ Myanamar 3 မဟမပါဝငá€șတá€Č့ တိုငá€șှရငá€șှသာှ ဘာသာစကာှ၁၆ မျိူသပါဝငá€șပါတယá€ș။ဥေဏကá€șá€™á€Ÿá€Źá€Ąá€žá€±á€žá€…á€­á€á€șဖေဏá€șá€•á€Œá€•á€±á€žá€‘á€Źá€žá€•á€«á€á€šá€ș။ဗမာ, သကá€čကတ/ပါဠိ, မလနá€ș, ရဟမá€șှ, စကေဏကရငá€ș, ပိုှကရငá€ș(ဥနေဏကá€șပိုငá€șှ), ပိုှကရငá€ș (á€Ąá€›á€Ÿá€±á€·á€•á€­á€Żá€„á€șှ), ပအိုဝá€șှ, ကယာှ, á€Ąá€›á€Ÿá€­á€Żá€á€»á€„á€șှ, á€•á€œá€±á€žá€•á€œá€±á€Źá€„á€ș, ရူမာညá€șသတဥေဏငá€șှ,ခနá€čá€á€źá€žá€›á€Ÿá€™á€șှ, Aiton & Phake, တိုငá€șသလျမá€șခေါá€șရဟမá€șှနြ, á€›á€œá€Ÿá€±á€•á€œá€±á€Źá€„á€ș

၃.Pyidaungsu font ကိုရိုကá€șá€–á€­á€Żá€·á€œá€€á€șကလကá€șအသစá€șတလေဌဖစá€șá€žá€œá€Źá€žá€™á€Ÿá€Źá€œá€Źá€ž?á€œá€Żá€¶á€žá€á€™á€–á€Œá€…á€șပါဘူသ ။ ယခငá€ș Myanmar3 ကိုရိုကá€șတá€Č့ နညá€șှစနစá€șအတိုငá€șှပá€Č ဆကá€șလကá€șရိုကá€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€á€šá€ș။ ယခငá€ș Myanmar3 နá€Č့ရိုကá€șခá€Č့တá€Čá€·á€…á€Źá€á€œá€±á€€á€­á€Żá€œá€Šá€șှ ဖေဏင့á€șကို Pyidaungsu á€Ąá€–á€Œá€…á€șá€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှလá€Čလိုကá€șရငá€ș á€…á€Źá€œá€Żá€¶á€žá€•á€Żá€¶á€…á€¶á€Ąá€”á€Šá€șှငယá€ș á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှလá€Čá€žá€œá€Źá€žá€á€Źá€€á€œá€œá€Čá€œá€­á€Żá€· á€Ąá€á€Œá€Źá€žá€˜á€Źá€™á€Ÿ á€Ąá€™á€Ÿá€Źá€žá€Ąá€šá€œá€„á€șသမဖဌစá€șပေါá€șနိုငá€șပါဘူသ။

၄.Window XP တို့ 7 တို့ 10 တို့ ပေါá€șá€™á€Ÿá€Źá€€á€±á€Źá€„á€șသကေဏငá€șှအလုပá€șလုပá€șá€•á€«á€žá€œá€Źá€ž?Pyidaungsu font က တစá€șမျိုသတညá€șá€žá€›á€Ÿá€­á€á€Źá€™á€Ÿá€Żá€á€șပါဘူသ။ á‚á€™á€»á€­á€Żá€žá€œá€±á€Źá€€á€șရဟိပါတယá€ș ။Window OS ဥနိမ့á€șတလေ၊ (ငပမဏ- Window 7 or xp ) နá€Č့ Window office ဥနိမ့á€ș( MS word 2007, 2010) á€…á€Źá€á€Źá€á€œá€±á€Ąá€á€œá€€á€ș Pyidaungsu font 1.8 á€—á€Źá€žá€›á€Ÿá€„á€șá€žá€€á€­á€Żá€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€Żá€›á€•á€«á€á€šá€ș။Pyidaungsu font version 2.5 နá€Čá€·á€…á€á€Źá€á€œá€±á€€á€­á€Ż MS office 2016 နဟင့á€șအထကá€ș á€—á€Źá€žá€›á€Ÿá€„á€șá€žá€™á€»á€Źá€žá€™á€Ÿá€Ź ကေဏငá€șသကေဏငá€șá€žá€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€Żá€”á€­á€Żá€„á€șပါတယá€ș။တကယá€șá€œá€­á€Żá€·á€€á€­á€Żá€šá€șကခေါငá€șá€žá€Ąá€›á€Ÿá€Żá€•á€șမခံချငá€șရငá€șတေဏ့ ဒြ Link á€œá€±á€žá€€á€­á€Żá€žá€œá€Źá€žá€€á€Œá€Šá€·á€șá€•á€Œá€źá€ž ဘယá€șစကá€șá€Ąá€á€œá€€á€ș á€˜á€Źá€›á€œá€±á€žá€›á€™á€šá€șဆိုတာကို ရလေသချယá€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€á€šá€ș။https://www.unicode.today/fonts-download/

၅.Microsoft Office ဖဌစá€șတá€Č့ MS word, powerpoint á€…á€á€Źá€á€œá€±á€™á€Ÿá€Źá€á€±á€Źá€·á€Ÿá€Żá€á€șá€•á€«á€•á€Œá€źá‹ á€Ąá€á€Œá€Źá€ž Adobe photoshop á€á€­á€Żá€·á€˜á€Źá€á€­á€Żá€·á€™á€Ÿá€Źá€€á€±á€Źá€žá€Żá€¶á€žá€œá€­á€Żá€·á€›á€žá€œá€Źá€ž?Adobe ရá€Č့ နေဏကá€șဆုံသ Update ထလကá€șတá€Č့ ကုနá€șပစá€čစညá€șá€žá€á€œá€±á€™á€Ÿá€Źá€†á€­á€Żá€›á€„á€șတေဏ့ မညá€șသည့á€șယူနြကုဒá€ș ဖေဏင့á€șကိုမဆိုထည့á€șá€žá€Żá€¶á€žá€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€á€šá€ș။ ဒါပေမယ့á€ș á€—á€Źá€žá€›á€Ÿá€„á€șá€žá€Ąá€Ÿá€±á€Źá€„á€șá€žá€á€œá€±á€™á€Ÿá€Źá€†á€­á€Żá€›á€„á€șတေဏ့ Pyidaungsu Book ဆိုတá€Č့ á€—á€Źá€žá€›á€Ÿá€„á€șှကို သုံသရတယá€șá€œá€­á€Żá€·á€†á€­á€Żá€‘á€Źá€žá€•á€«á€á€šá€ș။

၆.Pyidaungsu Zawdecode Font á€†á€­á€Żá€á€Źá€€á€€á€±á€Źá€˜á€Źá€œá€Č?စနစá€șá€€á€°á€žá€•á€Œá€±á€Źá€„á€șá€žá€›á€±á€žá€€á€Źá€œá€á€œá€„á€ș á€žá€Żá€¶á€žá€…á€œá€Čသူမျဏသကို အဆငá€șပဌေစေရနá€ș ရညá€șရလယá€ș၍ ယူနြကုဒá€șစနစá€ș á€Ąá€•á€Œá€Šá€·á€șá€Ąá€á€™á€Ÿá€”á€șကနá€șá€•á€Œá€źá€ž ဇေဏá€șဂျဟ စဏသဏသမျဏသပါ တတá€șနိုငá€șá€žá€œá€±á€Źá€€á€ș ဖတá€șá€›á€Ÿá€Żá€”á€­á€Żá€„á€șသေဏ ဥဆင့á€ș ဖဌစá€șစေရနá€șá€Ąá€á€œá€€á€ș 30/8/2015 ရကá€șနေ့တလငá€ș ထုတá€șလုပá€șဖဌနá€șချိခá€Č့ပါသညá€ș။ ပဌညá€șထေဏငá€șစုဖေဏင့á€ș လိုငá€șစငá€șအတိုငá€șှ ဖဌစá€șပါသညá€ș။(ref : mcf.org.mm)

ဒါပေမယ့á€ș ယခုဥချိနá€șá€™á€Ÿá€Źá€á€±á€Źá€· ဒဟဥမျိုသဥစဏသဖေဏင့á€șကို မထည့á€șသလငá€șá€žá€™á€­á€–á€­á€Żá€·á€Ąá€›á€±á€žá€€á€Œá€źá€žá€•á€«á€á€šá€ș။ á€žá€Żá€¶á€žá€…á€œá€Čဖူသသေဏ á€Ąá€á€œá€±á€·á€Ąá€€á€Œá€Żá€¶á€™á€»á€Źá€žá€Ąá€› မလိုလာှအပá€șသေဏ ထပá€șá€™á€¶á€›á€Ÿá€Żá€•á€șá€‘á€œá€±á€žá€™á€Ÿá€Żá€™á€»á€Źá€ž ဖဌစá€șပေါá€șလာတတá€șá€œá€­á€Żá€· ဖဌစá€șပါတယá€ș။

၇. ဒါဆိုစကá€șထá€Čကို ဘယá€șတစá€șá€á€Żá€€á€­á€Żá€žá€œá€„á€șှရမလá€Č။ ?မိမိစကá€șá€Ąá€™á€»á€­á€Żá€žá€Ąá€…á€Źá€žá€Ąá€œá€­á€Żá€€á€ș ဖေဏင့á€șá€€á€­á€Żá€›á€œá€±á€žá€žá€œá€„á€șသပေသရပါတယá€ș။ Chrome Browser တို့ Mozilla Firefox á€á€­á€Żá€·á€™á€Ÿá€Źá€œá€Šá€șသဖေဏင့á€ș ဆကá€șတငá€șကို Pyidaungsu á€œá€­á€Żá€·á€›á€œá€±á€žá€œá€­á€Żá€€á€șတာနá€Č့ တနá€șသမဌငá€șနိုငá€șပါတယá€ș။

ရေသသဏသသူ

Nyein Chan Ko Ko

(Tech for Change, Phandeeyar)

CIVIL WAR BETWEEN FONTS

This post is about one of the civil wars in Myanmar. What ? Are you thinking about guns ,bombs and tanks ? 

Haha, not that civil war, this one is digital civil war. It is called Zawgyi vs Unicode civil war. A lot of foreigners who came to Myanmar to do tech business will ever heard about Zawgyi and Unicode.

For instance, when you want to develop a product for Myanmar people, the first question developer will ask you is which font will you use ? unicode or zawgyi ?

Seriously? What’s wrong with that ? Is that kind of simplified vs traditional chinese ?

Nah! Not really


The story started when local developers tried to digitalize local languages.Before that time, we used ASCII Myanmar fonts which are almost obsolete by now. Many groups tried to develop a standard unicode system and couple of encoding system called unicode arose at that time.

Zawgyi was one of them . It’s a pseudo unicode. It was an unfinished product. Zawgyi developers intended to use zawgyi system to solve the most recent problem at that time, reading and writing burmese words on internet.People really enjoyed to use zawgyi because it was superb and more practical than any other methods. Seeing the font correctly and typing easily is the most important issue for ordinary users .Zawgyi was indeed a lot useful for all of us. It involved in major role to communicate between Burmese on internet. I catched up a time when we didn’t use burmese font on internet. We only relied on buglish which are english words pronounced in burmese words.  However, zawgyi lacked of some fundamental methods to apply in more advanced features such as sorting,searching and database.  I cannot say about very techincal issue,so  assume that their system was incomplete and faced many difficulties to upgrade to standard unicode. On the other hand, one system ,developed by a coalition team between developers,language experts and others was accepted by unicode consortium as a standard Burmese unicode method.

But, many people were already familiar with zawgyi encoding system.Smartphones and internet had reached to burmese people very quickly after 2010.People were start using internet from smartphone.If you bring your phone to nearby mobile service, almost every shops can make your phone to display  zawgyi .However, popular OS such as android and iOS hadn’t adopted Burmese unicode yet .So far as I know, the first OS which can display burmese unicode correctly is Android 4.4 kitkat which was released in 2013. It was too late for Myanmar unicode to lure users.

Millions of Burmese people are using zawgyi in their device.

Only few people accepted unicode.They are resistance forces against zawgyi. However,most of the phone in the market can display burmese unicode correctly starting from the end of 2015. A lot of Burmese contents were proliferating on internet. But, as you know, data was messy without any systematic order and structure because most of them were not correctly encoded. Government was getting realized the importance of unicode when they tried to change to E-Government system. Every IT projects developed in Myanmar always faced that issue between zawgyi and unicode. They had to invest more time to solve that language problem .And developers as well.They want to end this war. They don’t want to think about this compatibility issues anymore.Until now, most of the content written in Burmese language was being uploaded on Facebook . So, Facebook is kind of most responsible team in order to migrate all of Myanmar users to unicode environment. Today ,we see the most significant change in facebook.

There is no longer a barrier between zawgyi user and unicode user.

Before that time, zawgyi user can only see posts written in zawgyi format, so unicode was just a unreadable mess for them . For unicode users, they had to click font conversion button in order to read zawgyi encoded texts.

That wall between unicode and zawgyi came to collapse today.

Zawgyi user can read unicode text without changing any setting .
And, unicode users can read zawgyi text without clicking any conversion button .

It seems like all the unicode encoded text convert automatically to zawgyi in zawgyi users’ app and all zawgyi encoded text convert to unicode automatically in unicode users’ app.

It’s not one sided change. It changed on both side.

So, zawgyi users are happy because they can read unicode .

Unicode users were also happy at first , but when they realized that their contents were being converted into zawgyi in zawgyi users’ app, they were so upset.

They afraid that this kind of neutralization between unicode and zawgyi by facebook will have negative impact on unicode migration.

If zawgyi users can read unicode without using unicode, Unicode users think  that  people will still be using zawgyi for life long.

So, everybody has different opinion on this change.

For me, I see from positive side.

Most people want to change to unicode but there is a fear in them .

That is they will feel lonely if they use unicode since most of their friends and family are using zawgyi. So, most of them responded same words “ they will move to unicode when everybody use unicode”.

In order to break the communication barrier between their friends and family, every single one need to use unicode. That is a tremendous migration.

So , what I think is , if someone use unicode and his friends or family can also communicate him without using unicode , there will not be any communication barrier between them.

It will be easy for unicode user to attract others to move to unicode environment.

The change what facebook did is the same scenario.

However, there is a little flaw in this, people are worried about ethnic languages which are included in burmese unicode. Facebook neutralization doesn’t support ethnic languages until now. I think ,we can think about that issue later because facebook can only support burmese language in their language setting .If we can attract many people to use unicode , that kind of ethnic language problem will be solved itself.

And there is one more step need to do to break the communication barrier. That is messenger.

Conversion feature doesn’t work in messenger. So, the problem between zawgyi and unicode will still be the same.

The next day after we received update for android facebook app, ios version also received similar update.

That update is quite different from android users’. It’s one sided conversion.

All the zawgyi contents convert to unicode automatically.Iphone users are complaining about it on social media, they can no longer see zawgyi font correctly on facebook. A solution has already come out.

Just remove zawgyi from ur phone and keep clean unicode font and keyboard.

Then, your problem will be solved.

Most ios users are not satisfied with the solution.They hope that facebook will restore previous feature in next update.

So, some of them are afraid to update their app.

I don’t know what facebook is planning to do with burmese texts. I really wish they are on the right track.

None of local developers will not be able to solve this problem.The outermos effort we could can do is producing some tools for unicode.

It’s impossible to hack facebook system just to use unicode.

Some people don’t understand this barrier.They think that local developers are so lame and facebook is the only savior who could end this war.

It’s half true. Only facebook can change their setting, set their language policy. Even our government doesn’t have ayn authority over facebok. On the one hand, local developers are producing some small scale solutions in order to have smooth migration even though they don’t have any support.

I am so passionate to migrate to unicode. But, you know, you can’t run alone. You have to wait and help others to know the track so that everyone will reach same destination eventually.

I use both unicode and zawgyi. I prefer zawgyi in facebook because it is much more easier to communicate with my friends. But for work ,such as writing , database, sheet and for other things, I use only unicode. I can write both unicode and zawgyi effortlessly.

We have to do many things to improve tech ecosystem in Myanmar, this unicode and zawgyi troublesome is a block on the way . Unless we remove this one, we will never reach anywhere.

People who have power to initiate this migration will need to realize this truth.

I am nobody comparing with them. I am neither developer who can create awesome conversion tools or solutions or authorities who have power to order everyone to use unicode.

 

Haha, just nobody ..

The only thing I can do is to push them. To call for help.

From global organizations , global tech firms, and others who can see my post.

I hope one day we will no longer have headache for this font problem.

We want to step ahead into data age, and wanna taste the essence of AI.

 

 

WRITER. NYEIN CHAN KO KO

11.8.2017

YANGON

E Government နဟငá€ș့ လတá€șá€á€œá€±á€Ź á€Ąá€œá€œá€Čမျဏသ

လကá€șရဟိ ဥစိုသရကတေဏ့ E government တညá€șဆေဏကá€șမယá€șá€†á€­á€Żá€•á€Œá€źá€ž á€€á€Œá€œá€±á€žá€€á€Œá€±á€Źá€șá€œá€Ÿá€Żá€•á€șá€›á€Ÿá€Źá€žá€”á€±á€á€šá€ș။
အရငá€ș အစိုှရလကá€șထကá€șတညá€șှက လညá€șှ á€€á€Œá€œá€±á€žá€€á€Œá€±á€Źá€șနေတဏပါ။
E government ဆေဏကá€șမယá€șá€†á€­á€Żá€•á€Œá€­á€ž တစá€șခေါကá€șဥေဏá€ș တိုငá€șှ Website တလေတစá€șá€á€«á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șá€žá€žá€œá€Źá€žá€á€Źá‹ Web address အသစá€șတလေ ပေါá€șá€œá€Źá€á€Źá€žá€Źá€‘á€°á€žá€á€Œá€Źá€žá€á€šá€ș။ ကျနá€șá€á€Źá€á€±á€Źá€·á€˜á€Źá€™á€Ÿ á€‘á€°á€žá€‘á€°á€žá€á€Œá€Źá€žá€á€Œá€Źá€ž á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှလá€Čá€™á€Ÿá€Żá€™á€›á€Ÿá€­á€•á€«á‹

á€Ąá€á€Żá€•á€Œá€±á€Źá€á€»á€„á€șတဏကတေဏ့ .. E government လုပá€șဖို့ ရဟေ့ဆကá€șá€á€­á€Żá€žá€›á€Źá€™á€Ÿá€Ź အခကá€șအခá€Čဖဌစá€șနေတá€Č့ဥပိုငá€șá€žá€á€œá€±á€Ąá€€á€Œá€±á€Źá€„á€șသပါ။

ကျလနá€șတေဏá€ș က အစိုှရဝနá€șထမá€șှလညá€șှမဟုတá€șဘူှ။ á€Ąá€•á€Œá€„á€ș ကုမá€čပဏြလုပá€șငနá€șှလုပá€șနေသူလညá€șှမဟုတá€șဘူှ။
ဒါပေမယ့á€ș အစိုှရ နá€Č့ဆကá€șနလယá€șတá€Čá€·á€Ąá€–á€œá€Č့ဥစညá€șသတလေ နá€Č့ပတá€șသကá€șá€•á€Œá€źá€ž Website ကူတညá€șဆေဏကá€șá€•á€±á€žá€–á€°á€žá€á€Źá€›á€Ÿá€­á€á€šá€ș။ လုပá€șငနá€șှလညá€șပတá€șá€›á€Źá€™á€Ÿá€Ź ဖဌစá€șနေတá€Čá€·á€•á€Œá€żá€”á€Źá€á€œá€±á€€á€­á€Żá€™á€Œá€„á€șခá€Č့ဖူသတယá€ș။

ဝနá€șá€€á€Œá€źá€žá€Œá€Źá€” ဥဆင့á€ș၊ ဗဟို ဥဆင့á€șá€Œá€Źá€”á€á€œá€±á€™á€Ÿá€Źá€á€±á€Źá€„á€ș နညá€șá€žá€•á€Šá€Źá€Œá€Źá€”á€™á€›á€Ÿá€­á€œá€­á€Żá€· á€›á€Żá€¶á€žá€á€œá€„á€șှက ကလနá€șပျူတဏ á€•á€Œá€żá€”á€Ź ၊ နညá€șá€žá€•á€Šá€Źá€•á€Œá€żá€”á€Źá€™á€Ÿá€”á€șသမျဟ á€€á€Œá€Żá€¶á€žá€œá€­á€Żá€–á€Œá€±á€›á€Ÿá€„á€șá€žá€”á€±á€€á€Œá€á€Źá€€á€­á€Żá€œá€Šá€șသမဌငá€șခá€Č့ဖူသတယá€ș။
အိုငá€șတြဌာန ကို ဖလá€Č့စညá€șသဖို့ á€Ąá€á€œá€€á€ș လူအရငá€șá€žá€Ąá€™á€Œá€…á€șá€™á€›á€Ÿá€­á€˜á€°á€žá€œá€Źá€žá‹ ကျလမá€șသကျငá€șá€žá€°á€™á€›á€Ÿá€­á€˜á€°á€žá€œá€Źá€žá‹

အခုလို á€›á€Żá€¶á€žá€á€œá€„á€șှနညá€șှပညာနá€Č့ပတá€șသကá€șတá€Čá€·á€Ąá€œá€Żá€•á€șတလေလညá€șပတá€șဖို့ တေဏငá€ș အဆငá€șá€™á€•á€Œá€±á€™á€Ÿá€á€±á€Źá€· Website တလေ ၊ဒြထကá€șဥဆင့á€șမဌင့á€șá€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€á€»á€œá€Źá€™á€šá€·á€șနညá€șá€žá€•á€Šá€Źá€á€œá€±áŠ Data center á€…á€á€Źá€á€œá€± áŠá€œá€Żá€¶á€á€Œá€Żá€¶á€›á€±á€žá€•á€­á€Żá€„á€șှ ကိစá€čစတလေ ။ á€’á€«á€á€œá€±á€€á€­á€Ż ဘယá€șလို ဖဌေရဟငá€șá€žá€€á€Œá€á€±á€Źá€·á€™á€œá€Č။

လတá€șá€á€œá€±á€Ź á€Ąá€á€Œá€±á€Ąá€”á€±á€™á€Ÿá€Ź အစိုှရ á€Œá€Źá€”á€á€œá€±áŠ တကá€čကသိုလá€șá€á€œá€±á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€”á€źá€žá€•á€«á€žá€›á€Č့ website á€á€œá€±á€€á€­á€Ż ပဌငá€șပပုဂá€čဂလိက ကုမá€čá€•á€á€źá€á€œá€±á€€ á€”á€±á€á€Źá€á€”á€șယူ တညá€șဆေဏကá€șပေသထဏသတယá€ș။
အစိုှရက နေ Standard CMS á€á€»á€‘á€Źá€žá€á€Źá€œá€Šá€șá€žá€™á€›á€Ÿá€­á€á€±á€Źá€· ကုမá€čá€•á€á€źá€€á€•á€Œá€±á€Źá€á€Č့ အတိုငá€șှသာ လုပá€șဖဌစá€șနေတဏမျိုသမျဏသတယá€ș။ နေဏကá€ș á€•á€Œá€źá€žá€á€±á€Źá€· Website ကို ကိုငá€șတလယá€șခလင့á€șတလေကလညá€șှ á€œá€°á€€á€Œá€źá€žá€á€œá€±á€€á€­á€Żá€•á€±á€žá€‘á€Źá€žá€á€šá€ș ။ အá€Čá€’á€źá€œá€°á€€á€Œá€źá€žá€á€œá€±á€€á€œá€Šá€șှ á€’á€źá€Ąá€á€œá€€á€ș á€œá€±á€·á€œá€Źá€–á€­á€Żá€·á€Ąá€á€»á€­á€”á€șမပေသနိုငá€șဘူှ။
á€’á€«á€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€ș မို့ Website တလေက á€œá€Ÿá€Żá€•á€șá€›á€Ÿá€Źá€žá€žá€€á€șဝငá€șá€™á€Ÿá€Żá€™á€›á€Ÿá€­á€•á€Čသေနေတယá€ș။
သူတို့ရá€Č့ဥေဏကá€șá€™á€Ÿá€Źá€›á€Ÿá€­á€á€Č့ ဝနá€șထမá€șှငယá€șá€á€œá€±á€€á€»á€á€±á€Źá€·á€œá€Šá€șှ ဥခုဥချိနá€șထိ website ကိုငá€șတလယá€șá€›á€™á€Ÿá€Źá€€á€­á€Ż သရá€Čသဘကá€șလို á€€á€Œá€±á€Źá€€á€șနေကဌတယá€ș။စိမá€șသနေတယá€ș။
ပုဂá€čဂလိက ကုမá€čá€•á€á€źá€á€œá€±á€€ လညá€șှ post တငá€șá€á€Źá€œá€±á€Źá€€á€ș ကိုတေဏငá€ș သေသေချဏချဏ မသငá€șပေသခá€Č့တá€Čá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș á€žá€°á€á€­á€Żá€·á€†á€źá€™á€Ÿá€Ź ဘယá€șá€œá€­á€Żá€Ÿá€Źá€–á€Œá€…á€șသင့á€șသလá€Č ဘယá€șလို ရေသသင့á€ș သလá€Čမသိကဌဘူသ။
စဏမျကá€șá€”á€Ÿá€Źá€á€œá€±á€€á€­á€Żá€•á€Œá€„á€șဆငá€șဖို့ á€Ąá€á€œá€€á€ș ဘာညာဆိုလညá€șှ တစá€șချိနá€șá€œá€Żá€¶á€ž ကုမá€čပဏြကို ဥဏသကိုသနေရဖို့မျဏသတယá€ș။
ဒြလိုအာှကိုှရတá€Čá€·á€Ąá€á€œá€€á€șá€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€ș á€œá€Żá€¶á€á€Œá€Żá€¶á€›á€±á€žá€•á€­á€Żá€„á€șှဆိုငá€șရာ á€™á€Ÿá€Ź á€•á€Œá€żá€”á€Źá€á€œá€±á€œá€Šá€șá€žá€›á€Ÿá€­á€”á€­á€Żá€„á€șတယá€ș။
အခု ဥချိနá€șá€™á€Ÿá€Ź á€’á€±á€á€Źá€á€œá€± နá€Č့သိပá€șအလုပá€șမလုပá€șရသေသပေမယ့á€ș တကယá€ș E government လုပá€șချငá€șá€•á€Œá€źá€†á€­á€Żá€›á€„á€ș
ဥချကá€șအလကá€șá€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€€ အငá€șတာနကá€șကတဆင့á€ș á€žá€œá€Źá€žá€™á€Ÿá€Źá€–á€Œá€…á€șတá€Čá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș á€€á€Œá€Źá€žá€™á€Ÿá€Ź ဖဌတá€șယူ á€•á€Œá€źá€žá€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှလá€Č á€œá€­á€Żá€·á€›á€á€Č့ နညá€șá€žá€•á€Šá€Źá€á€œá€±á€€á€œá€Šá€șှ á€›á€Ÿá€­á€”á€­á€Żá€„á€șတာကို။
နေဏကá€șတစá€șခုကတေဏ့ á€Ąá€€á€Œá€±á€Źá€„á€șá€žá€Ąá€™á€»á€­á€°á€žá€™á€»á€­á€Żá€žá€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€ș ပျကá€șစြှ ပျေဏကá€șá€†á€Żá€¶á€žá€žá€œá€Źá€žá€”á€­á€Żá€„á€șတာလညá€șသရဟိသေသတယá€ș။
အá€Čá€’á€«á€á€œá€±á€Ąá€á€œá€€á€șက တေဏ့ ပဌငá€șပကုမá€čပဏြလကá€șထá€Čအပá€șထာှတာဟာ ကိုယ့á€șအသကá€șကို á€žá€°á€™á€»á€Źá€žá€œá€€á€șထá€Čအပá€șထာှသလိုပá€Čဖဌစá€șá€™á€Ÿá€Źá€•á€Č.။

တကယá€șဆို á€Œá€Źá€”á€™á€Ÿá€Źá€žá€Ź IT department ရဟိခá€Č့ရငá€ș အá€ČဒြDepartment ကလူက Website CMS á€á€œá€±á€Ąá€€á€Œá€±á€Źá€„á€șှ နာှလညá€șရမယá€ș။ page á€á€œá€±á€˜á€Źá€á€œá€±á€œá€±á€Źá€€á€șကပဌငá€șတတá€șရမယá€ș။ ဘယá€ș á€”á€Źá€žá€˜á€Źá€–á€Œá€…á€șနေလá€Čသိရမယá€ș။ တကယá€șá€œá€­á€Żá€· website ကိုကိုငá€șတလယá€șခလင့á€șá€á€œá€±á€™á€Ÿá€Ź ရာထူှအလိုကá€ș ခလá€Čá€á€Œá€Źá€žá€‘á€Źá€žá€á€Źá€á€œá€± ရဟိရငá€șလညá€șှ ကိုငá€șတလယá€șတá€Čá€·á€žá€°á€á€œá€±á€™á€Ÿá€Ź ပေါá€șတá€Č့ သာမာနá€șá€•á€Œá€żá€”á€Źá€á€œá€±á€€á€­á€Ż IT department ကလူကဖဌေရဟငá€șသပေသတတá€șရမယá€ș။

အá€Čဒြထá€Čá€™á€Ÿá€Ź လတá€șá€á€œá€±á€Ź တကá€șနေတá€Č့ ယူနြကုတá€ș ဇေဏá€șá€‚á€»á€źá€•á€Œá€żá€”á€Źá€œá€Šá€șသပါတယá€ș။
ယူနြကုတá€ș ကို အရငá€șတညá€șá€žá€€á€žá€Żá€¶á€žá€”á€±á€€á€Œá€á€šá€șဆိုပေမယ့á€ș .. သူကလညá€șှ အဆကá€șမပဌတá€ș á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှလá€Čနေတá€Č့ထá€Čá€™á€Ÿá€Źá€•á€«á€á€šá€ș။ သာမာနá€ș á€›á€Żá€¶á€žá€á€”á€șထမá€șá€žá€á€œá€±á€€á€á€±á€Źá€· ကလနá€șပျူတဏစိတá€șဝငá€șá€…á€Źá€žá€žá€°á€™á€Ÿá€™á€Ÿá€Żá€á€șရငá€ș အသစá€șပေါá€șလာတá€Č့ဖဌေရဟငá€șှနညá€șသတလေ Software á€á€œá€±á€Ąá€€á€Œá€±á€Źá€„á€șှလိုကá€șနိုငá€șá€–á€­á€Żá€·á€€á€™á€œá€œá€šá€șဘူှ။ ဥခုကျတေဏ့ á€›á€Żá€¶á€žá€á€œá€±á€™á€Ÿá€Ź သူတို့ သုံသတတá€șတá€Č့ software ၊ အဆငá€șပဌေတá€Č့ စနစá€ș နá€Č့ပá€Č ရဟေ့ဆကá€șá€žá€œá€Źá€žá€”á€±á€á€šá€ș။ á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှလá€Čá€›á€™á€Ÿá€Źá€€á€Œá€±á€Źá€€á€șတယá€șဆိုတာထကá€ș
á€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€Żá€”á€±á€›á€„á€șှ á€•á€Œá€żá€”á€Źá€•á€±á€«á€șလာရငá€ș မဖဌေရဟငá€șှတတá€șá€œá€­á€Żá€· အလုပá€șá€á€œá€±á€”á€Ÿá€±á€Źá€„á€·á€șá€”á€Ÿá€±á€žá€™á€Ÿá€Źá€…á€­á€Żá€žá€á€Źá€œá€Šá€șသပါတယá€ș။
အထကá€șá€œá€°á€€á€Œá€źá€žá€€á€á€±á€Źá€· ရေဘူသပေါကá€șá€á€Źá€™á€œá€­á€Żá€á€»á€„á€șဘူှ ။ ရေပါတဏပá€Čá€œá€­á€Żá€á€»á€„á€șá€á€Źá€œá€±á‹
ဒါကလညá€șှ တစá€șချကá€șဖဌစá€șလိမ့á€șမယá€șလို ထငá€șတယá€ș။

လကá€șá€á€œá€±á€Źá€™á€Ÿá€Ź E government နá€Č့ပတá€șသကá€ș တá€Č့ပလá€Čတလေလညá€șှ မတတá€șရဘူှ။ á€˜á€Źá€á€œá€±á€–á€Œá€…á€șနေတယá€șဆိုတာလညá€șှ မသိတá€Čá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș ဒြထကá€șတေဏ့ á€•á€­á€Żá€™á€™á€Œá€„á€șနိုငá€șပါဘူသ။ သတငá€șသတလေကတကá€șလာတá€Č့ ဥချကá€șတလေရယá€ș။ ကိုယ့á€șá€›á€Ÿá€±á€·á€™á€Ÿá€Ź မဌငá€șá€›á€žá€œá€±á€Źá€€á€șရယá€șကိုပá€Čကဌည့á€șá€•á€Œá€źá€ž ကေဏကá€șချကá€șချနိုငá€șတယá€ș။
ဥခုဥချိနá€șထိ. á€Ąá€…á€­á€Żá€žá€›á€Ąá€–á€œá€Č့ထá€Čá€™á€Ÿá€Ź E government á€Ąá€á€œá€€á€ș á€Ąá€…á€œá€™á€șှကုနá€ș á€€á€Œá€­á€Żá€žá€…á€Źá€žá€™á€šá€·á€șသူ စိတá€șအာှထကá€șသနá€șသူ á€™á€›á€Ÿá€­á€žá€±á€žá€˜á€°á€žá€œá€­á€Żá€·á€•á€Čမဌငá€șမိတယá€ș။

ဥခုဥချိနá€șá€™á€Ÿá€Ź ဘာပá€Čသိချငá€șချငá€ș အရငá€ș အငá€șတာနကá€șပေါá€ș တကá€șကဌည့á€șတဏပါ။
သတငá€șှ၊လိပá€șစာ၊ ဖုနá€șသနံပါတá€ș၊ á€Ąá€€á€Œá€±á€Źá€„á€șှအရာ
 စသဖဌင့á€șပေါ့
နေဏငá€șလညá€șှ ဒြထကá€șပိုတကá€șကဌည့á€șá€€á€Œá€Šá€žá€™á€Ÿá€Źá€•á€«á€•á€Č။
ကိုယ့á€șရá€Č့ Website á€á€œá€±á€†á€­á€Żá€á€Źá€œá€Šá€șှ ဧည့á€șသည့á€șá€á€œá€±á€œá€Źá€€á€Œá€Šá€·á€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€á€Č့ ဧည့á€șခနá€șသတလေ á€œá€­á€Żá€•á€«á€•á€Č။ သတငá€șသဥချကá€șအလကá€ș ပေသနိုငá€șရငá€șပေသနိုငá€șá€žá€œá€±á€Źá€€á€ș ကိုယ့á€șá€Ąá€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€ș သူသိလေ။ ဆကá€șသလယá€șစုံစမá€șá€žá€–á€­á€Żá€·á€œá€œá€šá€șကူလေပါပá€Č.

မဌနá€șမာနိုငá€șငံရá€Č့ E-government á€Ąá€á€Œá€±á€Ąá€”á€±

မနေ့ကတေဏ့ ဥမေရိကနá€șသမá€čမတက လကá€șကျနá€șရဟိနေတá€Č့ ဆနá€șရဟငá€șá€á€œá€±á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€–á€šá€șá€›á€Ÿá€Źá€žá€œá€­á€Żá€€á€șá€•á€Œá€źá€œá€­á€Żá€·á€€á€Œá€Źá€žá€™á€­á€á€šá€ș။
ဖေ့စá€șဘလတá€șá€€á€žá€­á€á€Źá€á€±á€Źá€·á€™á€Ÿá€Żá€á€șပါဘူသ။ á€Ąá€–á€±á€•á€Œá€±á€Źá€á€Źá€”á€Č့ ပá€Č Google á€™á€Ÿá€Źá€žá€á€„á€șသခေါကá€șကဌည့á€șလိုကá€șတာ .
ဟုတá€șတယá€ș.. á€á€›á€­á€Żá€”á€źá€á€œá€± စစá€șဗိုလá€șချုပá€șá€á€œá€±á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€€á€­á€Ż ဆနá€șရဟငá€șပိတá€șထဏသတဏကနေဖယá€șá€•á€±á€žá€œá€­á€Żá€€á€șá€•á€Œá€źá‹
ဩှသနá€șá€žá€›á€œá€Ÿá€±á€á€­á€Żá€· ၊ညသတေဇတို့ စတြဗငá€șá€œá€±á€Źá€á€­á€Żá€·á€•á€«á€•á€«á€á€šá€ș။

ထဏသပါတေဏ့. တကယá€șတမá€șá€žá€•á€Œá€±á€Źá€á€»á€„á€șတဏကဒဟနေ့ MICC2 ကို E-government နá€Č့ပတá€șသကá€șá€•á€Œá€źá€žá€œá€Żá€•á€șတá€Č့ပလá€Čတစá€șá€á€Żá€€á€­á€Żá€žá€œá€Źá€žá€á€€á€șတာနá€Č့ပတá€șသကá€șá€•á€Œá€źá€žá€•á€Œá€±á€Źá€á€»á€„á€șတာ.
ပလá€Čကတေဏ့မနေ့တညá€șသကစနေတဏ. ဒါပေမယ့á€ș ..သတိလကá€șလလတá€șဖဌစá€șá€žá€œá€Źá€žá€á€±á€Źá€· á€™á€žá€œá€Źá€žá€œá€­á€Żá€€á€șမိဘူှ။
မနေ့ကတေဏ့ ယူနြကုဒá€șနá€Č့ဆိုငá€șá€á€Źá€á€œá€±á€•á€Œá€±á€Źá€á€šá€șá€€á€Œá€Źá€žá€á€šá€ș။ အá€Čá€’á€«á€œá€±á€žá€á€œá€±á€”á€Źá€žá€‘á€±á€Źá€„á€șကဌည့á€șချငá€șတာ.
ဒဟနေ့ကတေဏ့ ထိုငá€șဝမá€șကနေ á€œá€Źá€•á€Œá€±á€Źá€á€Źá€á€œá€±á€”á€Źá€žá€‘á€±á€Źá€„á€șရတယá€ș။
တစá€șယေဏကá€șကတေဏ့ သူတို့ á€Ąá€–á€œá€Č့ဥစညá€șသကနေ ထိုငá€șဝမá€șá€™á€Ÿá€Ź E-government ဖဌစá€șá€œá€Źá€–á€­á€Żá€·á€˜á€šá€șá€œá€­á€Żá€Ąá€‘á€±á€Źá€€á€șá€Ąá€€á€°á€•á€Œá€Żá€á€Č့လá€Čá€†á€­á€Żá€á€Źá€•á€Œá€±á€Źá€á€šá€ș။
နေဏကá€șတစá€șယေဏကá€șကတေဏ့ smart city á€Ąá€€á€Œá€±á€Źá€„á€șá€žá€•á€Œá€±á€Źá€á€šá€ș။
နေဏကá€șဆုံသကတေဏ့ medium and small enterprise á€á€œá€±á€Ąá€á€œá€€á€ș database စနစá€șá€Ąá€€á€Œá€±á€Źá€„á€șá€žá€•á€Œá€±á€Źá€•á€«á€á€šá€ș။

á€•á€Żá€¶á€™á€Ÿá€”á€șဆို အá€Čá€’á€źá€œá€­á€Żá€á€œá€±á€•á€Œá€±á€Źá€›á€„á€șအိပá€șငိုကá€șလေ့ရဟိတယá€ș။ ကိုယá€șစိတá€șဝငá€șစာှတá€Čá€·á€Ąá€€á€Œá€±á€Źá€„á€șá€žá€Ąá€›á€Źá€™á€­á€Żá€·á€œá€Źá€žá€á€±á€Źá€·á€™á€žá€­á€˜á€°á€žá‹ တစá€șချကá€șမဟမသမá€șှမိဘူှ..

အá€Č.. တစá€șခါတေဏ့သမá€șသမိတဏပေါ့ဗျဏ။
á€žá€°á€á€­á€Żá€·á€†á€źá€™á€Ÿá€Źáá‰á‰á€ တညá€șှက infrastructure တလေစတညá€șá€”á€±á€•á€Œá€źá‹
á€’á€źá€™á€Ÿá€Źá€á€±á€Źá€· á€˜á€Źá€™á€Ÿá€™á€›á€Ÿá€­á€žá€±á€ž ။သုညကစရမယá€șဆိုတာ သေချဏတယá€ș။

á€žá€°á€á€­á€Żá€·á€•á€Œá€±á€Źá€á€Čá€·á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€€á€œá€”á€șပျူတဏစနစá€șနá€Č့ပá€Čထိနá€șသချုပá€șá€žá€œá€Źá€žá€á€Č့ဥဆင့á€șရေဏကá€șဖို့ ဘယá€șá€œá€­á€Żá€žá€œá€Źá€žá€›á€™á€œá€Čတေဏငá€șမသိဘူှ။
á€Ąá€á€Œá€±á€á€¶á€á€œá€±á€á€±á€Źá€„á€șမဌနá€șမာနိုငá€șá€„á€¶á€™á€Ÿá€Źá€™á€›á€Ÿá€­á€žá€±á€žá€˜á€°á€žá€œá€±á‹
တကယá€șá€€á€™á€›á€Ÿá€­á€á€Źá€€á€›á€Ÿá€­á€Ąá€±á€Źá€„á€șလုပá€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€á€šá€ș။
ဒါပေမယ့á€ș.. á€Ąá€á€»á€­á€Żá€·á€€á€™á€›á€Ÿá€­á€á€Źá€™á€Ÿá€Żá€á€șပá€Č. ရဟိတá€Č့ကိစá€čစတလေက á€Ąá€›á€Ÿá€Żá€•á€șထုတá€șဖဌစá€șá€•á€Œá€źá€ž သပလတá€șအူလယá€șနေတဏ.
ကဌည့á€șုလိုကá€șရငá€șá€á€±á€Źá€·á€Ąá€Źá€žá€€á€»á€…á€›á€Źá€€á€Œá€źá€žá€á€œá€±á€•á€±á€«á€·…
ဘာမဆို စကá€čကူမပါဘá€Čလုပá€șတá€Čá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș ..á€€á€Źá€—á€œá€”á€șá€žá€Żá€¶á€žá€á€Źá€œá€Šá€șá€žá€œá€»á€Ÿá€±á€Źá€·á€•á€Œá€źá€žá€žá€Źá€–á€Œá€…á€șမယá€ș။
တစá€șá€á€Żá€á€Żá€™á€Ÿá€á€șပုံတငá€șချငá€șတာ á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှလá€Čချငá€șá€á€Źá€›á€Ÿá€­á€›á€„á€ș.. တစá€șá€›á€Żá€¶á€žá€á€„á€șတစá€șá€›á€Żá€¶á€žá€‘á€œá€€á€șá€žá€œá€Źá€žá€…á€›á€Źá€™á€œá€­á€Żá€á€±á€Źá€·á€˜á€°á€žá‹
တစá€șá€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Ź ပဌငá€șဆငá€șလိုကá€șတာနá€Čá€·á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€Ąá€œá€­á€Żá€Ąá€œá€»á€±á€Źá€€á€șá€•á€Œá€±á€Źá€„á€șá€žá€•á€Œá€źá€žá€žá€œá€Źá€žá€–á€Œá€…á€șá€žá€œá€Źá€žá€á€šá€ș။
ဘတá€șစá€șကာှဘယá€șဥချိနá€șရေဏကá€șမလá€Č ..ဘယá€șá€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Źá€œá€™á€șှပိတá€șနေသလá€Čá€…á€á€Źá€á€œá€±á€€á€Ąá€….
မဟတဏဆေဏငá€șတာ. ယာဉá€șမေဏငá€șှလိုငá€șစငá€șမဟတá€șပုံတငá€șတာ.á€…á€á€Źá€á€œá€±á€Ąá€†á€Żá€¶á€žá€•á€±á€«á€·.

မဌနá€șမာနိုငá€șငံဥစိုသရရá€Č့ á€•á€Żá€¶á€…á€¶á€€á€Œá€Šá€·á€șရတာ နညá€șှပညာကို á€Ąá€Źá€žá€žá€œá€”á€șခလနá€șစိုကá€șလိုကá€șချငá€șပုံမပေါá€șဘူှ။
၈၀ á€á€Żá€”á€Ÿá€…á€șá€œá€±á€Źá€€á€șá€™á€Ÿá€Źá€€á€»á€”á€șနေခá€Čá€·á€žá€œá€­á€Żá€•á€Č။
E-government á€†á€­á€Żá€•á€Œá€źá€žá€žá€Źá€•á€Œá€±á€Źá€”á€±á€á€Ź ဘယá€șဥစိုသရရုံသ. ဘယá€șဝနá€șá€€á€Œá€źá€žá€Œá€Źá€”á€€á€Œá€Šá€·á€șကဌည့á€ș အိုငá€șá€á€źá€Œá€Źá€”á€›á€Ÿá€­á€œá€Źá€žá€™á€±á€žá€›á€„á€șá€™á€›á€Ÿá€­á€á€Źá€™á€»á€Źá€žá€á€šá€ș။
ရဟိတယá€șပá€Čထဏသညသတေဏ့.. á€žá€°á€á€­á€Żá€·á€œá€Żá€•á€șတတá€șá€á€Źá€˜á€Źá€™á€Ÿá€™á€›á€Ÿá€­á€˜á€°á€žá‹
ဝနá€șá€€á€Œá€źá€žá€Œá€Źá€” website á€á€œá€±á€†á€­á€Żá€œá€Č.. ရုပá€șပျကá€șဆငá€șသပျကá€șပá€Čဖဌစá€șá€”á€±á€á€Źá€á€œá€±á€Ąá€™á€»á€Źá€žá€€á€Œá€źá€žá€•á€Č..
သမá€čမတရုံသ á€Ąá€•á€«á€Ąá€á€„á€șပေါ့.
တစá€șခုခုလုပá€șလိုကá€șရငá€șပျကá€șá€žá€œá€Źá€žá€™á€Ÿá€Źá€€á€Œá€±á€Źá€€á€șတာ မလုပá€șရá€Čတလေနá€Č့ ဘယá€șá€œá€­á€Żá€™á€»á€Źá€ž E-government á€€á€­á€Żá€žá€œá€Źá€žá€€á€Œá€™á€œá€Čတေဏငá€șမသိဘူှ။
á€œá€±á€Źá€œá€±á€Źá€†á€šá€șတေဏ့ ဖေ့စá€șဘလတá€șá€€á€Œá€źá€žá€€á€­á€Żá€•á€Čဥဏသကိုသနေတယá€ș။

ဒြလိုစနစá€șစနစá€șတလေတညá€șဆေဏကá€șမယá€șá€†á€­á€Żá€œá€­á€Żá€·á€›á€Ÿá€­á€›á€„á€ș.. á€Ąá€á€Œá€±á€á€¶á€œá€­á€Żá€Ąá€•á€șချကá€șတလေရဟိတယá€ș.
á€•á€‘á€™á€†á€Żá€¶á€žá€€á€á€±á€Źá€·á€œá€Żá€•á€șမယá€șဆိုတá€Č့ ရညá€șမဟနá€șသချကá€șပေါ့။
ဥခုတေဏ့ဥá€Čဒဟဥဆင့á€șတေဏ့ရေဏကá€șá€”á€±á€•á€«á€•á€Œá€źá‹
á€•á€Œá€źá€žá€›á€„á€șတေဏ့ ဘယá€șá€žá€°á€á€œá€±á€€á€Šá€žá€†á€±á€Źá€„á€șလုပá€șမလá€Čဆိုတာ သတá€șမဟတá€șရမယá€ș။
ဟိုဌာန á€€á€™á€­á€Żá€œá€­á€Żá€·á€†á€œá€Čထည့á€șတာ ဒြဌာနက á€™á€­á€Żá€œá€­á€Żá€·á€†á€œá€Čထည့á€șတာဆိုတာ မဖဌစá€șသင့á€șဘူှ.
အá€Čá€’á€źá€œá€­á€Żá€†á€œá€Čထည့á€șတလေ မျဏသရငá€ș á€œá€°á€žá€Źá€™á€»á€Źá€žá€•á€œá€Čမစညá€șဖဌစá€șတတá€șတယá€ș။
တကယá€șတတá€șကျလမá€șသသေဏသူ .. ကိုယ့á€șနယá€șပယá€șá€™á€Ÿá€Źá€€á€­á€Żá€šá€șကျလမá€șသကျငá€șတá€Č့သူတလေပါဝငá€șသင့á€șတယá€ș။
အá€Čဒဟတေဏ့ အá€Čá€’á€źá€œá€°á€á€œá€±á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€€á€­á€Ż ထိနá€șသကလပá€șနိုငá€șဖို့ á€žá€°á€á€­á€Żá€·á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€•á€±á€«á€șအာဏာ ညေဏငá€șသသေဏသူတစá€șယေဏကá€șá€€á€á€±á€Źá€·á€›á€Ÿá€­á€›á€á€šá€ș။
á€Ąá€–á€œá€Č့ဥစညá€șှတစá€șá€á€Żá€–á€œá€Čá€·á€œá€­á€Żá€€á€șá€•á€Œá€źá€žá€á€±á€Źá€· ထိပá€șá€†á€Żá€¶á€žá€€á€œá€°á€€ á€˜á€Źá€™á€Ÿá€™á€žá€­á€•á€Č နေဏကá€șက လူတစá€șယေဏကá€șစနဟစá€șယေဏကá€șစ က အကုနá€șလုပá€șနေရငá€șလညá€șသမဖဌစá€șဘူှ။
ဥေဏကá€șá€€á€œá€°á€€á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€žá€­á€á€šá€ș ။ဒါပေမယ့á€șá€†á€Żá€¶á€žá€–á€Œá€á€șပိုငá€șခလင့á€șက ဥပေါá€șá€œá€°á€™á€Ÿá€Źá€›á€Ÿá€­á€á€±á€Źá€· အá€Čá€’á€źá€œá€°á€†á€źá€›á€±á€Źá€€á€șဥေဏငá€șလုပá€șရသေသတယá€ș။
နာှလညá€șဥေဏငá€șရဟငá€șသပဌရသေသတယá€ș။
ဥပေါá€șá€†á€Żá€¶á€žá€œá€°á€€á€Ąá€›á€™á€șှလုပá€șá€”á€±á€•á€Œá€źá€ž ဥေဏကá€șကမပါရငá€șလညá€șှ သေဖို့ပá€Čရဟိတယá€ș။

ဥပေါá€șကေဏ ဥေဏကá€șကေဏ á€Ąá€•á€±á€žá€Ąá€šá€°á€™á€»á€Ÿá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€á€šá€ș။
á€Ąá€–á€œá€Č့ဥစညá€șá€žá€™á€»á€Źá€žá€œá€°á€™á€»á€Źá€žá€–á€­á€Żá€·á€™á€œá€­á€Żá€•á€«á€˜á€°á€žá‹ ကျစá€șကျစá€șလစá€șလစá€șနá€Čá€·á€Ąá€œá€Żá€•á€șလုပá€șနိုငá€șဖို့ á€Ąá€…á€œá€™á€șá€žá€Ąá€…á€›á€Ÿá€­á€á€Č့လူတလေနá€Č့ဖလá€Č့မယá€ș။
လိုအပá€șရငá€șလိုအပá€șသလို အကူအညြရနိုငá€șမယ့á€șá€žá€°á€á€œá€±á€€á€­á€Żá€Ąá€›á€”á€șထာှမယá€ș။
á€žá€°á€á€­á€Żá€·á€á€œá€±á€€ á€†á€Żá€¶á€žá€–á€Œá€á€șချကá€șချတá€Čá€·á€”á€±á€›á€Źá€á€€á€Źá€™á€Ÿá€Źá€á€±á€Źá€·á€•á€«á€™á€Ÿá€Źá€™á€Ÿá€Żá€á€șဘူှ။ ဒါပေမယ့á€ș လိုအပá€șသလိုတိုငá€șပငá€șပေသမယá€ș။ ကူညဟပေသမယá€ș။ á€’á€«á€™á€»á€­á€Żá€žá€á€œá€±á€œá€Żá€•á€șá€•á€±á€žá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€á€šá€ș။

လုပá€șမယá€șဆိုတá€Čá€·á€Ąá€–á€œá€Čá€·á€›á€Ÿá€­á€•á€Œá€źá€†á€­á€Żá€›á€„á€ș.
လုပá€șမယ့á€șဥဆင့á€șတလေတဆင့á€șá€•á€Œá€źá€žá€á€†á€„á€·á€ș စဉá€șသစဏသရတေဏ့မယá€ș။
á€Ąá€á€»á€­á€Żá€·á€Ÿá€Źá€á€œá€±á€€ တစá€șá€á€Żá€•á€Œá€źá€žá€™á€Ÿ တစá€șခုလုပá€șá€›á€™á€Ÿá€Źá€–á€Œá€…á€șပေမယ့á€ș
ဥချို့ကတေဏ့ á€•á€Œá€­á€Żá€„á€șတူ စတငá€șá€‘á€Źá€žá€œá€­á€Żá€·á€›á€á€šá€ș.

စနစá€șá€Œá€€á€źá€žá€á€…á€șခုစတညá€șဆေဏကá€șမယá€șဆိုရငá€ș
á€œá€­á€Żá€™á€Ÿá€Źá€€ ေငလ၊ နညá€șှပညာ၊ လူပေါ့
အရငá€șဆုံသကတေဏ့ ဘာလုပá€șမယá€șဆိုတá€Č့ပေါá€șá€œá€…á€źá€á€»á€›á€™á€šá€ș။
အá€Čဒြထá€Čá€™á€Ÿá€Ź ဘာနညá€șှစနစá€șá€€á€­á€Żá€žá€Żá€¶á€žá€™á€œá€Č။
ဘယá€șá€œá€±á€Źá€€á€șá€±á€„á€œá€žá€Żá€¶á€žá€™á€œá€Č။

ဥဆင့á€șတစá€șခုနá€Č့တစá€șခုဘယá€șá€œá€­á€Żá€á€»á€­á€á€șဆကá€șမလá€Č။
á€˜á€Źá€á€œá€±á€œá€Żá€•á€șလိုကá€șရငá€șá€˜á€Źá€á€œá€±á€€á€±á€Źá€„á€șá€žá€žá€œá€Źá€žá€™á€œá€Čလိုကá€șတလကá€șချကá€șá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€á€šá€ș။ဒါမဟ á€˜á€Źá€á€œá€±á€Ąá€“á€­á€€á€‘á€Źá€žá€œá€Żá€•á€șမလá€Č သိလိမ့á€șမယá€ș
ဘကá€șဂျကá€șá€€á€­á€Żá€á€œá€€á€șကဌည့á€șရမယá€ș။ ဘယá€șဥဆင့á€șဆိုဘယá€șá€œá€±á€Źá€€á€ș ကုနá€șမလá€Č။
တစá€șခုခုတညá€șဆေဏကá€șá€•á€Œá€źá€žá€á€±á€Źá€·á€™á€Ÿ နေဏကá€șပိုငá€șသဥဆင့á€șမဌဟင့á€șမယá€șစနစá€șတလေနá€Č့ မကိုကá€șá€Šá€źá€œá€­á€Żá€· ပဌနá€șဖျကá€șပစá€șရတယá€șá€†á€­á€Żá€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€™á€–á€Œá€…á€șရဥေဏငá€ș သေချဏစဉá€șá€žá€…á€Źá€žá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€á€šá€ș။
မဟုတá€șရငá€ș ဘကá€șဂျကá€șá€á€œá€±á€–á€Œá€Żá€”á€șá€žá€á€źá€žá€žá€œá€­á€Żá€–á€Œá€…á€șမယá€ș။

စံစနစá€șá€†á€­á€Żá€á€Źá€á€œá€±á€œá€Šá€șá€žá€•á€«á€œá€Źá€á€±á€Źá€·á€™á€šá€ș။
အá€Čဒါနá€Č့ဥတူ á€„á€•á€’á€±á€á€œá€±á€œá€Źá€™á€šá€ș။
á€Ąá€á€Œá€Źá€žá€”á€­á€Żá€„á€șá€„á€¶á€á€œá€±á€™á€Ÿá€Źá€’á€źá€•á€Œá€żá€”á€Źá€›á€Ÿá€­á€™á€›á€Ÿá€­á€á€±á€Źá€·á€™á€žá€­á€˜á€°á€ž. မဌနá€șမာနိုငá€șá€„á€¶á€™á€Ÿá€Źá€á€±á€Źá€·á€…á€¶á€•á€Œá€żá€”á€Źá€€á€á€±á€Źá€șတေဏá€șစိတá€șညစá€șဖို့ကေဏငá€șသပါတယá€ș။
အရငá€șá€†á€Żá€¶á€žá€Ąá€…á€­á€Żá€žá€›á€€á€œá€­á€Żá€€á€șနာရမယá€șá‹á€•á€Œá€źá€žá€á€±á€Źá€· ပုဂá€čဂလိက ကုမá€čá€•á€á€źá€á€œá€±áŠ á€™á€źá€’á€źá€šá€Źá€á€œá€± ၊နေဏကá€șá€†á€Żá€¶á€žá€™á€Ÿ ပဌညá€șသူပေါ့.
အစိုှရကိုယá€șတိုငá€șကိုယá€șက ယေဏငá€șဝါသဝါသဖဌစá€șနေတယá€ș။
á€˜á€Źá€…á€¶á€€á€­á€Żá€œá€­á€Żá€€á€șá€”á€Źá€œá€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€€á€șá€”á€Źá€›á€™á€Ÿá€”á€șှမသိ.á€€á€Œá€±á€Šá€Źá€á€»á€€á€șတလေစလတá€șထုတá€șá€•á€Œá€źá€žá€Ąá€±á€Źá€€á€șက ဝနá€șထမá€șသတလေက လိုကá€șá€™á€Ÿá€™á€œá€Żá€•á€șá€€á€Œá€á€Źá‹

ဥချကá€șအလကá€șသိမá€șှဆညá€șှတá€Č့နေရဏ á€’á€±á€á€Źá€˜á€±á€·á€…á€șတလေ á€Ąá€™á€»á€Źá€žá€€á€Œá€źá€žá€œá€­á€Żá€œá€Źá€™á€šá€ș။ စတိုခနá€șá€žá€œá€­á€Żá€·á€•á€±á€«á€·á‹
သူတို့က ရနá€șသူမျိုသငါသပါသ ဒဏá€șက ခံနိုငá€șရညá€șရဟိရမယá€ș။
လျဟပá€șစစá€șဥချိနá€șပဌည့á€șရရမယá€ș။ တစá€șá€á€Żá€á€Żá€–á€Œá€…á€șခá€Č့ရငá€ș အရနá€șဥချကá€șအလကá€șတလေပဌနá€șá€šá€°á€œá€­á€Żá€·á€›á€›á€™á€šá€ș။ á€Ąá€œá€œá€šá€șတကူထိုသဖေဏကá€șဝငá€șရေဏကá€șá€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€›á€˜á€°á€ž.
တစá€șနိုငá€șá€„á€¶á€œá€Żá€¶á€žá€”á€Č့ဆိုငá€șတá€Č့ဥချကá€șအလကá€șတလေသိမá€șှဆညá€șသရမယ့á€șá€”á€±á€›á€Źá€œá€±áŠ
á€Ąá€›á€±á€žá€€á€Œá€źá€žá€á€Źá€•á€±á€«á€· ။
လူတလေရá€Č့ကိုယá€șရေသဥချကá€șအလကá€șá€á€œá€±áŠá€±á€„á€œá€€á€Œá€±á€žá€Ąá€á€»á€€á€șအလကá€ș၊ကျနá€șသမဏရေသဥချကá€șအလကá€ș၊ á€™á€Œá€­á€Żá€·á€•á€Œá€Ąá€á€»á€€á€șအလကá€ș၊မေဏá€șတေဏá€șယာဉá€șဥချကá€șအလကá€șá€…á€á€Źá€á€œá€±á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€›á€Ÿá€­á€”á€±á€™á€šá€·á€șနေရဏ။
á€’á€«á€á€œá€±á€€á€­á€Ż လကá€șရဟိသိမá€șှထာှတá€Č့ á€…á€Źá€›á€œá€€á€șစနစá€șတလေကနေ ကလနá€șပျူတဏထá€Čထည့á€șသလငá€șá€žá€œá€­á€Żá€·á€›á€á€Č့စနစá€șá€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှရမယá€ș။
အá€Čဒဟထည့á€șသလငá€șှတá€Čá€·á€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Ź လညá€șှစနစá€șရဟိတယá€șလေ။တစá€șယေဏကá€șကိုထည့á€șနညá€șှတစá€șမျိုသစဟထည့á€șနေရငá€ș ဘယá€șá€œá€­á€Żá€•á€Œá€”á€șá€›á€Ÿá€Źá€œá€­á€Żá€·á€›á€á€±á€Źá€·á€™á€Ÿá€Źá€œá€Č။
ဒဟဥချကá€șအလကá€șတလေကပဌနá€șá€›á€Ÿá€Źá€›á€™á€Ÿá€Źá€•á€Œá€”á€șá€žá€Żá€¶á€žá€›á€™á€Ÿá€Ź á€’á€«á€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€ș .ထည့á€șသလငá€șá€žá€á€Źá€™á€Ÿá€Źá€€á€±á€Ź ၊ á€€á€°á€žá€•á€Œá€±á€Źá€„á€șá€žá€›á€Źá€™á€Ÿá€Źá€€á€±á€Ź ၊ ပဌနá€șá€žá€Żá€¶á€žá€á€»á€á€Źá€€á€±á€Źá€™á€Ÿá€Ź á€á€•á€Œá€±á€žá€Šá€źá€…á€”á€…á€șတစá€șခုတညá€șသဖဌစá€șá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€á€šá€ș။
á€’á€źá€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Ź မဌနá€șမာစာစနစá€șá€€á€­á€Żá€žá€Żá€¶á€žá€™á€œá€Źá€žáŠá€Ąá€„á€șá€čဂလိပá€șစာစနစá€șá€€á€­á€Żá€žá€Żá€¶á€žá€™á€œá€Źá€žá‹
နဟစá€șမျိုသသုံသမယá€șဆိုရငá€șကေဏ ဘယá€șအတိုငá€șá€žá€Ąá€á€Źá€Ąá€‘á€­á€™á€Œá€”á€șá€™á€Źá€œá€­á€Żá€žá€Żá€¶á€žá€™á€œá€Č ဘယá€șá€œá€±á€Źá€€á€șအထိ အငá€șá€čဂလိပá€șá€œá€­á€Żá€žá€Żá€¶á€žá€™á€œá€Čစဉá€șá€žá€…á€Źá€žá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€•á€Œá€źá‹
ကုဒá€șနံပါတá€șá€á€œá€±á€†á€­á€Żá€›á€„á€șအငá€șá€čဂလိပá€șá€œá€­á€Żá€žá€Żá€¶á€žá€œá€­á€Żá€·á€›á€á€Źá€•á€±á€«á€·á‹
ဥသေသစိတá€șဥချကá€șအလကá€șá€á€œá€±á€†á€­á€Żá€›á€„á€șတေဏ့ မဌနá€șá€™á€Źá€œá€­á€Żá€žá€Żá€¶á€žá€œá€±á‹
နာမညá€ș၊အသကá€ș၊လိပá€șစာ၊ á€…á€á€Źá€á€œá€±á€•á€±á€«á€·á‹

ဥချကá€șအလကá€șသိမá€șှဆညá€șှတá€Čá€·á€”á€±á€›á€Źá€á€œá€±á€•á€Œá€źá€žá€›á€„á€ș တစá€șခုနá€Č့တစá€șခုချိတá€șဆကá€șá€•á€±á€žá€–á€­á€Żá€·á€€á€œá€Šá€șá€žá€œá€­á€Żá€œá€Źá€•á€Œá€źá‹
အá€Čဒါက အငá€șတာနကá€șပေါ့။
အငá€șတာနကá€șလိုငá€șá€žá€€á€Ąá€™á€»á€Źá€žá€€á€Œá€źá€žá€•á€­á€Żá€€á€±á€Źá€„á€șá€žá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€á€šá€ș။
á€œá€Żá€¶á€á€Œá€Żá€¶á€…á€­á€á€șá€á€»á€›á€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€á€šá€ș။ á€Ąá€Źá€žá€Ąá€Źá€žá€›á€Ÿá€­á€œá€­á€Żá€„á€șသကျနေရငá€șတေဏ့ E-government ဘယá€șá€œá€­á€Żá€™á€Ÿá€œá€Żá€•á€șမရဘူှ။
မဌနá€șမာနိုငá€șငံက ဥကျယá€șá€€á€Œá€źá€žá€•á€Č.. လူတလေကလညá€șှတစá€șနေရဏတညá€șá€žá€…á€Żá€”á€±á€á€Źá€™á€Ÿá€Żá€á€șဘူှ
ဒဟတေဏ့ ဆေသရုံ၊ရá€Čစခနá€șှ၊ နá€Čá€·á€›á€Żá€¶á€žá€á€œá€±á€™á€Ÿá€Ź တစá€șနိုငá€șá€„á€¶á€œá€Żá€¶á€žá€Ąá€á€­á€Żá€„á€șှအတာနá€Č့တစá€șá€•á€Œá€±á€žá€Šá€źá€›á€–á€­á€Żá€·á€†á€­á€Żá€˜á€šá€șလိုလုပá€șမလá€Č။
တစá€șနိုငá€șá€„á€¶á€œá€Żá€¶á€žá€™á€–á€Œá€”á€·á€șကျကá€șနိုငá€șရငá€șတေဏငá€ș á€™á€Œá€­á€Żá€·á€€á€Œá€źá€žá€á€œá€±á€™á€Ÿá€Źá€…á€™á€šá€ș ဆိုရငá€șလညá€șသရသေသတယá€ș။
ဒါပေမယ့á€ș.. စေဏစေဏ ကဝေသလံခေါငá€șဖျဏသတá€Čá€·á€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Źá€–á€Œá€…á€șတá€Č့ကိစá€čá€…á€á€œá€±á€€á€­á€Żá€˜á€šá€șá€œá€­á€Żá€–á€Œá€±á€›á€Ÿá€„á€șှမလá€Čစဉá€șá€žá€…á€Źá€žá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€á€šá€ș။
ငပမဏ.. á€™á€Œá€­á€Żá€·á€€á€Œá€źá€žá€á€œá€±á€™á€Ÿá€Ź á€€á€œá€±á€žá€™á€œá€±á€žá€á€Źá€á€œá€±áŠ á€†á€±á€žá€›á€Żá€¶á€™á€Ÿá€Źá€€á€Żá€žá€™á€Ÿá€Żá€á€¶á€šá€°á€á€Źá€á€œá€±á€Ąá€á€œá€€á€șက ဒြ E-government စနစá€șထá€Čá€™á€Ÿá€Źá€•á€«á€á€„á€șတá€Čá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș မဟတá€șတမá€șသရဟိပေမယ့á€ș.
á€Ąá€á€Œá€Źá€žá€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Ź ကုသခá€Č့တá€Čá€·á€žá€°á€á€œá€±á€Ąá€á€œá€€á€șá€á€±á€Źá€·á€™á€Ÿá€á€șတမá€șသကပျေဏကá€șနေမယá€ș။
စနစá€șထá€Čကိုမဝငá€șá€á€Źá€›á€Ÿá€­á€”á€±á€”á€­á€Żá€„á€șတယá€ș။
á€’á€«á€á€œá€±á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€€á€Ąá€žá€±á€žá€…á€­á€á€șစဉá€șá€žá€…á€Źá€žá€›á€™á€Ÿá€Źá€á€œá€±á€•á€«á‹ အရငá€șဆုံသတေဏ့ á€Ąá€›á€±á€žá€€á€Œá€źá€žá€á€Źá€á€œá€±á€Ąá€›á€„á€șလုပá€șတဏပေါ့။
ကျနá€șá€á€Źá€á€œá€±á€€ ဖဌေသဖဌေသချငá€șá€žá€Ąá€–á€Œá€±á€›á€Ÿá€Źá€œá€­á€Żá€·á€›á€á€šá€ș။
á€Ąá€›á€±á€žá€Ąá€€á€Œá€źá€žá€†á€Żá€¶á€žá€€á€á€±á€Źá€· အစိုှရက E-government á€€á€Œá€źá€žá€€á€’á€«á€€á€Œá€źá€žá€•á€«á€†á€­á€Żá€•á€Œá€źá€ž ပစá€čစညá€șသထိုသရေဏငá€șှတá€Č့ပလá€Čá€…á€Źá€žá€á€œá€±á€›á€Č့လဟည့á€șကလကá€șထá€Čမမိဖို့ပá€Č။
စနစá€șá€€á€Œá€źá€žá€á€…á€șá€á€Żá€œá€Żá€¶á€žá€˜á€šá€șလိုအလုပá€șလုပá€șလá€Čá€žá€­á€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€™á€šá€ș။
မိမိနိုငá€șá€„á€¶á€žá€Źá€žá€á€œá€± လုပá€șတတá€șá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€™á€šá€ș။
နိုငá€șá€„á€¶á€žá€Źá€žá€•á€Šá€Źá€›á€Ÿá€„á€șတလေ ရá€Čá€·á€Ąá€€á€°á€Ąá€Šá€źá€€á€­á€Żá€Ąá€œá€±á€žá€‘á€Źá€žá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€á€šá€ș။
တစá€șဩှတစá€șယေဏကá€șရá€Č့လကá€șá€á€«á€žá€€á€Œá€źá€žá€Ąá€Żá€•á€șတာ။
သုံသစဏသမရတá€Čá€·á€Ÿá€Źá€á€œá€±á€”á€Č့ ဥချဉá€șရိုကá€șခံရတဏ မခံမိဖို့ပá€Č။
အထငá€șá€žá€±á€žá€á€Źá€á€±á€Źá€·á€™á€Ÿá€Żá€á€șပါဘူသ။
ခံရပေါငá€șá€žá€™á€»á€Źá€žá€œá€­á€Żá€· á€žá€­á€”á€±á€•á€Œá€źá€œá€±á‹

စိတá€șကူသပေါကá€șရငá€șပေါကá€șá€žá€œá€­á€Żá€›á€±á€žá€•á€«á€Šá€žá€™á€šá€ș။

 

အာသာ

8.10.2016

နေပဌညá€șတေဏá€ș

ကလနá€șပျူတဏထá€Čယူနြကုဒá€șထည့á€șသလငá€șသခဌငá€șှ

ကလနá€șá€•á€»á€°á€á€Źá€™á€Ÿá€Ź ယူနြကုဒá€șသုံသချငá€șá€žá€°á€™á€»á€Źá€žá€Ąá€á€œá€€á€ș ကျလနá€șတေဏá€ș ယူနြကုဒá€șá€Ąá€œá€œá€šá€șထည့á€șနညá€șá€žá€œá€±á€žá€•á€Œá€±á€Źá€•á€Œá€•á€«á€™á€šá€ș။

လိုအပá€șတá€Č့ပစá€čစညá€șသတလေက

၁. ကလနá€șပျူတဏ( window 7 or above)

၂.အငá€șတာနကá€șသုံသရနá€ș á€˜á€›á€±á€Źá€€á€șဇာ ( Chrome or firefox)

၃.ယူနြကုဒá€șဖေဏင့á€ș( Myanmar3 or Pyidaungsu or Notosans Myanmar)

၄.ယူနြကုဒá€șကြှဘုတá€ș

၅. ယူနြကုဒá€ș လကá€șကလကá€ș ပုံ( လကá€șကလကá€șá€Ąá€œá€œá€á€șမရသေသရငá€șကဌည့á€șဖို့)

၆.ယူနြကုဒá€ș Plugin( အငá€șတာနကá€șá€™á€Ÿá€Ź မဌနá€șမာစာဖတá€șတá€Č့ဥခါ ဇေဏá€șá€‚á€»á€źá€…á€Źá€á€œá€±á€·á€›á€„á€ș á€Ąá€œá€­á€Żá€Ąá€œá€»á€±á€Źá€€á€ș ယူနြကုဒá€ș á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șá€žá€•á€Œá€•á€±á€žá€–á€­á€Żá€·á€•á€« ။Chrome á€žá€­á€Żá€·á€™á€Ÿá€Żá€á€ș Firefox á€™á€Ÿá€Źá€‘á€Šá€·á€șသလငá€șá€žá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€•á€«á€á€šá€ș)

 

Install Myanmar Unicode in Window

၁ နá€Č့၂ နá€Č့က á€›á€Ÿá€­á€•á€Œá€źá€žá€žá€Źá€žá€œá€­á€Żá€·á€šá€°á€† တá€Čá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș  ကျေဏá€șလိုကá€șပါတယá€ș။

 

၃.ယူနြကုဒá€șဖေဏင့á€șá€á€œá€±á€€á€­á€Żá€á€±á€Źá€· ဒဟနေရဏကနေယူပါ။

မဌနá€șမာ ၃ ဖေဏင့á€ș

ပဌညá€șထေဏငá€șစု

နိုတိုစံ

ဖေဏင့á€șá€á€œá€±á€€á€­á€Ż ကလစá€șနဟိပá€șá€•á€Œá€źá€ž Install နဟိပá€șပေသရပါတယá€ș။

á€•á€Œá€źá€žá€›á€„á€ș တေဏ့ ယူနြကုဒá€șဖေဏင့á€ș သုံသမယ့á€șá€”á€±á€›á€Źá€á€œá€±á€™á€Ÿá€Ź လိုကá€șá€•á€Œá€źá€ž တေဏ့ ဖေဏင့á€șပဌနá€șá€•á€Œá€±á€Źá€„á€șသပေသရပါတယá€ș။ á€™á€»á€Źá€žá€žá€±á€Źá€Ąá€Źá€žá€–á€Œá€„á€·á€ș ဇေဏá€șဂျဟဖေဏင့á€șá€€á€­á€Żá€‘á€Źá€žá€€á€Œá€á€Źá€™á€­á€Żá€œá€­á€Żá€·á€•á€«á‹ ငပမဏ Browser,Microsoft Office, Excel ,Powerpoint etc. ( တစá€șá€á€Żá€›á€Ÿá€­á€á€Źá€€ Page maker နá€Č့ Adob e photoshop á€á€œá€±á€™á€Ÿá€Ź ဒဟဖေဏင့á€șá€á€œá€±á€žá€Żá€¶á€žá€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€•á€«á€˜á€°á€žá‹ Adobe က မဌနá€șမာယူနြကုဒá€șကိုမထေဏကá€șá€•á€¶á€·á€žá€±á€žá€žá€œá€­á€Ż pagemaker ကုမá€čပဏြကလညá€șá€žá€™á€›á€Ÿá€­á€á€±á€Źá€·á€á€Čá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș .. သူတို့ software ကို update မလုပá€șá€•á€±á€žá€á€Źá€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€șဖဌစá€șပါတယá€ș။ Microsoft office á€™á€Ÿá€Źá€žá€Żá€¶á€žá€›á€„á€ș.. ပဌညá€șထေဏငá€șစု á€žá€­á€Żá€·á€™á€Ÿá€Żá€á€ș မဌနá€șမာ၃ ကိုသုံသပါ။ ( နိုတိုစံ ဖေဏင့á€șကို browser á€™á€Ÿá€Źá€žá€Żá€¶á€žá€•á€«) ။ á€˜á€Źá€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€șလá€Čသိချငá€șရငá€șတေဏ့ နိုတိုစံကို Microsoft office á€™á€Ÿá€Źá€žá€Żá€¶á€žá€€á€Œá€Šá€·á€șရငá€șသိပါလိမ့á€șမယá€ș။ နိုတိုစံကို ဂူဂယá€șလá€ș ကုမá€čပဏြကထုတá€șပါတယá€ș။

Browser á€™á€Ÿá€Źá€–á€±á€Źá€„á€·á€șá€™á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șှတတá€șရငá€ș á€’á€źá€™á€Ÿá€Źá€€á€Œá€Šá€·á€șပါ။

http://www.howtogeek.com/208552/how-to-change-the-default-fonts-in-your-web-browser/

 

 

၄ ယူနြကုဒá€șကြှဘုတá€ș ကိုထည့á€șပါမယá€ș။

ကျလနá€șတေဏá€ș ဥခုသုံသနေတဏ ကြှမကá€șဂျစá€șပါ။ ဒြစာနá€Čá€·á€Ąá€á€°á€á€œá€Čပါတá€Č့ zip folder ထá€Čá€™á€Ÿá€Ź ကြှမကá€șဂျစá€șဆေဏ့ဖá€șဝá€Čကိုပါထည့á€șပေသထဏသပါတယá€ș။ သူ့ထá€Čá€™á€Ÿá€Ź á€•á€Żá€¶á€™á€Ÿá€”á€ș ယူနြကုဒá€șလကá€șကလကá€șကေဏ ဇေဏá€șá€‚á€»á€źá€œá€€á€șကလကá€ș အတိုငá€șá€žá€•á€Œá€Żá€œá€Żá€•á€șထဏသတဏကေဏ နဟစá€șá€á€Żá€œá€Żá€¶á€žá€•á€«á€•á€«á€á€šá€ș။ အဆငá€șá€•á€Œá€±á€á€Źá€”á€Čá€·á€žá€Żá€¶á€žá€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€á€šá€ș။ keymagic á€€á€­á€Żá€–á€œá€„á€·á€șá€•á€Œá€źá€ž install လုပá€șလိုကá€șပါ။

á€•á€Œá€źá€žá€á€±á€Źá€· ညာဘကá€șထေဏင့á€șá€”á€Źá€žá€™á€Ÿá€Ź ကြှမကá€șဂျစá€ș á€•á€Żá€¶á€œá€±á€žá€•á€±á€«á€șá€œá€Źá€•á€«á€™á€šá€ș á‹á€Ąá€•á€Œá€Źá€›á€±á€Źá€„á€ș i á€•á€Żá€¶á€œá€±á€žá€”á€Č့ပါ။

သူ့ရá€Č့ အာှနညá€șသချကá€șက ကလနá€șပျူတဏ တစá€șခါဖလင့á€șရငá€ș တစá€șခါ Run ပေသရပါတယá€ș။ စကá€șစဖလင့á€șဖလင့á€șချငá€șှ auto မ run ပါဘူသ။

ကြှဘုတá€șကို English <-> unicode á€•á€Œá€±á€Źá€„á€șသချငá€șရငá€ș shortcut က တေဏ့ Ctrl+Alt+M ပါ ။

 

၅. လကá€șကလကá€șá€•á€Żá€¶á€…á€¶á€œá€Šá€șှ ဖိုငá€șထá€Čá€™á€Ÿá€Źá€‘á€Šá€·á€șပေသထဏသပါတယá€ș။ ဥေဏကá€șကပုံပါ။

အစပိုငá€șá€žá€™á€Ÿá€Źá€™á€›á€„á€șá€žá€”á€Ÿá€źá€žá€žá€±á€žá€›á€„á€șတေဏ့ ဇေဏá€șá€‚á€»á€źá€œá€€á€șကလကá€șအတိုငá€șှပá€Čရိုကá€șပါ ။ယူနြကုဒá€șလကá€șကလကá€șတေဏ့ á€Ąá€‘á€Źá€žá€­á€žá€œá€Źá€žá€›á€„á€șဇေဏá€șဂျဟထကá€șá€•á€­á€Żá€™á€Œá€”á€șပါတယá€ș။.သူ့ရá€Čá€·á€žá€˜á€±á€Źá€á€›á€Źá€žá€™á€žá€­á€›á€„á€șတေဏ့ á€€á€źá€žá€á€œá€±á€•á€»á€±á€Źá€€á€șနေတယá€șá€œá€­á€Żá€·á€á€¶á€…á€Źá€žá€›á€•á€«á€œá€­á€™á€·á€șမယá€ș။

Myanmar3_Unicode_keyboard_Layout (1).jpg

 

၆.အငá€șတာနကá€șá€žá€Żá€¶á€žá€›á€Źá€á€œá€„á€șသုံသဖို့ Unicode Plugin ( ယူနြကုဒá€ș ပလကá€șဂငá€ș)

ခရုမá€șှ( Chrome browser á€Ąá€á€œá€€á€ș)

https://chrome.google.com/webstore/detail/mua-web-unicode-converter/jnmdbgnckbbmblkbammnfagdmikchhnp

 

Firefox Browser á€Ąá€á€œá€€á€ș

https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/mua-web-unicode-converter/

 

ဥပေါá€șကပေသထဏသတá€Č့လင့á€șá€á€œá€±á€€á€­á€Żá€–á€œá€„á€·á€șရငá€ș.. plugin သလငá€șှတá€Č့ page ကိုရေဏကá€șá€žá€œá€Źá€žá€•á€«á€œá€­á€™á€·á€șမယá€ș ။install နဟိပá€șတာနá€Č့ ဥေဏá€șတို á€˜á€›á€±á€Źá€€á€șဇာထá€Č plugin သလငá€șá€žá€•á€±á€žá€žá€œá€Źá€žá€•á€«á€œá€­á€™á€·á€șမယá€ș။ ဒါဆိုရငá€ș á€˜á€›á€±á€Źá€€á€șဇာထá€Čá€™á€Ÿá€Ź ဘယá€ș website ကဌည့á€șကဌည့á€ș ဥေဏá€șတို ယူနြကုဒá€șနá€Č့ပဌပါလိမ့á€șမယá€ș ၊ အá€Čဒြ browser á€á€œá€±á€™á€Ÿá€Źá€á€±á€Źá€· .. စာရိုကá€șရငá€ș ယူနြကုဒá€șလကá€șကလကá€șနá€Č့ရိုကá€șမဟ မဟနá€șပါလိမ့á€șမယá€ș။ ကိုယá€șက ယူနြကုဒá€șနá€Č့ရိုကá€șá€•á€Œá€źá€ž မဟ ဇေဏá€șဂျဟနá€Č့ပá€Č ပဌချငá€șá€œá€­á€Żá€·á€•á€«á€†á€­á€Żá€›á€„á€șတေဏ့ ကိုယá€șရိုကá€șထာှတá€Č့စဏကို ဥေဏကá€șပါ website á€™á€Ÿá€Ź á€žá€œá€Źá€žá€•á€Œá€źá€ž ဇေဏá€șဂျဟဖေဏင့á€șပဌနá€șá€•á€Œá€±á€Źá€„á€șသရပါတယá€ș။

http://www.mcfmyanmar.org/myanmar-unicode-converter/

 

 

ကျလနá€șတေဏá€șá€á€­á€Żá€·á€˜á€Źá€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€șစနစá€șတစá€șခုပá€Čလိုသလá€Č

မဌနá€șမာ နိုငá€șá€„á€¶á€™á€Ÿá€Ź ယူနြကုဒá€ș က မရဟိမဖဌစá€șလိုအပá€șနေပါတယá€ș။


á€Ąá€á€Œá€Źá€žá€žá€±á€Ź ငဌိမá€șသချမá€șသရေသ၊ ပညဏရေသ၊ á€…á€źá€žá€•á€œá€Źá€žá€›á€±á€žáŠá€€á€»á€”á€șသမဏရေသ စလမá€șှအငá€șကိစá€čá€…á€™á€»á€­á€Żá€žá€á€œá€±á€€ á€Ąá€›á€±á€žá€€á€Œá€źá€žá€žá€­á€œá€­á€Ż ဒြကိစá€čစကလညá€șှ á€Ąá€›á€±á€žá€€á€Œá€źá€žá€á€šá€șဆိုတာ ကို နိုငá€șá€„á€¶á€›á€±á€žá€œá€Żá€•á€șနေကဌသူတလေ လကá€șခံစေချငá€șတယá€ș။
 
ဒါပေမယ့á€ș တေဏá€șတေဏá€șမျဏသမျဏသ ကမရေဏငá€șရာဆြလူှတယá€ș။ အလုပá€șá€™á€›á€Ÿá€­á€€á€Œá€±á€Źá€„á€șá€›á€±á€á€»á€­á€Żá€žá€”á€±á€€á€Œá€žá€°á€™á€»á€Źá€žá€†á€­á€Żá€•á€Œá€źá€ž ယူနြကုဒá€șá€†á€­á€Żá€á€Źá€™á€›á€Ÿá€­á€œá€Šá€șသဖဌစá€șတယá€ș။ နေဏကá€șမဟ လုပá€șလညá€șသဖဌစá€șတယá€șá€†á€­á€Żá€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€á€á€á€á€•á€Œá€±á€Źá€”á€±á€€á€Œá€á€Źá€™á€Œá€„á€șတေဏ့ ကျလနá€șတေဏá€șတေဏá€șတေဏá€șခံစဏသရပါတယá€ș။
 
အခုပá€Čá€›á€±á€žá€œá€­á€Żá€·á€–á€á€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€”á€±á€›á€„á€ș အဆငá€șá€•á€Œá€±á€•á€Œá€źá€œá€± ဒြထကá€ș á€˜á€Źá€™á€»á€Źá€žá€•á€­á€Żá€‘á€€á€șá€œá€­á€Żá€žá€±á€žá€œá€­á€Żá€·á€œá€Šá€șှဆိုတá€Č့ á€•á€Żá€¶á€…á€¶á€á€œá€±á€”á€Čá€·á€•á€Œá€±á€Źá€”á€±á€€á€Œá€á€Źá€™á€Œá€„á€șတေဏ့ ကျလနá€șတေဏ့á€șá€™á€Ÿá€Ź á€•á€Œá€±á€Źá€…á€›á€Źá€…á€€á€Źá€žá€á€œá€±á€†á€œá€¶á€·á€Ąá€œá€­á€Żá€·á€”á€±á€á€šá€ș။
ကျလနá€șတေဏá€șဥေဏကá€șá€™á€Ÿá€Źá€†á€€á€șလကá€șá€•á€Œá€±á€Źá€žá€œá€Źá€žá€™á€šá€·á€șá€Ąá€€á€Œá€±á€Źá€„á€șှအရာက á€˜á€Źá€œá€­á€Żá€·á€€á€»á€œá€”á€șတေဏá€șတို့ စံစနစá€șတစá€șá€á€Żá€€á€­á€Żá€Ąá€›á€±á€žá€á€€á€Œá€źá€žá€œá€­á€Żá€Ąá€•á€șသလá€Čá€†á€­á€Żá€á€Źá€œá€±á€žá€á€œá€± á€„á€•á€™á€Źá€á€œá€±á€”á€Č့ဖေဏá€șá€•á€Œá€žá€œá€Źá€žá€™á€Ÿá€Źá€–á€Œá€…á€șပါတယá€ș။
 
 
လလနá€șခá€Č့တá€Č့ ၈နဟစá€șá€œá€±á€Źá€€á€șက ကျလနá€șတေဏá€șက ကလနá€șပျူတဏဥရမá€șသရူသသလပá€șသူတစá€șညသပါ။ 
ပေါကá€șá€–á€œá€Źá€žá€œá€Źá€á€Č့ပတá€șဝနá€șသကျငá€șက ခေတá€șမြတá€Č့ပတá€șဝနá€șသကျငá€șá€á€±á€Źá€·á€™á€Ÿá€Żá€á€șလာှဘူှ။ မထငá€șá€™á€›á€Ÿá€Źá€žá€”á€šá€șá€™á€Œá€­á€Żá€·á€œá€±á€žá€á€…á€șá€™á€Œá€­á€Żá€·á€™á€Ÿá€Ź á€€á€œá€±á€žá€˜á€á€€á€Żá€”á€șဆုံသခá€Č့ရတဏပေါ့။ ကလနá€șပျူတဏဆိုတဏစကိုငá€șဘူှ။ အငá€șတာနကá€șá€†á€­á€Żá€á€Źá€á€œá€±á€™á€Œá€„á€șဖူသနေတေဏ့ ကျလနá€șတေဏá€ș တနá€șှတနá€șသစလá€Čဖဌစá€șခá€Č့တဏပေါ့။
 
ကျလနá€șတေဏá€șကလနá€șá€•á€»á€°á€á€Źá€œá€­á€Żá€á€»á€„á€șတယá€șá€œá€­á€Żá€· á€•á€Œá€±á€Źá€á€­á€Żá€„á€șှ ဥမေက နင့á€șကလနá€șပျူတဏက ဘာလုပá€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€œá€Čá€†á€­á€Żá€•á€Œá€źá€žá€™á€±á€žá€á€šá€ș။ကျလနá€șတေဏá€șဘယá€șá€œá€­á€Żá€–á€Œá€±á€›á€™á€œá€Čမသိဘူှ။ လုပá€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€á€Źá€á€œá€± á€€á€­á€Żá€•á€Œá€±á€Źá€›á€„á€ș မကုနá€șနိုငá€șဘူသလေ။
အငá€șတာနကá€șဆိုတာဘာလညá€șှဆိုတာလညá€șá€žá€Ąá€™á€±á€™á€žá€­á€˜á€°á€žá‹
 
ဒါပေမယ့á€ș၆နဟစá€șá€œá€±á€Źá€€á€șá€€á€Œá€Źá€•á€Œá€źá€žá€á€Č့နေဏကá€șá€™á€Ÿá€Źá€á€±á€Źá€· သူ့ဖုနá€șှထá€Čက နေ အငá€șတာနကá€șဖလင့á€șဖေ့စá€șဘလတá€șá€žá€Żá€¶á€žá€”á€±á€•á€Œá€ź.
 
ဒြလိုပá€Č 
ဥခုနေ မငá€șသတို့ယူနဟကုဒá€șá€€á€Œá€źá€žá€˜á€Źá€œá€Żá€•á€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€™á€Ÿá€Źá€œá€Č … á€„á€«á€á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€á€Źá€™á€Ÿá€”á€șသမျဟ á€Ąá€á€œá€€á€ș အဆငá€șá€•á€Œá€±á€•á€Œá€±á€žá€Żá€¶á€žá€”á€­á€Żá€„á€șတá€Č့ ဇေဏá€șá€‚á€»á€źá€›á€Ÿá€­á€”á€±á€•á€Œá€ź á€žá€œá€Źá€žá€á€±á€Źá€· ဂျေဏငá€șá€žá€á€±á€Źá€·á€†á€­á€Żá€•á€Œá€źá€ž á€•á€Œá€±á€Źá€”á€±á€€á€Œá€žá€°á€á€œá€±á€Ąá€á€œá€€á€ș.. သူတို့စိတá€șကူှဖူှတာထကá€șá€•á€­á€Żá€•á€Œá€źá€ž ဥသုံသချနိုငá€șá€œá€Źá€•á€«á€œá€­á€™á€·á€șမယá€șá€œá€­á€Żá€· ရá€Čရá€Č á€•á€Œá€±á€Źá€›á€Čပါတယá€ș။
á€œá€±á€Źá€œá€±á€Źá€†á€šá€șá€™á€Ÿá€Źá€˜á€Źá€œá€Żá€•á€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€œá€Čá€†á€­á€Żá€á€Źá€€á€­á€Żá€€á€»á€œá€”á€șတေဏá€ș á€•á€Œá€±á€Źá€›á€„á€ș ၄ ခု ၅ ခုထကá€șá€™á€•á€­á€Żá€•á€«á€˜á€°á€žá‹
ငပမဏ á€˜á€Źá€žá€Źá€•á€Œá€”á€șစနစá€șတို့၊ á€…á€€á€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€€á€­á€Żá€Ąá€žá€¶á€‘á€œá€€á€șဖတá€șá€Œá€•á€á€Źá€á€­á€Żá€·áŠ á€œá€­á€Żá€á€»á€„á€șá€á€Źá€™á€Ÿá€”á€șသမျဟ ၏ သညá€ș မလလá€Čá€›á€Ÿá€Źá€á€œá€±á€·á€”á€­á€Żá€„á€șတဏတို့ စသဖဌင့á€șပေါ့á€ș။
 
ဒါတလေက ဇေဏá€șဂျဟဖေဏင့á€șá€™á€Ÿá€Źá€œá€Żá€•á€șá€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€˜á€°á€žá‹.. ယူနြကုဒá€șá€™á€Ÿá€Źá€•á€Č လုပá€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€á€šá€ș။
ဒါပေမယ့á€ș တကယá€ș နေ့စဉá€ș သုံသနေတá€Čá€·á€žá€°á€á€œá€±á€Ąá€á€œá€€á€ș ကျတေဏ့ ဒါတလေက အဓိက မကျဘူသ ဆိုတာလညá€șသကျလနá€șတေဏá€șá€žá€˜á€±á€Źá€•á€±á€«á€€á€șလကá€șခံပါတယá€ș။ á€žá€°á€á€­á€Żá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș စဏရေသစဏဖတá€șဖို့ ဆိုတာ ညသစဏသပေသနံပါတá€ș ၁ ပါ၊
á€’á€źá€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Ź ပဌေလညá€șဥေဏငá€șမလုပá€șနိုငá€șပá€Čနá€Č့ကျနá€șတá€Č့ဥဆင့á€șá€á€œá€±á€€á€­á€Żá€œá€Ÿá€Šá€·á€șတေဏငá€șမကဌည့á€șပါဘူသ။.
 
ယူနြကုဒá€șဆိုတာ က တစá€șကမá€čá€˜á€Źá€œá€Żá€¶á€žá€†á€­á€Żá€„á€șတá€Č့နညá€șသပညဏပါ။ နေ့စဉá€șနေ့တိုငá€șှ ကျလနá€șတေဏá€șတို့ အိမá€șမကá€șတေဏငá€șမမကá€șဖူှတá€Č့ နညá€șှပညာအသစá€șတလေပေါá€șထလကá€șနေပါတယá€ș။ á€œá€°á€™á€»á€­á€Żá€žá€•á€±á€«á€„á€șသစုံ á€˜á€Źá€žá€Źá€…á€€á€Źá€žá€•á€±á€«á€„á€șá€žá€…á€Żá€¶á€•á€Œá€±á€Źá€†á€­á€Żá€”á€±á€€á€Œá€›á€Źá€™á€Ÿá€Ź အá€Čá€’á€źá€˜á€Źá€žá€Źá€…á€€á€Źá€žá€á€œá€± သဟဇတဖဌစá€șá€•á€Œá€źá€ž တညá€șá€›á€Ÿá€­á€”á€±á€–á€­á€Żá€· .တစá€șá€á€Żá€á€Żá€á€źá€‘á€œá€„á€șá€œá€­á€Żá€·. မူရငá€șှဘာသာစကာှ အငá€șá€čဂလိပá€șá€…á€Źá€Ąá€á€œá€€á€ș အဆငá€șပဌေရငá€ș ကျနá€șတá€Čá€·á€˜á€Źá€žá€Źá€á€œá€±á€™á€Ÿá€Źá€œá€Šá€șှ á€›á€›á€Ÿá€­á€”á€­á€Żá€„á€șဖို့ဆိုတဏ တလေက á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€á€­á€Żá€„á€șှဝနá€șသဆေဏငá€șရလကá€șá€”á€±á€€á€Œá€á€Źá€á€œá€±á€•á€«á‹
ကမá€čá€˜á€Źá€•á€±á€«á€șá€™á€Ÿá€Ź အငá€șá€čဂလိပá€șစာမတကá€șသေဏ သူ၊ စာမဖတá€șနိုá€șငá€șသေဏသူ၊ မျကá€șစိမမဌငá€șနိုငá€șá€žá€±á€Źá€žá€°á€á€œá€±á€™á€Œá€±á€Źá€€á€șá€™á€»á€Źá€žá€…á€œá€Ź ကျနá€șနေပါသေသတယá€ș။
ဒါတလေကျလနá€șတေဏá€șတို့ လုပá€șရပါညသမယá€ș။ ကိုယá€șတိုငá€șမပါဝငá€șရငá€șတေဏငá€ș á€žá€°á€á€­á€Żá€·á€á€œá€±á€›á€Ÿá€­á€”á€±á€á€šá€șဆိုတá€Čá€·á€Ąá€žá€­á€œá€±á€žá€‘á€Źá€žá€›á€Ÿá€­á€›á€•á€«á€Šá€žá€™á€šá€ș။
 
 
ကျလနá€șတေဏá€șတို့ á€œá€°á€™á€»á€­á€Żá€žá€á€œá€± á€•á€Œá€±á€Źá€œá€±á€·á€›á€Ÿá€­á€•á€«á€á€šá€ș။ သူမျဏသနိုငá€șငံတလေ မိခငá€șဘာသာစကာှနá€Č့ စကá€șရုပá€șတလေထလငá€șá€”á€±á€•á€Œá€źá‹ ခလုပá€șတချကá€șနဟိပá€șတာနá€Č့ ကိုယá€șá€œá€­á€Żá€á€»á€„á€șတာကို ကိုယ့á€șဘာသာနá€Č့ထလကá€șá€œá€Źá€”á€±á€•á€Œá€źá‹ မျကá€șစိနá€Č့စဏဖတá€șá€…á€›á€Źá€™á€œá€­á€Żá€Ąá€±á€Źá€„á€ș အလိုလိုဖတá€șá€•á€Œá€”á€±á€•á€Œá€źá‹ ဥသံနá€Č့ဥမိန့á€șပေသရုံနá€Č့ ကိုယá€șá€œá€­á€Żá€á€»á€„á€șတာကိုလုပá€șá€•á€±á€žá€”á€±á€•á€Œá€źá‹Â 
 
သူမျဏသနိုငá€șá€„á€¶á€á€œá€±á€’á€źá€œá€­á€Żá€œá€Żá€•á€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€”á€±á€á€»á€­á€”á€șá€™á€Ÿá€Ź ငါတို့နိုငá€șá€„á€¶á€™á€Ÿá€Ź ဒြယူနြကုဒá€ș ဇေဏá€șá€‚á€»á€źá€•á€Œá€żá€”á€Źá€•á€Čတကá€șနေတယá€șá€†á€­á€Żá€•á€Œá€źá€žá€á€±á€Źá€·á€œá€±á‹
 
အá€Čá€’á€źá€œá€­á€Żá€á€œá€± ဥဆင့á€șဆင့á€șတညá€șဆေဏကá€șဖို့ ဆကá€șလကá€șá€á€źá€‘á€œá€„á€șဖို့ ချá€Č့ထလငá€șá€–á€­á€Żá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș á€Ąá€á€Œá€±á€á€¶á€Ąá€€á€»á€†á€Żá€¶á€ž စနစá€șတလေရဟိပါတယá€ș။
အá€Čဒြထá€Čက á€Ąá€á€Œá€±á€á€¶á€Ąá€€á€»á€†á€Żá€¶á€žá€…á€”á€…á€șက á€˜á€Źá€žá€Źá€…á€€á€Źá€žá€á€œá€±á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€ž á€žá€Ÿá€‡á€Źá€á€–á€Œá€…á€șá€…á€œá€Źá€Ąá€á€°á€á€°á€á€Šá€șá€›á€Ÿá€­á€”á€±á€–á€­á€Żá€·á€œá€Żá€•á€șထာှတá€Č့ယူနဟကုဒá€șစနစá€șပါ။ ကျလနá€șတေဏá€șတို့ ခဌေတံရဟညá€șအိမá€șဆေဏကá€șá€•á€Œá€źá€ž ၁၀ထပá€șတိုကá€șá€Ąá€–á€Œá€…á€șဥဆင့á€șမဌဟင့á€șချငá€șá€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€•á€«á€˜á€°á€žá‹ သစá€șသာှအိမá€șဆေဏကá€șá€•á€Œá€źá€ž ကလနá€șá€’á€­á€Żá€œá€­á€Żá€”á€±á€á€»á€„á€șá€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€•á€«á€˜á€°á€ž.။
သူ့ဥဆင့á€șနá€Č့သူ လုပá€șဆေဏငá€șနိုငá€șá€á€Źá€á€œá€±á€›á€Ÿá€­á€•á€«á€á€šá€ș။
ဒြလိုပá€Č ဇေဏá€șဂျဟ မဌနá€șမာစာစနစá€șá€™á€Ÿá€Źá€œá€Šá€șှ သူ့ဥဆင့á€șနá€Č့သူရဟိပါတယá€ș။ သူမိုငá€șကုနá€șစလမá€șသဆေဏငá€șနိုá€șငá€șá€á€Źá€á€œá€±á€›á€Ÿá€­á€•á€«á€á€šá€ș။ 
အá€Čဒြထကá€șကျေဏá€șလလနá€șဥေဏငá€șသူ မလုပá€șပေသနိုငá€șပါဘူသ။ ဥပေါá€șá€™á€Ÿá€Źá€€á€»á€œá€”á€șတေဏá€șá€•á€Œá€±á€Źá€žá€œá€Źá€žá€á€Č့ ဥဆင့á€șမဌင့á€șá€á€źá€‘á€œá€„á€șá€™á€Ÿá€Żá€á€œá€±á€€á€­á€Żá€‡á€±á€Źá€șဂျဟစနစá€șပေါá€șá€Ąá€á€Œá€±á€á€¶á€•á€Œá€źá€ž ဖနá€șá€á€źá€žá€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€•á€«á€˜á€°á€žá‹
á€’á€«á€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€ș စံစနစá€șá€€á€œá€­á€Żá€€á€­á€Żá€œá€­á€Żá€•á€«á€á€šá€ș။ 
ဒါဆိုဥခုချကá€șချငá€șá€žá€€á€Œá€źá€žá€œá€­á€Żá€á€Źá€œá€Źá€žá€œá€­á€Żá€·á€™á€±á€žá€…á€›á€Źá€›á€Ÿá€­á€•á€«á€á€šá€ș။
 
ကျလနá€șတေဏ့á€șá€Ąá€™á€Œá€„á€șကတေဏ့ မဌနá€șနိုငá€șá€œá€±á€€á€±á€Źá€„á€șသလေဖဌစá€șပါတယá€ș။ á€˜á€Źá€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€șလá€Čဆိုတေဏ့ တစá€șနေ့ထကá€șတစá€șနေ့ အငá€șတာနကá€șပေါá€șá€™á€Ÿá€Ź မဌနá€șá€™á€Źá€œá€­á€Żá€›á€±á€žá€‘á€Źá€žá€á€Č့ဥချကá€șအလကá€șá€á€œá€±á€€á€•á€­á€Żá€•á€­á€Żá€™á€»á€Źá€žá€œá€Źá€•á€«á€á€šá€ș။
သေချဏတဏကတေဏ့ ၉၀ ရာခိုငá€șá€”á€Ÿá€Żá€”á€șှက မဌနá€șမာစာ ဇေဏá€șဂျဟစနစá€șနá€Čá€·á€›á€±á€žá€žá€Źá€žá€‘á€Źá€žá€á€Źá€á€œá€±á€•á€«á‹Â 
 
á€’á€źá€”á€±á€·á€€á€»á€œá€”á€șတေဏá€șá€›á€±á€žá€œá€­á€Żá€€á€șတယá€șá‹á€˜á€Źá€™á€Ÿá€™á€‘á€°á€žá€žá€œá€Źá€žá€•á€«á€˜á€°á€žá‹ မနကá€șဖဌနá€șဆကá€șရေသလညá€șá€žá€˜á€Źá€™á€Ÿá€™á€‘á€°á€žá€•á€«á€˜á€°á€žá‹
ဒါပေမယ့á€ș ၅နဟစá€șá€œá€±á€Źá€€á€șá€Ąá€á€œá€„á€șသလူပေါငá€șှ သနá€șှ၂၀ á€œá€±á€Źá€€á€șက ရေသနေတá€Č့ဥချကá€șအလကá€șတလေက .နေဏငá€șဆိုရငá€ș 
á€›á€Ÿá€Źá€›á€–á€œá€±á€›á€á€€á€ș ထိနá€șှသိမá€șှရခကá€ș ။ ဥချကá€șအလကá€șá€•á€Œá€Żá€…á€Żá€›á€á€€á€șတá€Č့ á€…á€€á€Źá€žá€Ąá€›á€Ÿá€Żá€•á€șá€Ąá€‘á€œá€±á€žá€á€œá€±á€–á€Œá€…á€șá€œá€Źá€•á€«á€á€±á€Źá€·á€™á€šá€ș။
ဒါကိုသဏမဏနá€șသုံသတá€Č့သူက á€˜á€Źá€™á€Ÿ မသိနိုငá€șသလို á€žá€°á€·á€Ąá€á€œá€€á€șá€˜á€Źá€™á€Ÿ လညá€șá€žá€™á€‘á€°á€žá€žá€œá€Źá€žá€•á€«á€˜á€°á€žá‹.
á€‘á€°á€žá€žá€œá€Źá€žá€™á€šá€·á€șá€žá€°á€á€œá€±á€€á€á€±á€Źá€· နိုငá€șငံတစá€șခုရá€Č့ဖဌစá€șပျကá€șနေတá€Č့ á€Ąá€€á€Œá€±á€Źá€„á€șှအရာ ၊ á€œá€°á€™á€Ÿá€Żá€›á€±á€žáŠá€…á€źá€žá€•á€œá€Źá€žá€›á€±á€žáŠ ကျနá€șသမဏရေသ၊ စသဖဌင့á€ș ကဏá€čဍပေါငá€șá€žá€…á€Żá€¶á€™á€Ÿá€Ź á€›á€›á€Ÿá€­á€œá€Źá€á€Č့ဥချကá€șအလကá€șတလေ Research လုပá€șဖို့၊ ဘာဆကá€șလုပá€șမလá€Čစဉá€șá€žá€…á€Źá€žá€†á€Żá€¶á€žá€–á€Œá€á€șဖို့ á€†á€­á€Żá€á€Źá€á€œá€±á€™á€Ÿá€Ź လုပá€șဆေဏငá€șနေတá€Čá€·á€•á€Šá€Źá€›á€Ÿá€„á€șá€á€œá€±á€Ąá€á€œá€€á€ș အခကá€șအခá€Čဖဌစá€șá€œá€Źá€•á€«á€á€šá€ș။
ဒေတဏဥချကá€șအလကá€șတလေပလစိနေရငá€ș ထလကá€șလာတá€Čá€·á€Ąá€–á€Œá€±á€á€œá€±á€€ လညá€șှ မရေမရဏ ဖဌစá€șá€•á€Œá€źá€žá€á€€á€šá€șá€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€Żá€œá€­á€Żá€·á€™á€›á€á€Źá€á€œá€±á€–á€Œá€…á€șá€œá€Źá€™á€Ÿá€Źá€•á€«á‹.
 
နေဏကá€șတစá€șခုကတေဏ့ လူတိုငá€șှက စဏရေသစဏဖတá€șဖို့ပá€Čအာှသနá€șတယá€șဆိုရငá€ș á€á€źá€‘á€œá€„á€șသူတလေက အá€Čဒြဘကá€șကိုပá€Čဆကá€șလကá€șá€á€źá€‘á€œá€„á€șá€”á€±á€™á€Ÿá€Źá€•á€«á‹ ကျနá€șတá€Č့ဥဆင့á€șမဌင့á€ș ကိစá€čá€…á€á€œá€±á€€á€­á€Ż လုပá€șဖို့ဆိုရငá€ș ယူနြကုဒá€șစနစá€șá€žá€Żá€¶á€žá€™á€Ÿ ဖဌစá€șမယ့á€ș ပုံစံပါ။ á€žá€Żá€¶á€žá€…á€œá€Čသူကလညá€șှ ယူနြကုဒá€șမသုံသတေဏ့ á€žá€°á€á€­á€Żá€·á€˜á€Źá€•á€Čá€á€źá€‘á€œá€„á€șá€á€źá€‘á€œá€„á€ș မဥေဏငá€șမဌငá€șá€Ąá€œá€€á€Źá€žá€–á€Œá€…á€șနေပါလိမ့á€șမယá€ș။
á€’á€«á€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€ș ဥေဏငá€șမဌငá€șလလယá€ș ၊ ငလေကဌေသရလလယá€șတá€Č့ လမá€șှကိုပá€Č လိုကá€șကဌရငá€șသကျလနá€șတေဏá€șတို့ နိုငá€șငံက နညá€șá€žá€•á€Šá€Źá€™á€Ÿá€Źá€á€±á€á€șနေဏကá€șကျကျနá€șနေခá€Č့ပါတေဏ့တယá€ș။ တစá€șá€á€Żá€á€Żá€á€źá€‘á€œá€„á€șတိုငá€șှ á€…á€€á€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€á€œá€±á€™á€Ÿá€”á€șမဟနá€șကနá€șကနá€șမဌငá€șရဖို့ဆိုတဏ အပိုစဉá€șှစာှရတá€Č့ဥချကá€șတစá€șá€á€Żá€œá€­á€Żá€–á€Œá€…á€șá€”á€±á€€á€Œá€™á€Ÿá€Źá€•á€«á‹ á€Ąá€á€Œá€Źá€žá€”á€­á€Żá€șငá€șá€„á€¶á€á€œá€±á€™á€Ÿá€Źá€†á€­á€Ż သူတို့ á€™á€Ÿá€Źá€Ąá€…á€­á€Żá€žá€›á€€á€žá€á€șမဟတá€șá€‘á€Źá€žá€•á€Œá€źá€žá€žá€Źá€ž á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€œá€€á€șá€á€¶á€•á€Œá€źá€žá€žá€Źá€ž စနစá€șá€›á€Ÿá€­á€œá€­á€Żá€· á€˜á€Źá€™á€Ÿ á€•á€Œá€żá€”á€Źá€•á€±á€«á€șá€…á€›á€Źá€™á€›á€Ÿá€­á€•á€Č ကျနá€șတá€Č့ကိစá€čá€…á€á€œá€±á€™á€Ÿá€Ź á€™á€­á€™á€­á€Šá€žá€”á€Ÿá€±á€Źá€€á€șကို á€•á€­á€Żá€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€á€»á€œá€­á€Żá€·á€›á€”á€±á€™á€Ÿá€Źá€•á€«á‹
 
ဒါဆိုရငá€ș á€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€Żá€á€Čá€·á€žá€°á€á€œá€±á€€á€•á€Œá€±á€Źá€™á€šá€ș ၊ á€˜á€Źá€œá€­á€Żá€·á€’á€źá€Ąá€€á€Œá€±á€Źá€„á€șá€žá€á€œá€±á€€á€­á€Ż á€„á€«á€á€­á€Żá€·á€œá€Źá€•á€Œá€±á€Źá€”á€±á€›á€žá€œá€Č။ á€žá€­á€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€™á€Ÿá€™á€œá€­á€Żá€Ąá€•á€șá€á€Źá€œá€­á€Żá€·á€‘á€•á€șá€•á€Œá€±á€Źá€•á€«á€œá€­á€™á€·á€șဩှမယá€ș။ 
ဒဟစဏကိုရေသတá€Č့ရညá€șရလယá€șချကá€șက ဥပေါá€șá€™á€Ÿá€Źá€•á€Œá€±á€Źá€á€Čá€·á€žá€œá€­á€Ż ကျလနá€șတေဏá€șတို့ á€˜á€Źá€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€șပá€Č ဇေဏá€șဂျဟစနစá€șကိုဆကá€șသုံသရ သုံသရ .. 
ယူနြကုဒá€șကိုတေဏ့ တစá€șá€”á€±á€·á€”á€±á€·á€žá€Żá€¶á€žá€™á€Ÿ ဖဌစá€șမယá€șဆိုတá€Čá€·á€Ąá€žá€­á€á€„á€șစေချငá€șတဏပါ။
ယူနြကုဒá€ș ကို á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€Ąá€á€œá€€á€ș လိုအပá€șမယ့á€șစနစá€șတစá€șá€á€Żá€œá€­á€Żá€·á€•á€Č မဌငá€șထာှလိုကá€șပါ။ á€žá€°á€·á€†á€źá€™á€Ÿá€Ź အာှနညá€șသချကá€șတစá€șá€á€»á€­á€Żá€·á€›á€Ÿá€­á€•á€«á€™á€šá€ș။ ဒါပေမယ့á€ș á€Ąá€€á€Œá€źá€žá€…á€Źá€ž အာှနညá€șသချကá€șမဟုတá€șတá€Čá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș ပဌငá€șဆငá€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€•á€«á€žá€±á€žá€á€šá€ș။ á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€á€­á€Żá€„á€șှဝနá€șှလိုကá€șကဌရငá€șဖဌစá€șနိုငá€șပါတယá€ș။ á€œá€±á€Źá€œá€±á€Źá€†á€šá€șá€™á€Ÿá€Ź အစိုှရကိုယူနြကုဒá€șá€Ąá€–á€œá€Č့တလေက စာတငá€șတယá€șá€€á€Œá€Źá€žá€•á€«á€á€šá€ș။ ဟုတá€șပါလိမ့á€șမယá€ș။
á€•á€Šá€Źá€›á€Ÿá€„á€șá€á€œá€±á€€á€­á€Ż စုစညá€șá€žá€•á€Œá€źá€žá€Ąá€–á€Œá€±á€›á€Ÿá€Źá€–á€­á€Żá€·á€€á€±á€ŹáŠ တစá€șယေဏကá€șတစá€șပေါကá€șá€•á€Œá€±á€Źá€”á€±á€€á€Œá€á€Źá€‘á€€á€șစာရငá€ș စနစá€șနဟစá€șခုရá€Č့ ဥဏသသဏချကá€șအာှနညá€șချကá€ș နá€Č့ ဖဌေရဟငá€șá€žá€•á€Żá€¶á€á€œá€±á€€á€­á€Żá€…á€‰á€șသစဏသဖို့ အစိုှရကဝငá€șကူမဟရပါလိမ့á€șမယá€ș။ပဌငá€șá€•á€™á€Ÿá€Źá€á€Šá€șá€›á€Ÿá€­á€”á€±á€žá€±á€Ź မညá€șသည့á€șá€Ąá€–á€œá€Č့ဥစညá€șသမဟ ဖဌေရဟငá€șှနိုငá€șမယ့á€șá€•á€Œá€żá€”á€Źá€™á€Ÿá€Żá€á€șပါဘူသ။
ကျလနá€șတေဏá€șတို့ရá€Č့ခေါငá€șသဆေဏငá€șဒေါá€șဥေဏငá€șဆနá€șá€žá€…á€Żá€€á€Œá€Šá€șကို လိပá€șá€™á€°á€•á€Œá€źá€žá€…á€Źá€á€„á€șတယá€șဆိုပေမယ့á€ș.. 
တကယá€șတနá€șသတေဏ့ á€•á€Œá€żá€”á€Źá€›á€Č့ဥတိမá€șအနကá€ș ကိုသိစေချငá€șá€œá€­á€Żá€· လိပá€șမူခဌငá€șá€žá€žá€Źá€–á€Œá€…á€șပါတယá€ș။
ဥစိုသရကညသဆေဏငá€șသေဏ á€Ąá€–á€œá€Č့ဥစညá€șှတစá€șခုကသေသေချဏချဏ နဏသထေဏငá€ș á€Ąá€–á€Œá€±á€›á€Ÿá€Źá€•á€±á€žá€›á€„á€ș.. á€’á€źá€•á€Œá€żá€”á€Ź ကို ကျလနá€șတေဏá€șတို ကျေဏá€șá€œá€œá€Ÿá€Źá€žá€”á€­á€Żá€„á€șá€™á€Ÿá€Źá€•á€«á‹
 
တကယá€șတေဏ့ ဖဌေရဟငá€șှနညá€șသတလေကလညá€șသစုံနေဥေဏငá€șရဟိပါတယá€ș။ á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€œá€­á€Żá€€á€șနဏဖို့ကျတေဏ့ á€Ąá€Źá€á€Źá€›á€Ÿá€­á€á€Č့သူရá€Č့စကဏသနá€Č့မဟ ထိနá€șသကလပá€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€”á€­á€Żá€șငá€șပါလိမ့á€șမယá€ș
á€’á€«á€€á€Œá€±á€Źá€„á€·á€șအစိုှရ ပါဝငá€șá€–á€­á€Żá€·á€œá€­á€Żá€Ąá€•á€șခဌငá€șသပါ။ ဥခုဥချိနá€șအထိ .. အစိုှရဝကá€șဘá€șဆိုဒá€șတလေ ဇေဏá€șဂျဟ၊ ယူနြကုဒá€șနá€Č့ အငá€șá€čဂလိပá€șစာ သုံသမျိုသတငá€șရစမဌá€Čပါ။ á€Ąá€…á€­á€Żá€žá€›á€™á€•á€Œá€á€șသာှခá€Čá€·á€œá€­á€Żá€·.. မကá€șထရစá€șစနစá€șရယá€ș အငá€șပရြရယá€ș စနစá€ș ရယá€șနဟစá€șá€á€Żá€œá€Żá€¶á€žá€žá€Żá€¶á€žá€á€Č့ နိုငá€șá€„á€¶áƒá€á€Żá€‘á€Čá€™á€Ÿá€Źá€œá€Šá€șှတစá€șá€á€Żá€Ąá€•á€«á€Ąá€á€„á€șဖဌစá€șခá€Čá€·á€•á€Œá€źá€žá€•á€«á€•á€Œá€źá‹ First name ,Last name, Family name မရဟိ၊ ကိုယ့á€șဆလေစဉá€șမျိုသဆကá€șဘယá€șသူမဟနá€șသဥစဖေဏá€șမရတá€Čá€·á€œá€°á€™á€»á€­á€Żá€žá€œá€Šá€șသဖဌစá€șá€”á€±á€•á€Œá€źá€žá€•á€«á€•á€Œá€źá‹
 
တစá€șနိုငá€șငံ စနစá€șနဟစá€șá€á€Żá€›á€Ÿá€­á€”á€±á€á€Č့သေဏ နေရဏတေဏá€șတေဏá€șá€™á€»á€Źá€žá€œá€Ÿá€•á€«á€•á€Œá€źá‹
ဒဟဂျစá€șတယá€șခေတá€șá€™á€Ÿá€Źá€á€±á€Źá€· ကျလနá€șတေဏá€șá€á€­á€Żá€·á€”á€Ÿá€…á€șခုဆကá€șá€›á€Ÿá€­á€”á€±á€œá€­á€Żá€·á€™á€€á€±á€Źá€„á€șသပါ။ ကိုယá€șá€Ąá€œá€±á€žá€á€»á€­á€”á€șကို ကြလိုနá€Č့ပá€Čá€•á€Œá€±á€Źá€•á€Œá€±á€ŹÂ 
ပေါငá€șနá€Č့ပá€Č á€•á€Œá€±á€Źá€•á€Œá€±á€Źá€€á€­á€…á€čစမရဟိပါ။ ဥပူချိနá€șကို စငá€șတြဂရိတá€șနá€Č့ပá€Čá€•á€Œá€±á€Źá€•á€Œá€±á€ŹáŠ ဖာရငá€șဟိုကá€șပá€Čá€•á€Œá€±á€Źá€•á€Œá€±á€Źá€€á€­á€…á€čစမရဟိပါ။
မဌနá€șမာ ပဌကá€čကဒိနá€șနá€Č့ပá€Č နေ့တလကá€șတလကá€ș.. ခရစá€șပဌကá€čကဒိနá€șနá€Č့ပá€Čတလကá€șတလကá€ș á€˜á€Źá€™á€Ÿá€™á€–á€Œá€…á€șပါ။ 
နေ့တိုငá€șá€žá€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€Żá€”á€±á€›á€á€Źá€™á€Ÿá€Żá€á€șသလို á€žá€Żá€¶á€žá€žá€°á€œá€Šá€șှနညá€șသပါတယá€ș။
 
ဒါပေမယ့á€ș á€’á€źá€€á€œá€”á€șá€•á€»á€°á€á€Źá€˜á€Źá€žá€Źá€…á€€á€Źá€žá€…á€”á€…á€șá€€á€»á€á€±á€Źá€·á€™á€á€°á€á€±á€Źá€·á€•á€«á€˜á€°á€ž ။ အငá€șတာနကá€șခေတá€șစာှလာ စမတá€șဖုနá€șá€žá€á€œá€±á€•á€±á€«á€œá€Źá€á€Źá€”á€Č့ဥတူ ကျလနá€șတေဏá€șá€á€­á€Żá€·á€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€Ąá€•á€Œá€Żá€†á€Żá€¶á€ž အရာ၊ á€Ąá€‘á€­á€Ąá€á€œá€±á€·á€Ąá€™á€»á€Źá€žá€†á€Żá€¶á€žá‹ ကျလနá€șတေဏá€șတို့ရá€Č့နေ့စဉá€șဘဝထá€Čá€™á€Ÿá€Ź á€”á€±á€›á€Źá€Ąá€€á€Œá€źá€žá€€á€Œá€źá€žá€á€…á€șá€á€Żá€šá€°á€‘á€Źá€žá€žá€±á€Źá€Ąá€›á€Źá€–á€Œá€…á€șá€”á€±á€•á€«á€•á€Œá€źá‹
á€’á€źá€Ąá€á€œá€€á€ș ကျလနá€șတေဏá€șတို့နေ့စဉá€șရကá€șဆကá€șá€Ąá€žá€Żá€¶á€žá€•á€Œá€Żá€žá€œá€Źá€žá€™á€šá€·á€șအရာ ၊ နေဏငá€șကိုပိုတေဏငá€șá€á€­á€Żá€žá€•á€œá€Źá€žá€œá€Źá€™á€šá€·á€șကိစá€čစတစá€șá€á€Żá€Ąá€á€œá€€á€ș ..
ရေရဟညá€șခိုငá€șမဏသေဏ အရာတစá€șခုကို မစဉá€șသစဏသသင့á€șဘူှလာှ။
 
 ယခငá€ș á€›á€œá€±á€žá€€á€±á€Źá€€á€șပလá€Čမá€Čစစá€șဆေသစဉá€șကလညá€șှ. á€Ąá€œá€”á€șလိုငá€șသကနေမá€Čစာရငá€șá€žá€›á€Ÿá€Źá€™á€á€œá€±á€·á€á€Źá€™á€»á€­á€Żá€žá€œá€Šá€șá€žá€€á€Œá€Żá€¶á€á€Čá€·á€–á€°á€žá€•á€«á€•á€Œá€źá‹ á€›á€Ÿá€Źá€–á€œá€±á€–á€­á€Żá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș ယူနြကုဒá€șစနစá€șကိုပá€Čá€žá€Żá€¶á€žá€‘á€Źá€žá€•á€Œá€źá€ž
ဥချကá€șအလကá€ș ထည့á€șသလငá€șှတá€Čá€·á€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Źá€á€±á€Źá€· á€™á€žá€­á€œá€­á€Żá€·á€•á€Čဖဌစá€șစေ နာှမလညá€șá€œá€­á€Żá€·á€•á€Čဖဌစá€șစေ၊ á€Ąá€á€Œá€Źá€žá€…á€Źá€›á€­á€Żá€€á€șစနစá€șá€á€œá€±á€žá€Żá€¶á€žá€œá€­á€Żá€·á€œá€Šá€șသဖဌစá€șနိုငá€șပါတယá€ș။ မဌနá€șမာစကာှတညá€șဆေဏကá€șပုံက အငá€șá€čဂလိပá€șá€…á€Źá€œá€­á€Żá€™á€›á€­á€Żá€žá€›á€Ÿá€„á€șှတá€Čá€·á€Ąá€á€œá€€á€ș . .. á€›á€Ÿá€Źá€–á€œá€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Źá€›á€±á€Ź .. ဥချကá€șအလကá€șဖဌည့á€șတá€Čá€·á€”á€±á€›á€Źá€™á€Ÿá€Źá€•á€« တိကျဥေဏငá€șမလုပá€șခá€Č့ရငá€ș နေဏငá€șá€™á€Ÿá€•á€Œá€żá€”á€Źá€•á€±á€«á€șပါတယá€ș။
á€œá€Źá€™á€šá€·á€ș၅နဟစá€șá€™á€Ÿá€Ź
ဖုနá€șှထá€Čကနေဥဆငá€șသင့á€ș..မá€Čစာရငá€șသကေဏကá€șစစá€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€á€Čá€·á€Ąá€á€Œá€±á€Ąá€”á€±á€–á€Œá€…á€șသင့á€șá€•á€«á€•á€Œá€źá‹ ဥကေဏင့á€șနံပါတá€șတစá€șခုနá€Č့ .. မိမိရá€Č့ ကျနá€șသမဏရေသဆိုငá€șရဏဥချကá€șအလကá€șတလေ စစá€șá€œá€­á€Żá€·á€›á€á€Čá€·á€Ąá€á€Œá€±á€Ąá€”á€±á€–á€Œá€…á€șသင့á€șá€•á€«á€•á€Œá€źá‹ လူတိုငá€șှရá€Č့မဟတá€șပုံတငá€șနံပါတá€ș၊ စာရငá€șှနá€Č့ ဥချကá€șအလကá€șá€á€œá€±á€€á€­á€Ż ကလနá€șá€•á€»á€°á€á€Źá€’á€±á€á€Źá€˜á€±á€·á€șစá€șနá€Č့ á€›á€Ÿá€Źá€–á€œá€± á€œá€­á€Żá€·á€›á€žá€„á€·á€șá€•á€«á€•á€Œá€źá‹
á€’á€«á€á€œá€±á€Ąá€Źá€žá€œá€Żá€¶á€žá€€á€­á€Ż အငá€șá€čဂလိပá€șလိုပá€Č မဟတá€șသာှမယá€șဆိုတá€Č့ စိတá€șကူသမရဟိခá€Č့ဖူသဆိုရငá€ș … အစိုှရရá€Č့သကá€șဆိုငá€șသေဏ ဝနá€șá€€á€Œá€źá€žá€Œá€Źá€” တစá€șခုခုက ဥခုဥချိနá€șá€™á€Ÿá€Ź á€™á€Œá€€á€»á€±á€Źá€€á€șဖျဏတငá€șသနေသင့á€șá€•á€«á€•á€Œá€źá€œá€­á€Żá€· ဆိုရငá€șှ. နိဂုံသချုပá€șလိုá€șကá€șပါတယá€șခငá€șဗျဏ။
 
အာသာ
၂၁.ဇူလိုငá€ș á‚á€áá†á€á€Żá€”á€Ÿá€…á€ș

Page 1 of 3

Powered by WordPress & Theme by Anders Norén